III FSK 966/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Gminy Miejskiej L. w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 729/23, w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 30 czerwca 2023 r., nr SKO/OS-414/57/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: dopuścić Gminę Miejską L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.

Gmina L. (dalej: "Gmina", "Wnioskodawca", "Uczestnik"), wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wystąpiła o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "Organ") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: "WSA", "sąd I instancji") z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 729/23, uchylającego decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2023 r. nr SKO/OS-414/57/2023 i poprzedzającą ją decyzji Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. z dnia 7 lutego 2023 r. nr MPWIK/PGO/712/2023. W uzasadnieniu wniosku Gmina podała, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, co wynika z faktu wykonywania zadania określonego ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 399). Do obowiązków tych zalicza się między innymi: objęcie właścicieli nieruchomości gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 pkt 3), tworzenie i utrzymywanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 pkt 6), zapewnienie zagospodarowania odpadów (art. 3 pkt 6b), osiąganie określonego poziomu zagospodarowania odpadów (art. 3aa i art. 3b). Sprawa zaś, której dotyczy przedmiotowy wniosek, jest jedną z ponad 70 spraw przedmiotowo istotnie podobnych do siebie dotyczących budynków wielolokalowych w zasobach jednej ze spółdzielni mieszkaniowych, które zarejestrowano w SKO. Gmina podniosła również argument stricte finansowy, wskazując, że ewentualne finansowe konsekwencje i faktyczna realizacja obowiązku zwrotu ewentualnych nadpłat poprzez zabezpieczenie odpowiednich środków, obciąży bezpośrednio Gminę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W świetle art. 33 § 1 p.p.s.a osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Mieć interes prawny znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (por. W. Jakimowicz, Publiczne prawo podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Mając na uwadze powyższe wywody, w rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca niewątpliwie jest zainteresowany rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, gdyż jej wynik dotyczy jej interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem argumentację odnoszącą się do okoliczności związanej z faktem, że Gmina zobowiązana jest do realizacji określonych ustawą zadań za środki pozyskane z opłaty za gospodarowanie odpadami, stąd wynik tej konkretnej sprawy, której przedmiotem jest sposób ustalenia wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, będzie miało bezpośrednie, finansowe konsekwencje dla Gminy, zobowiązanej do sprawowania szczególnej kontroli nad przychodami oraz wydatkowania, planowania i realizowania przychodów systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Obowiązek ten z kolei wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa, tj. przywołanej na wstępie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z powyższych względów uznać należy, że Wnioskodawca wykazał, że posiada on interes prawny do uzyskania statusu uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.