III FZ 137/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 845/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 stycznia 2022 r., nr 1401-IEW4.4121.13.2021/MO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 845/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odmówił T.Z. (dalej: "Skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z 31 stycznia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W ocenie WSA, wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem nie wykazała ona istnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu WSA stwierdził, że Skarżąca w lakonicznym uzasadnieniu wniosku wskazała, że zaskarżona decyzja została obarczona poważnymi brakami proceduralnymi, zawiera także błędne ustalenia faktyczne. Zdaniem Skarżącej jej szczególnie ważny interes jest pojęciem bliżej nieokreślnym i będą się w nim mieściły zarówno sytuacje, w których zapłata podatku bądź zaległości wynikających z decyzji będzie stwarzała zagrożenie dla podstawowych interesów majątkowych strony, jak również, gdy takie zagrożenie nie wystąpi. Mając na względzie powyższe WSA uznał, że nie była możliwa ocena, czy wykonanie decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W zażaleniu wywiedzionym od tego postanowienia Skarżąca wniosła o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje skutków niemożliwych albo bardzo trudnych do odwrócenia oraz art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów jakie znajdują się w aktach niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA jest prawidłowe i odpowiada prawu. Skarżąca, wbrew brzmieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie uprawdopodobniła okoliczności mogących przemawiać za słusznością złożonego wniosku. Podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na Skarżącej, która powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. (wstrzymanie wykonania decyzji). Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji wstrzymania wykonania decyzji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń, czy dowodów wskazujących na okoliczności związane z sytuacją materialną, czy majątkową Skarżącej, jak również zarzutu o potencjalnym wpływie wykonania aktu na utratę płynności finansowej, nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawartych w hipotezie normy zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie prawidłowości zaskarżonego postanowienia WSA, nie mają przy tym wpływu nadesłane z zażaleniem dokumenty obrazujące sytuację finansową i możliwości płatnicze Skarżącej. Podkreślić należy, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w nim przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego. Kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści, nie może być uwzględniony. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji