III FSK 728/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant asystent sędziego Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 1225/22 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2022 r. nr Sygn. akt: SKO Gd 784/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 7 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1225/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L. K. (dalej: "Skarżący" ,"Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 1.2. Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta G. ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 w kwocie 6.087 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 12 września 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości był grunt w G. o pow. 1.2950 ha. Grunt posiadał w ewidencji gruntów oznaczenie Tr - tereny różne. Prawo własności nieruchomości zostało nabyte przez podatnika w drodze zasiedzenia w październiku 2015 r. Na powyższą decyzję skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że trafne było stanowisko organu dotyczące braku uprawnień do przyjęcia jako podstawy wymiaru podatku danych sprzecznych z treścią wpisu w ewidencji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 169/22). W świetle powyższego brak było podstaw do opodatkowania nieruchomości będącej własnością skarżącego jako nieruchomości rolnej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ prawidłowo uznał, że w obowiązującym w 2016 r. rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393) przewidziany został symbol Tr- tereny różne. Odnotowano, że w odniesieniu do rozpatrywanego okresu rozliczeniowego nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390). Dostosowanie baz danych ewidencji gruntów i budynków do przepisów tego rozporządzenia nastąpi z urzędu do dnia 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji skargę oddalono. 1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie - ustalenie, że skarżący-zobowiązany jest do uiszczenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku za rok 2016 od nieruchomości, w wielkości odnoszącej się do użytków rolnych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie podatkowego prawa materialnego przez ustalenie skarżącemu podatku od nieruchomości za rok 2016, niebędącemu podatnikiem w tym podatku za ten okres, co umknęło sądowi pierwszej instancji, a stanowi także naruszenie a art. 2 Ustawy Zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1977 r. - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3.3. Z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2019 r. poz. 1170; dalej: "u.p.o.l."), wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem tych, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.l. przez użytki rolne i lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te korespondują z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), a także z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 888), z których wynika odpowiednio, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, natomiast opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają lasy, rozumiane jako grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że grunty mogą być opodatkowane jednym z trzech podatków: od nieruchomości, rolnym lub leśnym, a zasadniczym kryterium wyboru sposobu opodatkowania jest rodzaj gruntu, na który wskazuje ewidencja gruntów i budynków. Jeżeli zatem określony grunt sklasyfikowany jest w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny (art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l.), to co do zasady nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, chyba że jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). 3.4. W odniesieniu do podatku od nieruchomości należy zauważyć, że opodatkowaniu tym podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Z powyższych przepisów, w tym przede wszystkim art. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku leśnym, wynika wprost, że opodatkowane odpowiednio podatkiem rolnym lub leśnym są jedynie te grunty, które w ewidencji gruntów i budynków są oznaczone odpowiednio jako użytki rolne – w zakresie podatku rolnego lub jako lasy – w zakresie podatku leśnego. Przy tym również te grunty mogą – na podstawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. – podlegać podatkowi od nieruchomości, jeśli są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. 3.5. Co wymaga szczególnego podkreślenia w tej sprawie, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym, czy też leśnym, jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika m.in. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz cytowanych regulacji ustaw podatkowych. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany, bowiem mają one walor dokumentu urzędowego i organ podatkowy nie może ich pominąć przy wymiarze podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości. 3.6. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego w zakresie klasyfikacji funkcji nieruchomości organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. W świetle powyższego brak podstaw do opodatkowania nieruchomości będącej własnością skarżącego jako nieruchomości rolnej. Organ prawidłowo wskazał, że w obowiązującym w 2016 r. rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393) przewidziany został symbol Tr- tereny różne. Co więcej, skarżący uzyskał prawo własności nieruchomości w drodze zasiedzenia w październiku 2015 r. (postanowienie SR w G. z dnia 16 lipca 2020 r., [...]). Zatem zarzut prawa materialnego okazał się bezzasadny. 3.7. Reasumując, skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a. Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Anna Dalkowska