III FZ 121/24

Dnia 21 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1379/22 w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2022 r., nr 1401-IEE2.711.1.42.2022.10.MOR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., III SA/Wa 1379/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odmówił B. J. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania wyżej wskazanego postanowienia, bowiem akt ten nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na Skarżącego powinności wypełnienia nałożonych nań obowiązków, jak również nie przyznaje mu żadnego uprawnienia. Na powyższe postanowienie, pismem z 29 czerwca 2023 r. Skarżący złożył zażalenie. Zarzucił w nim naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że. wbrew treści przepisu w/w WSA w Warszawie nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o wątpliwe dowody i nieustalony prawidłowo stan faktyczny, b) art. 8 k.p.a., przez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia przez WSA w Warszawie z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, c) błędne ustalenia faktyczne przez uznanie, jakoby interes Skarżącego nie został zagrożony przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, kiedy w istocie brak zabezpieczenia narazi skarżącego na popadnięcie w niedostatek i pozbawienie źródła dochodów. W oparciu o te zarzuty, Skarżący wniósł o uwzględnienie przedmiotowej skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 6 czerwca 2023 r. w sprawie III SA/Wa 1379/22 oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw na rzecz Skarżącego zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), w razie uwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpatrywanej sprawie, zasadnicze znaczenie ma charakter prawny aktu, objętego wnioskiem Skarżącego. Zauważyć w tym miejscu należy, jak też słusznie wskazał WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. W tej sprawie przedmiotem skargi złożonej do WSA, jest postanowienie dotyczące odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, które nie korzysta z przymiotu tak rozumianej wykonalności. Z zaskarżonego orzeczenia nie wynika wprost obowiązek nadający się do wykonania, bądź kwalifikujący się do egzekucji. Nie kreuje żadnego nowego obowiązku, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonany w trybie przymusowym, poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności. Zatem w sytuacji, gdy Skarżący domagał się wstrzymania postanowienia, które nie nadaje się do wykonania, to dokonana przez WSA ocena o niezasadności wniosku o wstrzymanie tego aktu jest prawidłowa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również nie posiada prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej Skarżącemu, albowiem nie posiada kompetencji do orzekania w przedmiocie wstrzymania zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Te bowiem należą, stosownie do treści art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r, poz. 479 z poźn. zm., dalej: "u.p.e.a."), do kompetencji organów nadzoru, sprawujących nadzór nad egzekucją administracyjną. Zgodnie z art. 23 § 1 u.p.e.a., nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Prawidłowości wydanego przez sąd rozstrzygnięcia nie podważają również zarzuty i argumenty zażalenia. W ocenie NSA, WSA prawidłowo wskazał przyczyny, które legły u podstaw odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazał jakimi powodami się kierował, przytoczył podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz odniósł się do okoliczności niniejszej sprawy. Nie ma natomiast podstaw, aby uchylić zaskarżone postanowienie tylko z tego powodu, że Skarżący jest niezadowolony z jego treści. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on być uwzględniony, albowiem przepisy regulujące kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.