III FZ 125/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń R. B. i R1. B1. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Po 563/19 w przedmiocie odrzucenia zażalenia R. B. w sprawie ze skargi R1. B1. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 maja 2019 r. nr 3001-IEE.711.150.2019 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenia.

Postanowieniem z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 563/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie R. B. (dalej: uczestnika postępowania) z 5 marca 2021 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że postanowieniem z 11 lutego 2021 r. odrzucił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie z 15 października 2020 r. odrzucające skargę kasacyjną R1. B1. (dalej: skarżący) od wyroku WSA w Poznaniu z 21 listopada 2019 r. oddalającego skargę R1. B1. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 16 maja 2019 r., nr 3001-IEE.711.150.2019, w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odpis powyższego postanowienia został doręczony uczestnikowi postępowania w dniu 1 marca 2021 r. (druk zpo, k. 129 akt sąd.). Pismem z 5 marca 2021 r. uczestnik postępowania wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W treści zażalenia uczestnik postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie m.in. zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt [...], odmówił przyznania uczestnikowi postępowania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 29 lipca 2021 r. Na to ostatnie postanowienie uczestnik postępowania wniósł zażalenie, które mocą postanowienia Sądu z 29 września 2021 r. zostało odrzucone. Natomiast NSA postanowieniem z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III FZ 757/21, oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z 29 września 2021 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 4 października 2022 r. uczestnik postępowania został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z 5 marca 2021 r. w kwocie 100 zł, w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony uczestnikowi postępowania w dniu 25 października 2022 r. (druk zpo, k. 150 akt sąd.). Wyznaczony w nim termin upłynął bezskutecznie z dniem 2 listopada 2022 r. Z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu z 17 listopada 2022 r. wynika, że uczestnik postępowania nie uiścił wpisu sądowego od zażalenia. Pismami z 21 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania i skarżący zaskarżyli ww. postanowienie i wnieśli o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że w toczącej się sprawie zwracali się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i wielokrotnie uzupełniali różnego rodzaju wnioski, co w ich ocenie doprowadziło do przeoczenia terminu uiszczenia należnej opłaty. Nadmienili również, że są gotowi do uiszczenia należnej kwoty w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie mają usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegają oddaleniu. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku zażalenia), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia zażalenia wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 4 października 2022 r. wzywający uczestnika postępowania do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, został skutecznie doręczony uczestnikowi postępowania w dniu 25 października 2022 r. Ostatni dzień do wykonania nałożonego na uczestnika postępowania obowiązku procesowego upływał z dniem 2 listopada 2022 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny zażalenia nie został usunięty tym samym ziściła się przesłanka do odrzucenia wywiedzionego przez uczestnika postępowania zażalenia z 5 marca 2021 r. Jeżeli wpis od zażalenia nie został uiszczony w terminie zakreślonym w wezwaniu, zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja uczestnika postępowania i skarżącego oraz gotowość wniesienia wpisu od zażalenia na tym etapie postępowania nie może odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że sformalizowanie postępowania, nakłada na strony obowiązek dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach. Uporządkowana procedura gwarantuje pewność prawa i jego przewidywalność dla uczestników postępowania. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią więc one funkcję ochronną dla uczestników postępowania, zapewniają bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Naczelny Sąd Administracyjny sprawując kontrolę postępowania sądu pierwszej instancji odnosi się do formalnego badania przebiegu postępowania w dokonywaniu określonych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez ten sąd. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu wojewódzkiego sądu administracyjnego w tym zakresie. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sędzia Jacek Pruszyński