III FSK 64/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Niemiec, , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ł.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 418/24 w sprawie ze skargi Ł.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 marca 2024 r., nr 2201-IEW.4120.6.2024/HS w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ł.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 418/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę Ł. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor") z dnia 18 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżył go w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie do postanowienia wydanego z obrazą przepisów postępowania dokonaną przez organy w postępowaniu: - art. 150 § 1a i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: "o.p."), w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 720, z późn. zm., dalej: "u.k.s.") na skutek jego nieprawidłowego zastosowania przez Dyrektora poprzez przyjęcie fikcji doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik") z dnia 30 listopada 2022 r. w dniu 19 grudnia 2022 r., w sytuacji gdy adresat (Skarżący) nie został zawiadomiony o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej w sposób określony w art. 150 § 2 o.p., a zwrotne potwierdzenie odbioru nie spełnia wymagań określonych w art. 150 § 2 o.p., - art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 § 2 o.p. w zw. z art. 122 w zw. z art. 188 i zw. z art. 180 § 1 o.p., poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy odwołanie Skarżącego od decyzji Naczelnika z dnia 30 listopada 2022 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu, gdyż termin ten wobec niedoręczenia postanowienia z dnia 23 września 2022 r. o wszczęciu postępowania oraz niedoręczenia decyzji nie zaczął biec, a decyzja uznana powinna zostać za nieistniejącą (w dniach 4 sierpnia 2022 r. - 4 listopada 2022 r. Skarżący przebywał w Ośrodku [...] bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka więc nie został zawiadomiony przez B. K. o odebraniu przesyłki zaadresowanej do niego na adres jej miejsca zamieszkania), a tym samym nieskutecznym wszczęciem postępowania podatkowego, - art. 180, art. 187, art. 188, art. 197, art. 198, 199 o.p. na skutek sanowania zaniechania przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zmierzających do wzruszenia fikcji doręczenia zastępczego w trybie art. 150 § 2 o.p. oraz wskazania nieprawdziwości wpisu na zwrotnym potwierdzeniu nadania, - art. 106 § 3 p.p.s.a., na skutek nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych przez Skarżącego do odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 30 listopada 2022 r., które przyczyniłyby się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, nie spowodowałyby przedłużenia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 162 o.p., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: 1. złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, 2. uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz 3. jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący powołał się na okoliczność, że od 4 sierpnia 2022 r. do 4 listopada 2022 r. przebywał w Ośrodku [...] bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka. Trafnie jednak WSA w ślad za organem zwrócił uwagę, że Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie tego faktu. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana 30 listopada 2022 r. czyli w czasie, kiedy Skarżący nie przebywał już w opisywanym ośrodku. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że podniesiona przez Skarżącego okoliczność nie uprawdopodobniała braku możliwości osobistego złożenia odwołania w przeciągu 14 dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Nie stanowiła również takiego uprawdopodobnienia okoliczność posłużenia się w tym celu inną osobą, czy też złożenia odwołania za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło także do naruszenia przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. na skutek nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych przez Skarżącego do odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 30 listopada 2022 r., które przyczyniłyby się do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, nie spowodowałyby przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle powyższego wywodu należy zgodzić się z autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną, że podniesione przez Skarżącego podstawy kasacyjne w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego okazały się nietrafne, w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Anna Sokołowska s. Wojciech Stachurski s. Sławomir Presnarowicz (spr.)