III FZ 183/25

Dnia 17 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 801/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 października 2024 r., nr 1001-IEW-1.4263.27.2024.3.U16.RW w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 11.02.2025 r. o sygn. I SA/Łd 801/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. T. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 31.10.2024 r., nr 1001-IEW-1.4263.27.2024.3.U16.RW, wydane w przedmiocie ulgi płatniczej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. 2.1. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 20.12.2024 r., pismem z 23.12.2024 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wezwaniu tym określono siedmiodniowy termin do uiszczenia ww. kwoty, liczony od dnia otrzymania wezwania, sposób uiszczenia kwoty, jak również zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia wpisu w wyznaczonym terminie. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wysłano na podany w skardze adres i w związku z nieodebraniem go przez skarżącą, uznano za doręczony 13.01.2025 r. Wpis od skargi nie został uzupełniony. 2.2. Odrzucając skargę WSA w Łodzi wyjaśnił, że skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia tego wezwania wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania powyższego obowiązku. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka sądowa skierowana do skarżącej, zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, została dwukrotnie awizowana (pierwsze awizo 30.12.2024 r., drugie awizo 8.01.2025 r.), a następnie zwrócona do Sądu 16.01.2025 r. z pieczątką doręczającego "zwrot nie podjęto w terminie". Adnotacje poczynione na potwierdzeniu wskazują, że doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, a informację o umieszczeniu tego zawiadomienia o przesyłce dla adresata zaznaczono wyraźnie "w oddawczej skrzynce pocztowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał przesyłkę za doręczoną 13.01.2025 r. W związku z powyższym termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 20.01.2025 r. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. W zażaleniu zarzuciła naruszenie przez WSA w Łodzi przepisów postępowania, tj.: 1) art. 73 § 2, 3 i 4 p.p.s.a. na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie przez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu z dniem 13.01.2025 r., ponieważ doręczyciel pozostawił drugie awizo w oddawczej skrzynce pocztowej, podczas gdy z potwierdzenia odbioru wyłącznie wynika, że pierwsze awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej w dniu 30.12.2024 r., natomiast brak informacji gdzie pozostawiono drugie awizo; 2) art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie przez przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca wniosła o rozpoznanie zażalenia na podstawie art. 90 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu jawnym w składzie 3 sędziów, gdyż dotyczy ono ważnej kwestii tj. odrzucenia skargi oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Łodzi odpowiada prawu. 4.2. Kwestią sporną w sprawie było to, czy przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi należy uznać za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 13.01.2025 r., skarżąca nie zgadzała się bowiem z ustaleniem Sądu pierwszej instancji, że w analizowanym przypadku ziściła się fikcja prawna takiego doręczenia. W jej ocenie doszło do nieprawidłowości przy awizowaniu przesyłki, co oznaczało, że nie można było uznać jej za skutecznie doręczoną z dniem 13.01.2025 r. 4.3. Aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należy, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 p.p.s.a., zastosować tryb, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6.05.2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 19; dalej: rozporządzenie), tzn. tylko w takim zakresie, w jakim przepisy rozdziału 4 działu III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 p.p.s.a., zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 6 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 65 § 2 i art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a.). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w związku z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 p.p.s.a.). Natomiast jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.). Poczta Polska S.A. zobowiązana jest przez swojego pracownika do prawidłowego opisania/wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru informującego o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza). W tym celu pracownik poczty, pozostawiając awizo, wskazuje odpowiednio miejsce pozostawienia zawiadomienia, tj.: 1. w drzwiach adresata; 2. w oddawczej skrzynce pocztowej; 3. w skrytce pocztowej (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w związku z art. 65 § 2, art. 73 § 2, 3 i 5 p.p.s.a.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia opartego na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia pisma. Stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie jest jednakże wykluczona możliwość obalenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma w tym trybie, jeśli strona wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. 4.4. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego skarżąca nie wykazała, że zostało obalone domniemanie prawidłowości doręczenia w trybie fikcji prawnej spornego pisma. W sprawie skarżąca nie twierdzi, że nie zostało jej doręczone pierwsze awizo, lecz uważa, że nie zostało jej doręczone drugie awizo, a ponadto w jej ocenie na kopercie bądź na potwierdzeniu odbioru powinna znajdować się informacja gdzie pozostawiono drugie awizo. Nie jest to stanowisko prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami § 8 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. informację, że zostało sporządzone powtórne zawiadomienie (awizo powtórne) o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej zaznacza się tylko na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem. Nie jest wymagane by przy awizo powtórnym informacja ta była umieszczona także na formularzu potwierdzenia odbioru, jak ma to miejsce przy pierwszej awizacji. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie, gdyż na kopercie znajdującej się na karcie 20 akt sprawy na adresowej stronie przesyłki widnieje pieczątka z datą: 8.01.2025 r. oraz pieczątka z informacją "awizo powtórne", a także podpisem. Powtórne awizowanie w rozpoznawanej sprawie jest więc prawidłowe, spełnia bowiem warunki określone w powyższych przepisach. Analizowane przepisy nie wskazują, że jest konieczne, tak jak twierdzi skarżąca, by oprócz wymienionych pozycji znajdowała się jeszcze informacja gdzie pozostawiono drugie awizo, zaznacza się jedynie fakt jego pozostawienia na adresowej stronie przesyłki. Z uwagi na powyższe okoliczności, skoro przesyłka sądowa skierowana do skarżącej, zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, została dwukrotnie awizowana (pierwsze awizo 30.12.2024 r., drugie awizo 8.01.2025 r.), a następnie zwrócona do WSA w Łodzi 16.01.2025 r. z pieczątką doręczającego "zwrot nie podjęto w terminie", to prawidłowo Sąd ten uznał przesyłkę za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, tj. 13.01.2025 r. W związku z powyższym termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 20.01.2025 r. W konsekwencji prawidłowo WSA w Łodzi orzekł, że skarga na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu z powodu nieuiszczenia od niej wpisu w kwocie 100 zł. 4.5. Odnosząc się zaś do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie wskazać należy, że w myśl art. 197 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a. skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy w sytuacji, gdy sprawa co do zasady podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym jest jedynie uprawnieniem sądu. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym, gdyż przedmiotowa sprawa tego nie wymaga. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki