III FZ 190/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1327/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1327/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") odmówił S. sp. o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO") z 18 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W ocenie WSA, wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem nie wykazała ona istnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu WSA stwierdził, że z przedstawionych przez Spółkę danych nie wynikało bowiem, by powinność zapłaty zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji powodowała realną groźbę niewypłacalności Spółki, która mogłaby wywołać masowe zwolnienia zatrudnianych przez nią pracowników. Spółka od powyższego postanowienia wywiodła zażalenie. Wskazała na błąd w ustaleniach faktycznych, a to poprzez przyjęcie, że Spółka nie wykazała dostatecznie niebezpieczeństwa niepowetowanej szkody, podczas gdy za pomocą przedstawionych środków dowodowych jasno wykazano, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji prowadziłby do niewypłacalności, a w konsekwencji upadłości podmiotu. Zaakcentowano też, że powyższe miało miejsce w sytuacji niepowetowanego kryzysu gospodarczego, masowych zwolnień, oraz konieczności gwałtownego ograniczenia działalności z uwagi na koszty energii elektrycznej. Podniesiono także, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do zakończenia bytu gospodarczego podmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA jest prawidłowe i odpowiada prawu. Spółka, wbrew brzmieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie uprawdopodobniła okoliczności mogących przemawiać za słusznością złożonego wniosku. Podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na podmiocie, w przedmiotowej sprawie Spółce, który powinien przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. (wstrzymanie wykonania decyzji). Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji wstrzymania wykonania decyzji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń, czy dowodów wskazujących na okoliczności związane z sytuacją materialną, czy majątkową Skarżącej, jak również zarzutu o potencjalnym wpływie wykonania aktu na utratę płynności finansowej, nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawartych w hipotezie normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom Spółki, WSA odniósł się do przedłożonych dokumentów wskazując że ich analiza (bilansu oraz rachunku zysków i strat) prowadzi do konkluzji wprost przeciwnych niż te, które prezentowała Spółka, tj. sygnalizowanie ryzyka niewypłacalności ze wskazaniem, że jej następstwem mogą być masowe zwolnienia pracowników. WSA zwrócił też uwagę, że z przedłożonych przez Spółkę dokumentów wynika, że na koniec 2021 r. wysokość jej aktywów obrotowych wynosiła 1.186.895,97 zł, a aktywów trwałych – 12.424.815,13 zł. Dodał, że nie mniej istotne jest to, że w tym czasie kapitał własny Spółki opiewał na kwotę 10.793.677,36 zł, kapitał zapasowy – na kwotę 116.366,23 zł, a kapitał rezerwowy – na kwotę 1.605.308,22 zł, natomiast zobowiązania krótkoterminowe (923.197,24 zł) nie przewyższały zobowiązań długoterminowych (1.854.697 zł). Porównanie tych danych z danymi z roku 2020 r., jak słusznie uznał WSA, nie pozwala też na stwierdzenie, by doszło do pogorszenia kondycji finansowej Spółki. W tym kontekście zwrócono uwagę, na wzrost o ponad 200.000 zł wartości aktywów obrotowych czy zmniejszenie o prawie 2,4 miliona złotych zobowiązań krótkoterminowych. Nie sposób również nie dostrzec, że o ile w 2020 r. Spółka poniosła stratę w wysokości 108.871,76 zł, o tyle w 2021 r. odnotowała już zysk netto w kwocie 23.671,64 zł. W świetle powyższych uwag żądanie Spółki nie mogło zostać uwzględnione, bowiem nie wykazała ona, by wykonanie zaskarżonej decyzji wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc zaistnieniem konsekwencji wykraczających poza normalne i ze swej istoty dolegliwe dla finansów spółki następstwa realizacji zobowiązania publicznoprawnego. Także zarzut o potencjalnym wpływie wykonania aktu dla bytu prawnego prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest wystarczający do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie normy z art. 61 § 3 p.p.s.a. W kontekście przywołanych ustaleń jako nieprzekonujące należało też ocenić ogólne stwierdzenia Spółki dotyczące ryzyka likwidacji miejsc pracy. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.