III FZ 138/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1763/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. nr 1401-IEW4.4123.64.2021.EG/MO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

J. K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 maja 2022 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do listopada 2018 r. W treści skargi, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie decyzji może skutkować pozbawieniem skarżącego jakichkolwiek środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 grudnia 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować powstanie znacznej szkody lub doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał jedynie, że jej wykonanie może skutkować pozbawieniem skarżącego jakichkolwiek środków do życia. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 maja 2022 r. znak 1401-IEW4.4123.64.21.EG/MO utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 13 sierpnia 2021 r., znak sprawy organu: [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania finansowe spółki M. sp. z o.o. w W., mimo iż natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji, będzie skutkowało pozbawieniem skarżącego środków koniecznych do jego utrzymania. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczony przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 193 P.p.s.a. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać – akceptowany przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18; z 14 listopada 2018 r., I FSK 1223/17; z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18; z 21 października 2020 r., I GSK 1277/20 - treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. Hasłowe jedynie powoływanie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku strony. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może przy tym oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza możliwość jego uwzględnienia. W świetle powyższych uwag wniosek strony nie mógł odnieść zamierzonego przez nią rezultatu. Żądanie skarżącego nie zawierało w istocie jakiejkolwiek argumentacji (konkretnych danych, twierdzeń czy dokumentacji źródłowej) wskazującej na rzeczywiste ryzyko powstania znacznej szkody majątkowej w następstwie wykonania decyzji podatkowej. Zdawkowe i niczym nie poparte ogólne stwierdzenia, że wykonanie decyzji może skutkować pozbawieniem skarżącego jakichkolwiek środków do życia nie uprawdopodabniało zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wyjaśnić także trzeba, że ocena prawidłowości decyzji wykraczała poza granice postępowania wpadkowego i pozostawała bez wpływu na zasadność przyznania tymczasowej ochrony sądowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sędzia Jacek Pruszyński