III FSK 905/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku sędziego NSA Jacka Brolika o wyłączenie od orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego od rozpoznania wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w L. o zbadanie spełnienia przez sędzię NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 589/22 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/Po-413/154/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia wyłączyć sędziego NSA Jacka Brolika od orzekania w sprawie.

Wyrokiem z 2.03.2023 r., I SA/Wr 589/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 6.06.2022 r., nr SKO/Po-413/154/2022, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania skargi kasacyjnej wyznaczony został skład orzekający z udziałem między innymi sędzi NSA Anny Dalkowskiej. Pismem z 21.03.2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zbadanie spełnienia przez sędzię NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: p.u.s.a.). Do rozpoznania tego wniosku w drodze losowania wyznaczony został skład orzekający z udziałem między innymi sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego. Następnie sędzia NSA Anna Dalkowska złożyła pismo, w którym na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosła o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego. W wyniku losowania do rozpoznania wniosku został wyznaczony skład orzekający z udziałem między innymi sędziego NSA Jacka Brolika. Oświadczeniem z 22.05.2025 r., uzupełnionym pismem z 23.05.2025 r., sędzia NSA Jacek Brolik wniósł o wyłączenie go z orzekania w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego w sprawach o sygn. III FSK 905/23 oraz o sygn. III FSK 1010/23. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zna sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego od blisko 44 lat. Pracował razem z nim w sądownictwie powszechnym w Łodzi od 1981 r., następnie od 1993 r. pracowali w Naczelnym Sądzie Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oraz w WSA w Łodzi. W 2020 r. objął stanowisko Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, po zakończeniu kadencji sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego. Uzupełniając wniosek dodał, że 44 letnia znajomość z NSA Tomaszem Zbrojewskim i bliska z nim współpraca w pracy sądowej, to nie jest "zwykła znajomość" między sędziami. Od zawsze byli w bliskich relacjach koleżeńskich i przyjaźń ta przetrwała próbę czasu. Również ich rodziny znają się i utrzymują kontakty towarzyskie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. (dotyczącym przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Prawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Jacka Brolika z mocy prawa, jednakże mając na uwadze jego wniosek, w którym powołał się na okoliczność, że zna osobiście i towarzysko od blisko 44 lat sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego, pozostaje z nim w przyjacielskich stosunkach, a także ich rodziny znają się i utrzymują kontakty towarzyskie należało uznać wniosek za uzasadniony i wyłączyć sędziego NSA Jacka Brolika od orzekania w rozpoznawanej na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Wojciech Stachurski