III FZ 172/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1066/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 maja 2021 r., nr 1201-IEW-1.4123.17.2021.5 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 lipca 2022 r., I SA/Kr 1066/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. Z. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 27 maja 2021 r., 1201-IEW-1.4123.17.2021.5, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Na powyższe postanowienie, pismem z 25 lipca 2022 r. Skarżący złożył zażalenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") oraz art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie: nie zaszły przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji zarówno w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a w konsekwencji odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; oraz, że nie przedstawił żadnych dokumentów (poza wyciągiem bankowym, dokumentującym wysokość wynagrodzenia) pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej, finansowej podczas gdy do samego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dołączono kopie zeznań podatkowych oraz kopie zawiadomień otrzymanych od Komornika Sądowego w związku w zajęciem wierzytelności z rachunków bankowych, a całokształt akt postępowania umożliwiał dodatkowo wnioskowanie o jego sytuacji osobistej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie w pełni należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że argumentów zawartych we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, Skarżący nie poparł stosownymi dokumentami obrazującymi jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową, które pozwoliłyby ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżący nie przedłożył dokumentów pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej, a to właśnie ustalenia w powyższym zakresie stanowią podstawę do rozważań odnośnie tego czy wykonanie obowiązku wynikającego z zaskarżonego postanowienia może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie również wskazał sąd pierwszej instancji, że z wniosku nie wynika jaka jest sytuacja rodzinna Skarżącego, tj. ile osób, poza żoną, tworzy jego gospodarstwo domowe, jakie są ich łączne dochody, comiesięczne wydatki itd. Z załączonych wyciągów bankowych (oprócz wpływu wynagrodzenia) można dowiedzieć się jedynie, że główną comiesięczną kwotę wydatków z ww. rachunku stanowi spłata karty kredytowej w Citibank. Zasadnie również, sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku – to nie zajęcie dokonane przez organ pierwszej instancji naraża Skarżącego na znaczny uszczerbek, lecz wcześniejsze zajęcie dokonane przez Komornika Sądowego (zajęcie dokonane przez Komornika Sądowego dotyczy kwoty ok. 10 razy większej niż zobowiązanie w niniejszej sprawie). Podważanie we wniosku prawidłowości zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny wykracza poza zakres rozpatrywania wniosku o wstrzymanie, nie może być zatem przedmiotem rozważań Sądu, a ewentualne zarzuty w tej kwestii Skarżący powinien sformułować w odpowiednim trybie. W dacie wydania orzeczenia sądu pierwszej instancji w aktach niniejszej sprawy nie było dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tej decyzji wyrządzi Skarżącemu znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W szczególności, strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną – całościową – sytuację finansową i majątkową. Bez tego rodzaju dokumentacji sąd pierwszej instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia mu szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Takiej oceny nie może dokonać również Naczelny Sąd Administracyjny. Wprawdzie, do wniosku dołączono kopie zeznań podatkowych oraz kopie zawiadomień otrzymanych od Komornika Sądowego w związku z zajęciem wierzytelności z rachunków bankowych, niemniej nie przedstawiają one całej sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego. Powyższej oceny nie zmienia również okoliczność prowadzenia postępowań egzekucyjnych w stosunku do Skarżącego. Skoro bowiem nie wykazano wielkości całego majątku Skarżącego, łącznego jego dochodu oraz ilości osób składających się na jego gospodarstwo domowe to nie można zbadać, jak prowadzenie postępowań egzekucyjnych na niego wpłynie, a więc czy spowoduje spełnienie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. W orzecznictwie przeważa pogląd, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Ponadto, twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (zob. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2015 r., I FSK 1347/15, Legalis nr 1313565). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca musi wykazać istnienie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., podając konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, opartą na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Nie ma podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (zob. postanowienia NSA: z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14 i z 3 kwietnia 2014 r., I FZ 64/14). Podsumowując, zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich wskazanych we wniosku okoliczności, uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy oraz dokładnie wyjaśnił Skarżącemu, że wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego z wysokością obowiązku wynikającego z zaskarżonego aktu. Wobec powyższego NSA uznał za prawidłowe postanowienie WSA odmawiające Skarżącemu wstrzymanie wykonania decyzji, z uwagi na niewskazanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie Skarżącego. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on być uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.