III FSK 790/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant asystentka sędziego Karolina Koczywąs, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 901/23 w sprawie ze skargi L. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023 r., nr 2201-IEW.720.46.2023.ARS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 901/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) oddalił skargę L. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 3 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez jego niezastosowanie skutkujące prowadzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik US) z dnia 12 marca 2023 r., w sytuacji, w której zobowiązanie Strony do zapłaty należności wygasło, gdyż Skarżąca posiada ograniczoną odpowiedzialność wynikającą z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiada tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku, a wysokość ta została już przekroczona. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W rozpoznanej sprawie organy, na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. stwierdziły niedopuszczalność wniesionego na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 tej ustawy zarzutu, ze względu na jego rozpatrzenie w odrębnym postępowaniu. Zarzut taki został już bowiem wniesiony i został rozpoznany przez organ egzekucyjny, rozpoznane też zostało zażalenie na postanowienie tego organu i sprawa ponownie jest rozpoznawana przez organ egzekucyjny. Art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. stanowi, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Celem tej regulacji prawnej jest zapobieżenie rozstrzygania tej samej kwestii w więcej niż jednym postępowaniu. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. organ nie rozpoznaje merytorycznie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, lecz ogranicza się do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Tak też uczyniły organy obu instancji w niniejszej sprawie. Nie może zatem być skuteczny zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., bo tego przepisu nie stosowały organy. Zaakceptowane przez WSA stanowisko organów mogło być zwalczane poprzez zarzut naruszenia art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. i wykazanie, że przepis ten nie mógł być zastosowany, ale zarzut taki nie został postawiony w skardze kasacyjnej. Brak tego zarzutu uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku, a to stosownie do regulacji z art. 183 § 1 P.p.s.a., według której Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. Owo związanie oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. sędzia K. Przasnyski sędzia J. Sokołowska sędzia P. Borszowski