III FSK 928/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1/24 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w K., przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie, Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Burmistrza Gminy i Miasta N., M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 9 października 2023 r., nr 1201-IEE.7113.2.176.2023.2.ID w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie, 2) podjąć postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości R. L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1/24 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w K., przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Krakowie, Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków- [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...], Burmistrza Gminy i Miasta N., M. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 9 października 2023 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Na przedmiotowy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik organu. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo syndyka z dnia[...].09.2025 r. – zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości. Wynika z niego, iż Postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...].07.2025 r., ogłoszona została upadłość: F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., adres: [...] (obecnie: ul. [...] KRS:[...], NIP:[...]). Postanowieniem tym ustanowiono syndykiem masy upadłości R. L. Postępowanie upadłościowe prowadzone jest pod sygnaturą: [...] poprzez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Ponadto w związku z ogłoszeniem upadłości na podstawie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022, poz. 1520; dalej: p.u.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu, zaś na podstawie art. 145 ust. 1 p.u., postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 193 p.p.s.a. - sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym stosunkach procesowych dotyczących masy upadłości (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1766/24; publik. CBOSA). Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne. Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącej F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., wyznaczony został Syndyk Masy Upadłości w osobie R. L., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Jednocześnie w piśmie z [...].09.2025 r. Syndyk oświadczył, że wstępuje do toczącego się postępowania w imieniu F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2038/18; publik. CBOSA). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 i art. 128 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.