III FZ 120/24

Dnia 21 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2607/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 września 2023 r., nr 1401-IEW2.4261.9.2023.9.EK w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 7 lutego 2024 r. o sygn. III SA/Wa 2607/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 15 września 2023 r., nr 1401-IEW2.4261.9.2023.9.EK, wydaną w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych, odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przestawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, że Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 28 listopada 2023 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie imienia i nazwiska osoby, która podpisała skargę w imieniu spółki oraz złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 30 listopada 2023 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwania została doręczona upoważnionemu pracownikowi spółki w dniu 6 grudnia 2023 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 13 grudnia 2023 r. Pismem z 7 grudnia 2023 r. skarżąca uzupełniła ww. braki formalne skargi. Z uwagi na nieprawidłowe doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wezwano ponownie skarżącą do uiszczenia tego wpisu. Przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 16 stycznia 2024 r. Pismem z 25 stycznia 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z powodu choroby pełnomocnika spółki. Ustosunkowując się do wniosku skarżącej, sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 87 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest - po pierwsze - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia, a po trzecie - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu - dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak dokonania którejkolwiek z powyższych czynności równocześnie powoduje, że wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez merytorycznego rozpoznania (art. 88 p.p.s.a). Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku. Pełnomocnik skarżącej jednocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonał czynności, która nie została dokonana w wymaganym, ustawowym terminie, czego wymaga wprost przepis art. 87 § 4 p.p.s.a. Z uwagi zatem na złożenie wniosku o przywrócenie terminu z naruszeniem reguł przewidzianych we wskazanych wyżej przepisach prawa, złożony wniosek jako niespełniający wymogów formalnych podlegał odrzuceniu. Pismem z 19 lutego 2024 r. skarżąca zakwestionowała powyższe postanowienie wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu zażalenia podano, że pełnomocnik spółki był poważnie chory i nie dopatrzył, że wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych było również zarządzenie z 30 listopada 2023 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Nie było to spowodowane zaniedbaniem po stronie skarżącego tylko wystąpieniem sytuacji, na którą skarżąca nie miał wpływu - zły stan zdrowia pełnomocnika. Pełnomocnik przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim co spowodowało niedotrzymanie wymaganego terminu. Zgodnie z art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej prawo do ochrony zdrowia przysługuje każdemu obywatelowi. W załączeniu przedłożono dowód uiszczenia opłaty sądowej od skargi w wysokości 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wnosi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona nie dokonała czynności procesowej, w stosunku do której występuje o przywrócenia terminu, to taki wniosek dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, a sąd winien wezwać stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05, czy też z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 648/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpoznawanej sprawie skarżąca 25 stycznia 2024 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo sporządzone przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, w którym wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez dołączenia dowodu opłacenia tego wpisu. Jeżeli skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełniła obowiązku z art. 87 § 4 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny powinien wezwać skarżącą na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty sądowej oraz wyznaczyć termin siedmiu dni od dnia otrzymania tego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił tego obowiązku, odrzucając na podstawie art. 88 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sędzia NSA Jacek Pruszyński