III FZ 221/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. i W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 374/22 w przedmiocie odrzucenia skargi M. P. w sprawie ze skargi M. P. i W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2022 r. nr SKO Gd/5043/21 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia oddalić zażalenia. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 27 lipca 2022 r., I SA/Gd 374/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. P. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 stycznia 2022 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2021 r. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że skarżąca oraz W. P. wnieśli tożsamej treści skargi na wskazane wcześniej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 kwietnia 2022 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej 8 kwietnia 2022 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. 3. Pismem z 5 września 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 27 lipca 2022 r. o odrzuceniu skargi skarżącej, w którym wskazała, że jej zdaniem nie uchybiła ona żadnym wymogom formalnym i w terminach ustawowych złożyła środki i inne pisma. Skarżąca podniosła, że na wezwanie sądu uzupełniła informację o swoim numerze PESEL, uczyniła to na piśmie i pismo to wysłała listem poleconym na adres sądu zaznaczając prawidłowo sygnaturę sprawy. Bez wątpienia w aktach sprawy winno znajdować się pismo złożone przez skarżącą zawierające numer PESEL. 4. Pismem z 5 września 2022 r. również W. P. wniósł zażalenie na postanowienie z 27 lipca 2022 r. o odrzuceniu skargi skarżącej. Zażalenie to w swojej treści było tożsame z przywołanym wcześniej zażaleniem skarżącej. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. W świetle art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Ogólne warunki jakie muszą spełniać składane do sądu pisma wskazuje art. 46 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu skarga powinna zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony skarżącej, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są oni obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W przypadku kiedy sąd stwierdzi braki formalne skargi, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa skarżącego o jej uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 57 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w terminie wskazanych w wezwaniu braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła rozbieżność związana ze stosowaniem art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w przypadku, gdy w pierwszym piśmie skierowanym do sądu (skardze) strona będąca osobą fizyczną nie podała swojego numeru PESEL, względnie numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego, a ustalenie tego numeru było możliwe na podstawie akt administracyjnych, którymi dysponował sąd. Według pierwszego z prezentowanych w orzecznictwie stanowisk, w sytuacji gdy numer PESEL strony skarżącej wynika z akt administracyjnych, nie można przyjmować, że występuje brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie temu pismu prawidłowego biegu (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W przypadku gdy numer identyfikujący osobę fizyczną można łatwo ustalić bazując na treści akt administracyjnych, bez konieczności wzywania strony o uzupełnienie skargi, to staranna analiza tych akt prowadząca do jego odnalezienia pozwala sądowi nadać skardze dalszy bieg. Zgodnie zaś z drugim stanowiskiem, w przypadku gdy skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi i na wezwanie sądu nie nadesłał do akt sądowych informacji o numerze PESEL, sąd pierwszej instancji jest zobowiązany odrzucić skargę. W dniu 3 lipca 2023 r., w sprawie II GSP 3/22, odpowiadając na przedstawione przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego pytanie: "Czy niepodanie przez skarżącego w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego numeru PESEL, będącej pierwszym pismem w sprawie sądowoadministracyjnej - zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. - stanowi brak formalny, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, w sytuacji gdy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych sprawy?", Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w której wskazano, że: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Tym samym wskazane wcześniej wątpliwości zostały wyjaśnione. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie skarżąca pismem z 4 kwietnia 2022 r., doręczonym 8 kwietnia 2022 r., została wezwana do podania numeru PESEL. Do dnia złożenia zażalenia skarżąca nie wykonała tego wezwania. Wbrew jej stanowisku w aktach sprawy nie znajduje się pismo zawierające uzupełnienie wspominanego braku formalnego skargi. Skarżąca nie przedstawiła również potwierdzenia nadania takiego pisma czy jakiegokolwiek innego dowodu na to, że pismo takie zostało do sądu wysłane czy złożone w biurze podawczym sądu. Postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę skarżącej odpowiadało zatem prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.