III FZ 241/24

Dnia 14 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SPP/Wa 10/24 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 czerwca 2023 r., nr 1401-IEW4.4123.64.2022.8/MO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 12.04.2024 r. o sygn. III SPP/Wa 10/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w sprawie ze skargi T. J. (dalej: skarżący), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26.06.2023 r., nr 1401-IEW4.4123.64.2022.8/MO, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich - odrzucił sprzeciw skarżącego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 259 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. 2.1. Postanowieniem z 19.02.2024 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na adnotacji poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na wydruku elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej widnieje informacja, że pierwsza awizacja korespondencji zawierającej odpis ww. postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie nastąpiła 29.02.2024 r. Następnego dnia rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin na doręczenie przesyłki, wyznaczając datę końcową dla jej podjęcia na 14.03.2024 r. Przesyłka została uznana zatem za skutecznie doręczoną z dniem 14.03.2024 r. Skarżący odebrał skierowaną do niego korespondencję 18.03.2024 r. 2.2. Pismem z 25.03.2024 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący złożył sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie. Odrzucając sprzeciw skarżącego WSA w Warszawie wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie przesyłka zawierająca odpis postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z 19.02.2024 r., odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, została odebrana przez skarżącego 18.03.2024 r. Niemniej jednak skutek jej doręczenia należy wiązać z dniem 14.03.2024 r. i od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia. Należało mieć na uwadze, na co wskazuje zwrotne potwierdzenie potwierdzenia odbioru przesyłki oraz wydruk elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, że pierwszą próbę doręczenia przesyłki podjęto 29.02.2024 r., o czym adresata powiadomiono przez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Skoro adresat nie odebrał przesyłki w terminie 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej, WSA w Warszawie uznał na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a przesyłkę za doręczoną z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. 14.03.2024 r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że fakt odebrania przesyłki zawierającej odpis postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z 19.02.2024 r. w urzędzie pocztowym po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a. nie ma żadnego wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu, zdaniem WSA w Warszawie, upłynął 21.03.2024 r. (czwartek). Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia dopiero 25.03.2024 r. Oznacza to, że sprzeciw został wniesiony do Sądu z uchybieniem terminu do jego wniesienia. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości. Wniósł o zamianę zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie skarżący nie kwestionuje, że wniósł sprzeciw od postanowienia z 19.02.2024 r. referendarza sądowego WSA w Warszawie po upływie terminu, co spowodowało, że WSA w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odrzucił jego sprzeciw. Zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Natomiast art. 73 p.p.s.a. wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach od 65 do 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23.11.2012 r. - Prawo pocztowe, albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w art. 73 § 2 p.p.s.a. Według ostatnio wymienionego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 73 § 2 p.p.s.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa wart. 73 § 1 p.p.s.a. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 § 1-4 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością faktyczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie akta sprawy potwierdzają, że doszło do dwukrotnej awizacji postanowienia z 19.02.2024 r., oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, a pierwsze awizo miało miejsce 29.02.2024 r. Mając na uwadze, że adresat nie odebrał przesyłki w terminie 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. prawidłowo WSA w Warszawie uznał przesyłkę za doręczoną z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. 14.03.2024 r. Również zasadnie WSA w Warszawie wskazał, że fakt odebrania przesyłki zawierającej odpis postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z 19.02.2024 r. w urzędzie pocztowym po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a. nie ma żadnego wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Skoro siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął 21.03.2024 r. (czwartek), to wniesienie przez skarżącego sprzeciwu od powyższego postanowienia dopiero 25.03.2024 r. należało uznać za wniesienie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Tym samym właściwie WSA w Warszawie postąpił odrzucając sprzeciw skarżącego. 4.2. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki