III FSK 797/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 835/22 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 30 czerwca 2022 r. nr 1201-IOP1-2.4054.7.2022.3 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia zawiesić postępowanie sądowe.

Zaskarżonym wyrokiem z 20 października 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 835/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 30 czerwca 2022 r., nr 1201-IOP1-2.4054.7.2022.3 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści: w punkcie pierwszym uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19 kwietnia 2022 r., nr 1203-SOB-1.4054.540.2022; w punkcie drugim zasądził od organu na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od wyroku złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. W skardze kasacyjnej postawiono m.in. zarzuty naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1043, dalej: u.p.s.d.) w zw. z art. 68 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: o.p.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w realiach rozpatrywanej sprawy doszło do odnowienia obowiązku podatkowego skutkującego skróceniem pierwotnego pięcioletniego terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, albowiem w takich okolicznościach uprawnienie do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie wygasa po upływie 3 lat, podczas gdy przepis art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie kreuje odnowienia obowiązku podatkowego, lecz jedynie wskazuje kolejny moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku gdy podatnik nie złożył zeznania podatkowego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 6 ust. 4 oraz art. 17a ust. 1 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odnowienie niezgłoszonego do opodatkowania obowiązku podatkowego z tytułu nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.s.d., które następnie stwierdzone zostało pismem (prawomocnym orzeczeniem sądu), nie implikuje po stronie spadkobiercy obowiązku złożenia zeznania podatkowego, a w związku z tym w sprawie nie znajduje zastosowania art. 68 § 2 pkt 1 o.p., podczas gdy przywołany art. 6 ust. 4 ustawy nie reguluje obowiązku składania zeznań podatkowych przez podatników podatku od spadków i darowizn, gdyż te kwestie normuje wprost przepis art. 17a u.p.s.d., wyznaczający termin 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego na złożenie deklaracji, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 o.p. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że w realiach rozpatrywanej sprawy termin uprawnienia organu do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn wynosi 3 lata, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 4 zd. drugie u.p.s.d. w zw. z art. 68 § 2 pkt 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie, albowiem w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstaje na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d., podatnik jest obowiązany do złożenia zeznania podatkowego na podstawie art. 17a u.p.s.d., a w konsekwencji niedopełnienie tego obowiązku powoduje ziszczenie się hipotezy art. 68 § 2 pkt 1 ustawy, co oznacza pięcioletni okres na wydanie i doręczenie stronie decyzji ustalającej podatek, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wyjaśnić, że postanowieniem z 5 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1588/23 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2018 r., poz. 644 z późn. zm.), przy nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia, rodzi na podatniku tego podatku obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy i czy niezłożenie takiego zeznania w terminie wypełnia przesłankę z art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm.)?". Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez odesłanie zawarte w art. 193 zd. 1 in principio p.p.s.a. przywołany przepis stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zagadnienie objęte pytaniem do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy kwestii prawnej mającej istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, co w świetle przywołanego przepisu uzasadniało zawieszenie postępowania prowadzonego przed tym sądem do czasu rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił zawiesić z urzędu postępowanie w tej sprawie do czasu rozpoznania przedstawionego wyżej zagadnienia prawnego.