III FZ 204/25

Dnia 23 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2024 r. sygn. akt I SPP/Kr 95/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 marca 2023 r. nr 1201-IEE.711.2.22.2022.5.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 22 lipca 2024 r., I SPP/Kr 95/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi P. Z. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 17 marca 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu skarżący wniósł z uchybieniem terminu do jego złożenia. Wniosek ten skarżący sformułował pierwszy raz odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego o uzupełnienie braku formalnego zażalenia z 11 marca 2024 r., a więc dopiero 29 kwietnia 2024 r. Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia sprzeciwu, wskazywana wprost przez skarżącego, ustała natomiast po zakończeniu w dniu 6 marca 2024 r. przebywania na zwolnieniu lekarskim. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie sądu pierwszej instancji, upłynął 13 marca 2024 r. Złożenie przedmiotowego wniosku w dniu 29 kwietnia 2024 r. oznacza zatem, że został on wniesionych do sądu z uchybieniem terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia (powinno być: postanowienia - przyp. sądu), przyznanie prawa pomocy i zwolnienie z opłat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że tożsama sprawa dotycząca skarżącego została rozpoznana przez ten Sąd postanowieniem z 18 lutego 2025 r. o sygn. III FZ 64/25, dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją przedstawioną w tym judykacie. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy nie spełnia ustawowych warunków jego dopuszczalności, np.: jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 88). Jeśli jednak wniosek został złożony terminowo i jest dopuszczalny, to sąd administracyjny musi rozstrzygnąć wniosek - przywracając termin bądź odmawiając przywrócenia terminu. W zaistniałym stanie faktycznym błędne jest wskazanie sądu pierwszej instancji jakoby wniosek o przywrócenie terminu został zawarty dopiero w piśmie z 29 kwietnia 2024 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienie braków formalnych zażalenia z 11 marca 2024 r. Pomimo nieprecyzyjnego sformułowania wniosku i braku wskazania o przywrócenie terminu do dokonania jakiej konkretnie czynności skarżący wnosi, wniosek o przywrócenie terminu został zawarty już w piśmie z 11 marca 2024 r., zatytułowanym zażalenie. Zarządzeniem z 2 kwietnia 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia m.in. poprzez oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, zakresu zaskarżenia i swojego numeru PESEL. Skarżący odpowiadając na wezwanie sądu określił, że wnosi o przywrócenie terminu na wniesienie skargi (prawidłowo powinno być sprzeciwu, na co zwrócił uwagę również sąd pierwszej instancji) na postanowienie referendarza sądowego, I SPP/Kr 95/23. Mając na uwadze treść wezwania sądu z 2 kwietnia 2024 r. należało uznać, że skarżący został zobligowany do usunięcia braków formalnych wniesionego pisma, czego w wyznaczonym siedmiodniowym terminie dokonał - doprecyzowując o przywrócenie terminu do dokonania jakiej czynności wnosi. W konsekwencji mając na uwadze treść art. 49 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, należało uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez skarżącego 11 marca 2024 r. Wniosek został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (skarżący do 6 marca 2024 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim), tym samym zachowany został termin wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że nie było podstaw do wydania postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu, jako spóźnionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględni powyższe stanowisko w przedmiocie zachowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak sentencji.