III FSK 90/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt I SA/Po 532/21 w sprawie ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr 3001-IEW1.711.5.2021 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 5 października 2021 r. WSA w Poznaniu oddalił skargę Z. P. (dalej jako: Skarżący, Strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr 3001-IEW1.711.5.2021 w przedmiocie niedopuszczalności zarzutów na prowadzone postępowania egzekucyjne. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego i przyznał rację organowi I instancji, który stwierdził niedopuszczalność zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących nieistnienia oraz niewymagalności zobowiązania. Sąd nie zgodził się z pełnomocnikiem strony, że organ II instancji utrzymując orzeczenie organu I instancji naruszył art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") oraz art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Sąd zwrócił uwagę, iż kwestia udzielonego przez Stronę pełnomocnictwa i jego skutecznego przedłożenia do akt postępowania podatkowego jest przedmiotem rozpoznania w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji w związku z wniesionym odwołaniem z dnia 4 grudnia 2020 r. od decyzji wymiarowej z dnia 20 listopada 2020 r. W ocenie Sądu I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. w zaskarżonym postanowieniu z dnia 18 stycznia 2021 r. słusznie stanął na stanowisku, że oznaczało to, iż powyższe zarzuty zostaną rozpatrzone w odrębnym postępowaniu. Ponadto Sąd wskazał na fakt, iż S. W. reprezentujący Z. P. wniósł także zażalenie z dnia 30 listopada 2020 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 20 listopada 2020 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 20 listopada 2020 r. podnosząc w nim tożsame zarzuty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w postanowieniu z dnia 11 lutego 2021 r. utrzymującym w mocy ww. orzeczenie organu I instancji ustosunkował się do ww. zarzutów strony. W powyższym orzeczeniu stwierdził, m. in., że zarówno postanowienie z dnia 20 listopada 2020 r., jak również decyzję z dnia 20 listopada 2020 r. organ I instancji zasadnie doręczył stronie, nie zaś pełnomocnikowi. Zaskarżony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z. P., który na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zw. dalej "P.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a., gdyż w analizowanej sprawie zdaniem Skarżącego uznać należy, że zobowiązanie podatkowe nie istnieje i/lub nie jest niewymagalne, gdyż w obrocie prawnym nie istnieje akt administracyjny, który był podstawą wszczętego postępowania egzekucyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż w analizowanej sprawie istnieją przesłanki faktyczne i prawne do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych zarzutów na prowadzenie postępowanie egzekucyjne. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że z art. 176 P.p.s.a. wynika, iż wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek nie tylko przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej, ale też szczegółowo je uzasadnić. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., konieczne jest wskazanie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Natomiast w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, iż zakres kontroli wyznacza autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że NSA nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 2261/21). Odnosząc się wobec powyższego do zarzutu naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., stwierdzić należy, iż autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wskazał, na czym polegało uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powyższego przepisu. Ograniczono się do wskazania powyższego przepisu w podstawie kasacji, pomijając zupełnie uzasadnienie, choć stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. jest to wymóg materialny, którego niewypełnienie powoduje niemożność rozpoznania zarzutu. Brak uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisu, czy to prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, jak w tym przypadku, powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny pozbawiony jest możliwości jego oceny. Natomiast odnosząc się zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a. należy zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, iż badanie nieistnienia obowiązku lub brak jego wymagalności zostanie rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu. Przedstawione w rozpatrywanym obecnie środku zaskarżenia zarzuty i w tym kontekście podniesione argumenty Strony zmierzają głównie do przekonywania, że w sprawie zobowiązanie podatkowe nie istnieje i/lub nie jest wymagalne. W tym celu Strona wskazywała, że w obrocie prawnym nie istnieje akt administracyjny, który był podstawą wszczętego postępowania egzekucyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, Strona nie zakwestionowała ustalenia, że podnoszony zarzut jest/był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Zarzut braku obowiązku dotyczy w istocie wymiaru zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją z dnia 20 listopada 2020 r., od której przysługiwał skarżącej środek odwoławczy, z którego skorzystała. W konsekwencji Naczelnik US zasadnie stwierdził niedopuszczalność ww. zarzutu. Brak jest bowiem uzasadnienia do merytorycznego rozpoznania zarzutu dotyczącego braku obowiązku w sytuacji, gdy od decyzji ustalającej ten obowiązek przysługuje odrębny środek zaskarżenia, z którego skarżąca skorzystała. Należy mieć na względzie fakt, iż niniejsze postępowanie dotyczy niedopuszczalności zarzutów a nie samych zarzutów, dlatego też nie jest zasadne merytoryczne odnoszenie się do argumentów skargi forsujących rozpoznanie zarzutów dotyczących samej zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem zarzut naruszenia art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 i 6 u.p.e.a. należało uznać jako niezasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. |Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dominik Gajewski |Sławomir Presnarowicz |