III FZ 101/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 1008/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.EA/418/12/2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1008/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie i skargę w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 5 sierpnia 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 września 2022 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W terminie do uiszczenia wpisu skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 7 lutego 2023 r., sygn. akt I SPP/Kr 210/22, starszy referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek skarżącego oddalił. Po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r., WSA w Krakowie utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, zarządzeniem z 25 maja 2023 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 15 września 2022 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania skarżący otrzymał 12 czerwca 2023 roku. Wpis od skargi nie został uiszczony. Pismem z 18 czerwca 2023 r., uznanym przez WSA w Krakowie za zażalenie, skarżący zakwestionował wezwanie z 25 maja 2023 r. jako nielegalne. Sąd I instancji odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne oraz odrzucił skargę ze względu na nieuzupełnienie braków fiskalnych. Pismem z 8 maja 2024 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Postanowieniem z 26 lutego 2025 r., sygn. akt III FZ 101/25 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił zażalenie Sądowi I instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Z akt sprawy nie wynikało bowiem, aby został uiszczony wpis sądowy od zażalenia. W związku z tym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 26 marca 2025 r., wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 maja 2023 r. Skarżący odebrał wezwanie 27 marca 2025 r. Wpis od zażalenia nie został uiszczony. Postanowieniem z 26 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 1008/22 WSA w Krakowie odrzucił zażalenie na pkt 1 postanowienia WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2024 r. w związku z nieuiszczeniem przez Skarżącego wpisu od zażalenia w wyznaczonym terminie. W dniu 18 sierpnia 2025 r. WSA w Krakowie przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zażalenie skarżącego z 8 maja 2024 r. na pkt 2 postanowienia WSA z 29 kwietnia 2024 r. tj. w zakresie odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na treść i zakres zażalenia, na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli instancyjnej na obecnym etapie postępowania jest postanowienie WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2024 r. w zakresie odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia pomimo wezwania wpisu sądowego (pkt 2 zaskarżonego postanowienia). Kontrolując legalność tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny bada wyłącznie to, czy skarżący miał obowiązek uiszczenia wpisu, czy został prawidłowo wezwany do wykonania tego obowiązku i czy wykonał ten obowiązek w ustawowym terminie, ponieważ te okoliczności mają znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu nie jest już natomiast postanowienie WSA w zakresie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 maja 2023 r. (pkt 1 postanowienia WSA z 29 kwietnia 2024 r.), albowiem zażalenie w tym zakresie zostało odrzucone z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od zażalenia. Zażalenie z 8 maja 2024 r. może być zatem rozpoznane wyłącznie w tej części w której skarżący kwestionuje odrzucenie skargi przez sąd, albowiem mając na uwadze art. 220 § 4 p.p.s.a., zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi wolne jest od wpisu. W tym zakresie zażalenie z 8 maja 2024 r. nie podlegało zatem opłacie sądowej. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Stosownie do zdania drugiego powołanego przepisu, w takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni do dnia doręczenia wezwania. Stosowanie do § 3 art. 220 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego w świetle wymienionych przepisów do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Pismem z 28 września 2022 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SPP/Kr 210/22, którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 lutego 2023 r., oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie przyznania skarżącemu prawa pomocy zasadne było wystosowanie wezwania z 25 maja 2023 r. do wykonania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - zarządzenia z 15 września 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jest to prawidłowa czynność materialno-techniczna polegająca na przypomnieniu stronie o konieczności wykonania w wyznaczonym terminie prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 12 czerwca 2023 r. W zakreślonym terminie (który upływał 19 czerwca 2023 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie w zakresie pkt 2 jest zatem zgodne z prawem, a wniesione zażalenie nie podważa tej oceny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.