III FSK 967/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2698/25 zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 28 sierpnia 2025 r. znak: PR9.8011.28.2025.GOX w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 15 maja 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2698/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 28 sierpnia 2025 r., znak: PR9.8011.28.2025.GO w przedmiocie ulgi płatniczej. Od ww. wyroku skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, gdyż jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. W uzasadnieniu wniosku podał, że skarżący nie ma możliwości uiszczenia kwoty orzeczonych decyzjami organów pierwszej i drugiej instancji. Abstrahując od zasadności ich dochodzenia, zapłata tak wysokiej sumy pieniędzy jest poza jego możliwościami finansowymi. Niewątpliwie dalsze zadłużenie skarżącego oraz natychmiastowa konieczność jego spłaty przy jego aktualnej sytuacji - finansowej i zdrowotnej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotową sytuację uprawdopodabnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2022 r., III FSK 1189/22). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy jednak podkreślić, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że co do zasady przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61 oraz przykładowo postanowienie NSA: z 23 września 2009 r., II FZ 342/09; z 30 października 2009 r., II FZ 417/09). Kwestią podstawową zatem w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie wykonalności skarżonej decyzji lub postanowienia jest zatem ocena, czy akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie może natomiast być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 28 sierpnia 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z 30 maja 2025 r. odmawiającą umorzenia w całości i w części oraz rozłożenia pozostałej części na raty opłaty legalizacyjnej w kwocie 25 000 zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 4 lipca 2024 r. z tytułu budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina S. Jest to rozstrzygnięcie, które nie wywołuje skutków materialnoprawnych, nie podlega wykonaniu, czyli przymusowej realizacji, gdyż nie nakłada ono na skarżących żadnych obowiązków. Z tego względu niecelowym jest rozważanie, czy korzystnym dla strony (tj. chroniącym przed wyrządzeniem znacznej szkody bądź przed spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków) będzie wstrzymanie jego wykonania (por. postanowienie NSA z 20 lipca 2026 r., III FSK 661/26). Skoro zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy nie istnieje możliwość wstrzymania jej wykonania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.