III FSK 897/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi Fundacji [...] z siedzibą w J. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 356/23 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 18/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 5 listopada 2021 r., nr SKO/41/P-207/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 356/23 oddalił skargę kasacyjną, Fundacji [...] z siedzibą w J. (dalej: Skarżąca, Fundacja) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 18/22 w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 5 listopada 2021 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Pismem z 9 lipca 2025 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Jako podstawę wznowieniową wskazano przesłankę z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesiono o: 1) wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 4 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 356/23. W postępowaniu zakończonym wyżej wskazanym wyrokiem zaistniała przesłanka nieważności, o której stanowi art. 271 pkt 2 PostAdmU, albowiem Skarżąca nie była należycie reprezentowana (nie miała organu powołanego do jej reprezentowania), począwszy od postępowania podatkowego przed organami obu instancji i nie potwierdziła dokonanych w jej imieniu czynności procesowych przez M. G., którego mandat wygasł w 2015 r. zgodnie z postanowieniem sądu rejestrowego. NSA nie rozpoznał w ogóle podniesionego zarzutu dotyczącego nieważności postępowania, a wynikającego z art. 183 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.; 2) z uwagi na zaistniałą przesłankę wznowienia postępowania, w świetle zarzutu niezbadania faktu braku reprezentacji na podstawie art. 279 p.p.s.a., wniesiono o: uchylenie wyroku NSA z 4 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 356/23 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 18/22, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 5 listopada 2021 r., nr SKO/41/P-207/2021 oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 23 czerwca 2021 r.; 3) zgodnie z art. 279 p.p.s.a. wskazano, iż o treści wyroku NSA z 4 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 356/23 i jego uzasadnieniu skarżący powziął wiedzę w dniu jego doręczenia, a tym samym w tym dniu powziął wiedzę o przyczynie wznowienia postępowania, zaś złożenie niniejszej skargi zostało dokonane z zachowaniem terminów o których mowa w art. 277 p.p.s.a. Aktualny Prezes Skarżącej fundacji, Pan S. J. dowiedział się o zapadłym orzeczeniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. od poprzedniego prezesa zarządu fundacji, Pana M. G., który przez lata w sposób faktyczny kierował działaniami fundacji i kontaktował się z pełnomocnikiem w sprawie. To w tym dniu wyrok wraz z uzasadnieniem został odebrany przez pełnomocnika procesowego i przesłany Panu G., który z kolei przekazał informację o wyroku aktualnemu prezesowi; 4) zasądzenie od SKO w Jeleniej Górze na rzecz Skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, gdyż nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania, żądając wznowienia postępowania należy zachować wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Skarżąca oparła swą skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że: "Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe". Jak wynika z akt sądowych w dniu 26 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie postanowił zawiesić postępowanie na podstawie art. 124 § 2 p.p.s.a. oraz wezwał Skarżącego do wskazania osoby uprawnionej do działania w imieniu Fundacji i dokumentu, z którego wynika umocowanie. Pismem z 10 lipca 2024 r., S. J. przedłożył odpis uchwały nr [...] z [...] maja 2024 r. Rady Fundacji powołującej S. J. do pełnienia funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji z dniem 15 maja 2024 r., po złożeniu przez niego rezygnacji z członka rady w dniu 14 maja 2024 r. oraz statut Fundacji [...]. Wnioskiem z 22 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wniosło o podjęcie zawieszonego postępowania, ponieważ zdaniem organu ustały przyczyny, z powodu których postępowanie zostało zawieszone. Postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 356/23 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił podjęcia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pismem z 17 października 2024 r. pełnomocnik Skarżącej podniósł, że 11 października 2024 r. Sąd Rejonowy dla W. we W. ujawnił wpis o powołaniu S. J. na prezesa zarządu fundacji oraz załączył informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 356/23 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia. Z powyższych ustaleń wynika więc, że wbrew twierdzeniom Skarżącej podnoszonym w skardze o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny badał kwestię prawidłowej reprezentacji Fundacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu. Jak wyjaśniono powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny wezwał Skarżącego do wskazania osoby uprawnionej do działania w imieniu Fundacji, w odpowiedzi na które S. J. pismem z 10 lipca 2024 r., przedłożył odpis uchwały nr [...] z [...] maja 2024 r. Rady Fundacji powołującej S. J. do pełnienia funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji z dniem 15 maja 2024 r. Sytuacja taka oznacza konieczność odrzucenia skargi jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienie NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 676/24; publik. CBOSA). Szczególnie, że Pan S. J. pismem z 24 czerwca 2024 r., zatytułowanym "uzupełnienie skargi kasacyjnej" sformułował zarzut braku organów Fundacji. W świetle zarzutów skargi o wznowienie należy także wyjaśnić, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie może także badać reprezentacji w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił tę skargę na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.