III FZ 112/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 706/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi U. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 25 października 2023 r., nr 3201-IEE2.7113.107.2023.4 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 stycznia 2024 r., I SA/Sz 706/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił U. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 25 października 2023 r., nr 3201-IEE2.7113.107.2023.4, w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia było nie uprawdopodobnienie w jakikolwiek sposób przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Na powyższe postanowienie, pismem z 12 lutego 2024 r. Spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa postępowania, tj.: 1) 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), polegające na braku jego zastosowania polegającym na oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki takie jak wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 2) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 i § 3 p.p.s.a., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów skutkującym błędnym ustaleniem, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 25 października 2023 r., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białogardzie z 7 września 2023 r., wydane w przedmiocie określenia wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu w wysokości 169.903,90 zł, względnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wydruku zajęcia rachunku bankowego Spółki na okoliczność, że brak wstrzymania postanowienia w przedmiocie określenia wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu rodzi poważne ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wydruk zajęcia rachunku bankowego dołączyła do zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie w pełni należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że Spółka nie przedstawiła argumentacji, konkretnych okoliczności i dokumentów wyczerpująco opisujących jej aktualną, rzeczywistą sytuację finansową i majątkową, pozwalających sądowi zasadnie przyjąć, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wiąże się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy miałoby powodować trudne do odwrócenia skutki. Brak uzasadnienia i udokumentowania wniosku w tym zakresie wyklucza ustalenie, czy istnieje jakikolwiek związek między wykonaniem zaskarżonego postanowienia a rzeczywistym położeniem materialnym Spółki, dodatkowo takim, który realizowałby przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie również wskazał sąd pierwszej instancji, że samo złożenie skargi i sfomułowanie w niej zarzutów wobec kwestionowanego rozstrzygnięcia organu nie pozwala jeszcze na zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnie również, sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że, bez znajomości rzeczywistej i pełnej kondycji materialnej Spółki nie sposób prawidłowo ocenić, czy i ewentualnie w jakim zakresie wykonanie zaskarżonego postanowienia obiektywnie wiązać się może z wyrządzeniem Spółce znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków w jej położeniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że aby wniosek o ochronę tymczasową wywarł dla strony korzystne skutki prawne, musi zawierać uzasadnienie przemawiających za tym przyczyn. Z powyższego wynika, że aby wydać korzystne dla strony orzeczenie sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji lub postanowienia oraz możliwość zweryfikowania dostarczonych przez stronę informacji i dokumentów. Tym bardziej więc, sąd pierwszej instancji mając na uwadze przedmiot skargi, tj. postanowienie określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności organowi egzekucyjnemu w wysokości 169 903,90 zł nie mógł zweryfikować twierdzeń Spółki co do tego, czy nałożone na Skarżącą zobowiązanie - w odniesieniu do jej możliwości finansowych i majątkowych - w istocie stanowi przesłankę z art. 61 § 3 p.p.s.a. Możliwości te bowiem nie były znane sądowi. Skarżąca nie wskazała w treści wniosku, ani też nie udokumentowała w inny sposób kondycji finansowej Spółki (w tym kwotę uzyskiwanych przychodów i ponoszonych kosztów). Powyższej oceny nie mógł zmienić, dołączony na etapie zażalenia - wydruk zajęcia rachunku bankowego. W postępowaniu zażaleniowym zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia lecz kontrola zaskarżonego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Skoro, na etapie rozpoznawania wniosku przez WSA, wydruk ten nie był załączony do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, to sąd pierwszej instancji, nie miał możliwości oceny tego wydruku. Podsumowując, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia był sformułowany w sposób niewystarczający dla jego uwzględnienia, w szczególności nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Natomiast co istotne, sąd pierwszej instancji bez dokumentów uprawdopodabniających, że zachodzi któraś z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przedstawił w sposób precyzyjny argumentację i okoliczności stanowiące podstawę do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wbrew zarzutom Skarżącej, sąd pierwszej instancji nie naruszył też art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 i § 3 p.p.s.a. Z naruszeniem art. 106 § 5 p.p.s.a. mamy do czynienia w sytuacji, gdy sąd przeprowadzał dowody uzupełniające, a dokonując tego uchybił stosownym przepisom procedury cywilnej. Zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 106 § 5 p.p.s.a. może być skutecznie podnoszony tylko wtedy, gdy sąd pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Tymczasem, w tej sprawie sąd pierwszej instancji sam nie uzupełniał postępowania dowodowego, a więc nie mógł naruszyć art. 106 § 5 p.p.s.a. Z powyższych względów nie doszło do naruszenia żadnego ze wskazanych w zażaleniu przepisów, w konsekwencji żaden z zarzutów podniesionych w zażaleniu nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.