III FSK 692/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 2159/25 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r., nr 1401-IEW5.4120.11.2025.11.MCH w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 21 stycznia 2026 r., III SA/Wa 2159/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 lipca 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu 28 października 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego na łączną kwotę 169.905,94 zł (należności główne, odsetki, koszty egzekucyjne wszystkich tytułów wykonawczych CIT i VAT). Skarżący podkreślił, że zajęcie rachunku bankowego i rzeczywiste pobieranie środków w kwocie przekraczającej 169.000 zł stanowi szkodę znaczną. Skarżący jest osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego, zajęcie rachunku bankowego w kwocie przekraczającej 169.000 zł uniemożliwia zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych, w tym opłacanie czynszu, rachunków za media, zakupu żywności i leków, a także wywiązywanie się z innych zobowiązań finansowych. Odwrócenie skutków przeprowadzonej egzekucji wymagałoby prowadzenia odrębnego wielomiesięcznego postępowania o zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot. Jak nadmienił skarżący, postępowanie takie trwałoby wiele miesięcy, a w międzyczasie pozbawiony byłby środków do życia. Odsetki od ewentualnie zwróconych sum nie rekompensują ani szkody w sferze osobistej, ani kosztów prowadzonego postępowania. Skarżący zmuszony byłby do poniesienia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu o zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot, a także kosztów związanych z koniecznością zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na pokrycie bieżących potrzeb życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne - "znaczna szkoda" oraz "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyjaśnić także należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2020 r., II OZ 346/20). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jak się przyjmuje, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonywania decyzji przez jej adresata, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r., I OZ 5/20). W pełni należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 (LEX nr 1410667), że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym ma z natury odwracalny charakter. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie wskazuje się, że sama konieczność wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym nie stanowi jeszcze znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż ewentualne skutki finansowe wykonania decyzji mogą zostać odwrócone poprzez zwrot nienależnie wyegzekwowanych kwot wraz z należnymi odsetkami w przypadku uchylenia decyzji. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, nie oznacza przy tym automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.) wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji, gwarantujące zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji, choć w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jednak przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że zajęcie rachunku bankowego w kwocie przekraczającej 169.000 zł uniemożliwia zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych, w tym opłacanie czynszu, rachunków za media, zakupu żywności i leków, a także wywiązywanie się z innych zobowiązań finansowych. Zawarte we wniosku wyjaśnienia, bez przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, uniemożliwiają weryfikację zasadności wniosku. Zauważenia wymaga, że skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych na poparcie wniosku. Tym samym uniemożliwił sądowi ocenę swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, co skutkowało niemożnością stwierdzenia, że na skutek wykonania zaskarżonego aktu powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogólne twierdzenia o potencjalnych skutkach zajęcia rachunku bankowego w sferze zaspokajania bieżących potrzeb życiowych skarżącego nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Biorąc powyższe pod uwagę, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, że dodatkowego argumentu za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi przedstawiony wywód dotyczący prawdopodobieństwa zasadności skargi kasacyjnej. Instytucja określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy dokonywaniu oceny prawidłowości rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, które skarżący kwestionuje, a tym samym wyprzedzaniu wyniku postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tego względu, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.