III FSK 640/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 247/22 w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 21 lutego 2022 r. nr 0601-IEE.711.16.2022.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 28 października 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 247/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") oddalił skargę B. B. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "Dyrektor") z dnia 21 lutego 2022 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go w całości, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Jednocześnie Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie dnia 4 listopada 2021 r. Ponadto wnioskowała o przyznanie Skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie jej od opłaty od skargi kasacyjnej. Skarżąca wniosła także o zasądzenie od Organu na rzecz pełnomocnika z urzędu, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku art. 6, art. 7, art. 8 i art. 63 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej zwany "k.p.a.") stosowane odpowiednio z mocy art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2022, poz. 479, dalej "u.p.e.a.") które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznanie, że pismo inicjujące postępowanie stanowi skargę o której mowa w art. 54 u.p.e.a., podczas gdy z treści pisma wynika, że Skarżąca wnosiła zarzuty o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 tej ustawy; II. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. stosowane odpowiednio z mocy art. 18 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1. zaniechaniu wyjaśnienia kwestii, czy osoby które podpisały (a) tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie dnia 4 listopada 2021 r. o numerach [...] i [...] których dotyczy niniejsze postępowanie (k. 4-7 akt postępowania administracyjnego, podpisała A. Ś.) oraz (b) postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie z 21 grudnia 2021 r., znak [...] (k. 20-22 akt administracyjnych, podpisał D. M.), posiadały stosowne upoważnienie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie; 2. zaniechaniu wyjaśnienia kwestii, czy osoba która wydała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 21 lutego 2022 r., znak [...] (k. 26, podpisała E. L.) miała stosowne upoważnienie udzielone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie; 3. zaniechaniu wyjaśnienia kwestii, czy i jak rozpoznane zostały (a) wniosek o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie P. W. oraz (b) wniosek o wyłączenie D. M. - osoby która podpisała postanowienie z 21 grudnia 2021 r., na których fakt nierozpoznania powołuje się Skarżąca w piśmie z 05 stycznia 2022 r. (k. 24 akt sprawy administracyjnej); 4. zaniechaniu wyjaśnienia, czy i z jakim skutkiem rozpoznany został wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zawarty w skardze inicjującej postępowanie, który - jak wynika z odpowiedzi na skargę z 12 maja 2022 r. (k. 6v akt sądowych). Dyrektor nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie przed WSA była ocena legalności dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej, a w konsekwencji zasadność oddalenia jej skargi na tę czynność. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku art. 6, art. 7, art. 8 i art. 63 § 1 i 2 k.p.a., stosowane odpowiednio z mocy art. 18 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznanie, że pismo inicjujące postępowanie stanowi skargę o której mowa w art. 54 u.p.e.a., podczas gdy z treści pisma wynika, że Skarżąca wnosiła zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 tej ustawy. Należy zauważyć, że zarzuty te zostały podniesione dopiero w skardze kasacyjnej, na etapie postępowania kasacyjnego. Nie był natomiast przywoływany ani podczas postępowania egzekucyjnego, ani w postępowaniu przed WSA. Dlatego też, Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonywać oceny, że pismo inicjujące postępowanie stanowiło, czy też nie stanowiło zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., stosowane odpowiednio z mocy art. 18 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia kwestii: czy osoby, które podpisały tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie z dnia 4 listopada 2021 r. miały stosowne upoważnienia oraz czy osoba która wydała postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 21 lutego 2022 r., miała stosowne upoważnienie. Autor skargi kasacyjnej poza gołosłownymi stwierdzeniami sugerującymi nieważność postępowania w zakresie powyższych kwestii, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na poparcie swoich tez, ani nawet ich nie uprawdopodobnił. Tymczasem jak słusznie zauważył WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, szczegółowe dane w postaci imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osób podpisujących wyżej opisane dokumenty, wynikają z treści pieczęci złożonych na przedmiotowych dokumentach. W takich przypadkach należy domniemywać prawdziwość danych, wynikających z treści tych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut zaniechania przez WSA wyjaśnienia kwestii, czy i jak rozpoznane zostały: (a) wniosek o wyłączenie Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie oraz (b) wniosek o wyłączenie osoby która podpisała postanowienie z 21 grudnia 2021 r., na których fakt nierozpoznania powołuje się Skarżąca w piśmie z 05 stycznia 2022 r. (k. 24 akt sprawy administracyjnej). Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA, zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Skarżąca nie wykazała w rozpatrywanej sprawie, aby zaistniała podstawa takiego wyłączenia z art. 24 § 1 lub 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a tym samym zaistniała również podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i uchylenia z tego względu zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe wywody, za nietrafny należy też uznać zarzut zaniechania wyjaśnienia, czy i z jakim skutkiem rozpoznany został wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zawarty w skardze inicjującej postępowanie, który wynika z odpowiedzi na skargę z 12 maja 2022 r. (k. 6v akt sądowych). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. Bogusław Woźniak Dominik Gajewski Sławomir Presnarowicz (spr.)