III FSK 847/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp.j. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1217/23 w sprawie ze skargi A. sp.j. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 3 lipca 2023 r., nr 2401-IEW3.7280.1.2023.2 UNP: 2401-23-147252 w przedmiocie zastawu skarbowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp.j. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1217/23 oddalił skargę A. Sp. j. w K. (dalej: Skarżąca, Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ, DIAS) z 3 lipca 2023 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o wykreślenie zastawów skarbowych. Skargę kasacyjną na ww. wyrok, wniósł pełnomocnik Skarżącej, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), zarzucono: 1) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez niewyjaśnienie czy pracownicy Urzędu Skarbowego na spotkaniu 7 czerwca 2023 r. dokonali błędnego pouczenia Skarżącej o terminie wniesienia zażalenia, i poprzestanie jedynie na rozumowaniu opartym na zasadach doświadczenia, że pouczenie pisemne ma większą moc niż pouczenie ustne, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji doprowadziło do zaniechania zastosowania art. 214 ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383), zwanej dalej: O.p., 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, z art. 236 § 2 pkt 1 i art. 214 i art. 219 ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383), zwanej dalej O.p., poprzez ich niezastosowanie, co prawdopodobnie wynika z uznania, że warunkiem sine qua non zastosowania art. 214 O.p. jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a wykładnia taka sprzeczna jest z literalnym brzmieniem przywołanego przepisu. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł organ, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). Istota sporu pomiędzy stroną skarżącą a Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej Katowicach wiąże się z ustaleniem czy w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia . Na wstępie należy zaaprobować, że dokonane przez Organ ustalenia faktyczne, które zostały przyjęte jako podstawa rozstrzygnięcia, nie noszą znamion naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie złożyła zażalenia na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z 19 maja 2023 roku w terminie przewidzianym w art. 236 § 2 pkt. 1 O.p. Przytoczony przepis stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Przedmiotowe postanowienie zawierało na stronie trzeciej prawidłowe pouczenie o środkach odwoławczych. Postawienie Naczelnika zostało doręczone Spółce ze skutkiem prawnym 30 maja 2023 roku, zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął 6 czerwca 2023 roku. Potwierdzenie odbioru podpisane zostało przez adresata tj. przez jednego ze wspólników – H. N. o czym świadczy dowód w postaci potwierdzenia odbioru. Natomiast zażalenie na postanowienie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 13 czerwca 2023 roku (dowodem bezspornym na tą okoliczność jest koperta zawierająca pieczęć nadania przesyłki), a więc po upływie ustawowego terminu. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez Skarżącego. Twierdzenia Skarżącego o wprowadzeniu go w błąd przez pracownika organu pierwszej instancji, nie zostały w żaden sposób udowodnione ani nawet uprawdopodobnione. Sam fakt twierdzenia o poinformowaniu go przez pracownika organu o odmiennym terminie - nie może stanowić skutecznego podważenia pisemnego postanowienia Naczelnika w którym zawarte zostało prawidłowe pouczenie. Przedmiotowe postanowienie Naczelnika zawierające pouczenie o środkach zaskarżenia ma charakter pisemnego dokumentu urzędowego (art. 194 O.p.) i nie może być ignorowane przez Stronę. Tak więc zasadnie zaskarżonym postanowieniem Dyrektor stwierdził, a Sąd pierwszej instancji zaakceptował, że zażalenie Skarżącej zostało złożone z uchybieniem terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 214 O.p. i art. 236 § 2 pkt. 1 O.p. jest chybiony. Również zarzut naruszenia art. 219 O.p. jest nietrafiony, ponieważ Skarżący nie wskazał w jakim zakresie został on naruszony. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. SNSA Dominik Gajewski SNSA Bogusław Woźniak SNSA Jacek Pruszyński