III FZ 169/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. N., K. N., M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Łd 730/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi C. N., K. N., M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 listopada 2025 r. nr SKO.4140.122-124.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 730/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił C. N., K. N. i M. N. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta O. z 26 lutego 2025 r., znak FZ.3120.7.2022. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący poprzestali w treści wniosku na wyrażeniu opinii na temat prognozowanych skutków wykonania zaskarżonej decyzji Kolegium, jak i decyzji Burmistrza Miasta O. lecz nie uprawdopodobnili istnienia żadnej z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Zgodnie zasygnalizowali, że wykonanie ww. decyzji pociągać będzie za sobą dotkliwe skutki finansowe dla wszystkich skarżących. Odnośnie K. N. i M. N. podkreślono, że z uwagi na fakt, że nie będą oni w stanie pokryć wymaganych zobowiązań dojdzie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a to z kolei doprowadzi do całkowitego zablokowania ich rachunków bankowych i uniemożliwi codzienną egzystencję. Z kolei odnosząc się do osoby C. N. wskazano, że z uwagi na trudną sytuację gospodarczą, wywołaną okolicznościami od niego całkowicie niezależnymi, w tym konsekwencjami pandemii koronawirusa, a także w związku z późniejszym wybuchem wojny w Ukrainie i licznymi ograniczeniami w handlu, prowadzona przez niego działalność zarobkowa nie przynosi zysku, wręcz odwrotnie podatnik ten notuje straty. Z załączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika, że przychód netto ze sprzedaży na koniec września ubiegłego roku wyniósł 1.426.200,14 zł, zaś w 2024 r. wyniósł 1.933.536,58 zł i odpowiednio zysk (strata) netto wyniosła: - 737.676,57 zł i - 875.480,99 zł. Sąd pierwszej instancji wskazał, że niewątpliwe działalność gospodarcza może przynosić niskie dochody czy nawet stratę podatkową, co jednak nie jest równoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle realnego dochodu – środków finansowych. Miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria dochodu, lecz przychodu, tym bardziej, że istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów przychodów tak, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Sąd pierwszej instancji dostrzegł również, że skarżący mimo deklarowanego braku zysku nie zawiesił prowadzonej działalności gospodarczej i przedłożył na powyższe dowodu. Nadto, skarżący korzystają z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru i uiścili wpis sądowy od skargi w kwocie 3.864 zł. WSA w Łodzi wskazał, że to czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, w oparciu o pełną dokumentację finansową. W przypadku skarżących K. N. i M. N. takich dokumentów nie przedstawiono w ogóle, tym samym weryfikacja podniesionych we wniosku okoliczności wobec wymienionych skarżących stała się niemożliwa. Z kolei w przypadku C. N. nie przedłożono pełnych danych ograniczając się jedynie do przesłania sprawozdania finansowego za 2024 r. oraz rachunku zysków i strat za 2025 r. Przedłożone wraz z wnioskiem materiały dowodowe odzwierciedlają zatem jedynie część sytuacji ww. skarżącego i nie pozwalają na przeprowadzenie wszechstronnej jego analizy. Tak okrojony przedłożony wraz z wnioskiem materiał dowodowy nie wypełnia przesłanek warunkujących zasadność jego złożenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, na tym etapie postępowania nie zostało uprawdopodobnione, by wykonanie decyzji miało doprowadzić do zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w zakresie wydolności finansowej skarżących. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie. Zaskarżając je w całości zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 1, 3 i 4 p.p.s.a., które miało znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wyrażało się w dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie odmowie wstrzymania wykonania opisanych wyżej decyzji, mimo udowodnienia przez skarżących, że w razie ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej skarżącym oraz wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w sferze ich praw i obowiązków. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. W rozpoznawanej sprawie argumentacja przedstawiona w zażaleniu nadal pozostaje na poziomie ogólnych twierdzeń, które nie uprawdopodobniają okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów. Przesłanka "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi być uwiarygodniona poprzez konkretne dane finansowe i majątkowe. Same twierdzenia o trudnej sytuacji życiowej, wieku czy potencjalnych skutkach dla egzekucji nie uprawdopodabniają tych okoliczności. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że konieczne są m.in. informacje o dochodach i wydatkach, stanie rachunków bankowych, posiadanym majątku, zobowiązaniach. Brak jest tych danych zwłaszcza w odniesieniu do K. N. i M. N. Pełnomocnik skarżących próbuje zastąpić brak dowodów argumentacją opartą na wieku, statusie studenta czy braku prowadzenia przez nich działalności gospodarczej. To jednak nie stanowi uprawdopodobnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza braku dochodów z innych źródeł, podobnie jak posiadanie statusu studenta. W sprawie nie przedstawiono jakichkolwiek danych o rzeczywistej sytuacji finansowej. Pełnomocnik w uzasadnieniu zażalenia podniósł jedynie, że egzekucja należności podatkowej doprowadzi do blokady rachunków, braku środków do życia czy wzrostu zadłużenia. W orzecznictwie zasadnie podkreśla się, że każda egzekucja administracyjna pociąga za sobą takie skutki, nie można więc uznać, że są to szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony. Konsekwentnie wskazuje się, że sama dolegliwość egzekucji nie wystarcza, musi ona prowadzić do szczególnie dotkliwych skutków. Twierdzenie pełnomocnika, że brak opłat za studia spowoduje skreślenie z listy studentów, co będzie skutkiem nieodwracalnym, mogłoby potencjalnie zmierzać w kierunku przesłanki "trudnych do odwrócenia skutków", ale również w tym zakresie nie przedstawiono żadnych dokumentów (np. wysokości czesnego, terminów płatności, regulaminu uczelni). Okoliczność ta nadal pozostaje zatem nieuprawdopodobniona. W odniesieniu do C. N. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że brak jest pełnego obrazu jego sytuacji majątkowej. Słusznie wskazano, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych. Istotne są bowiem przepływy finansowe (przychody, płynność), a nie tylko wynik finansowy. Przedsiębiorca może wykazywać stratę i jednocześnie dysponować środkami finansowymi. W sprawie nie przedstawiono stanu rachunków, zobowiązań, majątku trwałego, możliwości finansowania. Przedstawione dokumenty takie jak sprawozdanie finansowe za 2024 r. oraz rachunek zysków i strat za 2025 r. nie dają pełnego obrazu do oceny zdolności do zapłaty należności podatkowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kontrolowanej sprawie nie uprawdopodobniono wystarczająco wystąpienia "znacznej szkody", ani "trudnych do odwrócenia skutków". Argumenty skarżących mają charakter ogólny, hipotetyczny. Brak jest podstawowych danych o sytuacji majątkowej skarżących. Argumenty przedstawione w zażaleniu nie podważają prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji ujętej w zaskarżonym postanowieniu. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji.