Sygnatura
III FSK 605/24
Postanowienie NSA z 12 grudnia 2024 r., III FSK 605/24 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 grudnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 12 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak (sprawozdawca) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Roman Wiatrowski Sędzia NSA Jolanta Sokołowska Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt III FSK 605/24 w przedmiocie wyłączenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania skargi kasacyjnej D.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2023/23 w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. CVS
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 605/24 wniosku D.W. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz.1267; dalej: p.u.s.a.) postanowił wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Annę Dalkowską od rozpoznania sprawy III FSK 605/24. Wniosek został złożony w sprawie ze skargi kasacyjnej D.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2023r., sygn. akt III SA/Wa 2023/23 oddalającego skargę D.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 18 października 2018 r. nr 1401-IEW-1.4123.48.2018.EW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia w pierwszej kolejności wskazano i stanowisko to uzasadniono, że wniosek D.W. (dalej jako "Wnioskodawca") spełnia wymogi formalne określone w art.5 a § 5 p.u.s.a (str.11-18 uzasadnienia). Następnie Sąd pierwszej instancji przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku powołał okoliczności dotyczące powołania sędzi Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej powoływanego też jako NSA) oraz jej postępowanie w okresie sprawowania służby sędziowskiej. Sąd pierwszej instancji szczegółowo przedstawił i ocenił okoliczności związane z podjęciem przez Krajową Radę Sądowniczą uchwały nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r. rekomendującej s. Annę Dalkowską do powołania na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz postępowanie sędzi po powołaniu. Stwierdził m.in., że awans zawodowy sędzi sądu rejonowego Anny Dalkowskiej cechował się niewątpliwie nadzwyczajną sytuacją, kiedy to sędzia sądu rejonowego z pominięciem szczebli kariery sędziowskiej zostaje od razu sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego (odpowiednikiem w strukturze sądownictwa administracyjnego Sądu Najwyższego), nie mając żadnego doświadczenia w orzekaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, ani też żadnego doświadczenia w orzekaniu w sądzie odwoławczym. W istocie osoba legitymująca się teoretyczną ogólną wiedzą z zakresu prawa administracyjnego i doświadczeniem w pracy urzędniczej uzyskała możliwość zdobycia doświadczenia w sądowym stosowaniu prawa finansowego w ramach kontroli administracji publicznej dopiero po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego eliminując z uzyskania tego stanowiska osoby o znacznie wyższym przygotowaniu merytorycznym i mające wieloletnie doświadczenie w pracy sędziego administracyjnego, w tym sędziego sądu administracyjnego w sądzie odwoławczym w związku z orzekaniem w ramach delegacji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd podkreślił, że Krajowa Rada Sądownictwa w konkursie na stanowisko sędziego NSA w Izbie Finansowej oceniła jako gorsze w stosunku do kandydatury sędzi Anny Dalkowskiej kwalifikacje kandydatów o bogatym przygotowaniu merytorycznym i doświadczeniu orzeczniczym w zakresie prawa finansowego, jednocześnie w żadnym miejscu uzasadnienia podjętej przez siebie uchwały nie wskazując na jakiekolwiek kwalifikacje sędzi Anny Dalkowskiej w zakresie prawa finansowego. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny, co wynika z jego ustrojowej roli ukształtowanej w art. 184 Konstytucji RP, wraz z innymi sądami administracyjnymi sprawuje, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze jego ustrojową pozycję, nie powinien być co do zasady miejscem zdobywania pierwszych doświadczeń sędziowskich związanych z kontrolą działalności administracji publicznej, rozstrzyganiem sporów kompetencyjnych, czy rozpoznawaniem skarg kasacyjnych od orzeczeń sądów wojewódzkich". Sąd wskazał, że ścieżka kariery zawodowej sędzi Anny Dalkowskiej pozwala twierdzić, że działalność orzecznicza traktowana jest przez nią fakultatywnie i świadomie ograniczana na rzecz pełnienia rozmaitych funkcji pozaorzeczniczych, czy to w ramach delegacji do administracji rządowej, czy to w ramach działalności w Krajowej Radzie Sądownictwa. W związku z wnioskami sędzi Anny Dalkowskiej z dnia 14 czerwca 2022 r. i z dnia 15 listopada 2022 r. o zmniejszenie wymiaru orzekania z uwagi "na szczególne obciążenie obowiązkami w Krajowej Radzie Sądownictwa" korzystała ona ze zmniejszonego wymiaru orzekania do jednej sesji w miesiącu w okresie od dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., a od 1 stycznia 2023 r. korzysta ze zmniejszonego wymiaru orzekania do dwóch sesji w miesiącu. Sąd podkreślił, że już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia Anna Dalkowska nadal podejmowała przez ponad dwa miesiące działalność na stanowisku podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, a także podjęła działania zmierzające do uzyskania statusu członka Krajowej Rady Sądownictwa akceptując tym samym ograniczenie działalności orzeczniczej. Sąd podkreślił, że nie można tracić z pola widzenia, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jest wynikiem zaangażowania władzy wykonawczej, w której pracach i inicjatywach – jako urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości (w tym pełniąc funkcję polityczną podsekretarza stanu) – sędzia Anna Dalkowska brała aktywny udział i publicznie wypowiadała się i wypowiada o zgodności z prawem przyjętego modelu Krajowej Rady Sądownictwa (co jest okolicznością powszechnie znaną, a ponadto wynika z załączonej do wniosku dokumentacji), również jako pełnomocnik RP w postępowaniach przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Czyni to również w treści pisma z dnia 4 września 2024 r. Istotna jest treść tych wypowiedzi pozostająca w sprzeczności z porządkiem unijnym, a nie sam fakt korzystania przez sędzię Annę Dalkowską ze swobody wypowiedzi, czy udział w działalności organów państwa, chyba że kształt podmiotowy tych organów – stwierdzony wiążącymi wyrokami trybunałów europejskich - nie spełnia standardów prawnych, w czym mieszczą się również standardy prawa unijnego. Postawa sędziego, który manifestuje publicznie poglądy o niewiążącym charakterze części unormowań prawnych obowiązujących również w przestrzeni polskiego porządku prawnego może wzbudzać uzasadnioną obawę u skarżącego, że jego sprawa zostanie rozstrzygnięta według nieznanych mu kryteriów, a sędzia rozpatrujący sprawę nie jest "zawisły" od prawa powszechnie obowiązującego. Sędzia Anna Dalkowska już po otrzymaniu nominacji do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew składanym przed Krajową Radą Sądownictwa zapewnieniom (co wynika z treści uzasadnienia uchwały nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) nie tylko od razu nie zrezygnowała z funkcji podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, sprawując ją jeszcze przez prawie dwa miesiące, tj. od czasu nominacji w dniu 23 lutego 2021 r. do dnia 12 kwietnia 2021 r., ale już jako sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie widziała elementarnej niestosowności ani kolizji ze standardami demokratycznego państwa prawa w postawie polegającej na łączeniu funkcji urzędniczej w strukturze władzy wykonawczej z funkcją sędziego sądu administracyjnego powołanego do dokonywania w ramach sądownictwa administracyjnego kontroli administracji publicznej. Z akt osobowych sędzi Anny Dalkowskiej wynika, że już w dniu odbioru aktu nominacji do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. w dniu 23 lutego 2021 r. złożyła ona oświadczenie o wyrażeniu zgody na delegowanie do Ministerstwa Sprawiedliwości "od dnia 23 lutego 2021 r. na okres zajmowania stanowiska Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości" w związku z wnioskiem w tym zakresie skierowanym do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego przez ówczesnego Ministra Sprawiedliwości Z.Z. Obecnie jako członek Krajowej Rady Sądownictwa sędzia Anna Dalkowska reprezentuje Radę m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd wskazał, że istotne jest przy tym, co należy powtórzyć i podkreślić, że jest to wynik dobrowolnego zaangażowania się sędzi w pracę organu, którego status jest kwalifikowany w wiążącym orzecznictwie unijnym i międzynarodowym jako niezgodny z prawem unijnym i międzynarodowym, a nie kwestia rozważanej in genere aktywności w ramach konstytucyjnego organu. Tym samym słuszne jest stanowisko Wnioskodawcy, że nie tylko okoliczności towarzyszące powołaniu sędzi sądu rejonowego Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz również okoliczności postępowania sędzi Anny Dalkowskiej po jej powołaniu do pełnienia funkcji sędziego NSA wzbudzają uzasadnione przekonanie, że nie spełnia ona standardów niezawisłości i bezstronności, co z kolei może w odczuciu społecznym osłabiać zaufanie do bezstronności i sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego wniosek o wyłączenie sędzi Anny Dalkowskiej, przebieg kariery zawodowej oraz okoliczności towarzyszące jej wyborowi na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i działania podejmowane po jej powołaniu na to stanowisko, mogą zarówno w odczuciu skarżącego, jak i społecznym budzić obiektywnie uzasadnione co najmniej wątpliwości co do jej niezawisłości i bezstronności. Z przedstawionych okoliczności, w tym zarówno z informacji nadesłanych przez wnioskodawcę, jak i z akt osobowych sędzi Anny Dalkowskiej wynika, że wpływ organu władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości (członek Rady Ministrów oraz członek Krajowej Rady Sądownictwa) był w istocie realnym i decydującym czynnikiem determinującym przedstawienie jej kandydatury do powołania do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy czym sędzia Anna Dalkowska łamiąc wcześniejsze deklaracje poddawała się temu wpływowi już po objęciu funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie rezygnując przez ponad dwa miesiące z relacji zależności służbowej z Ministrem Sprawiedliwości. Sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki określone w art.5a § 1 p.u.s.a. do wyłączenia sędzi Anny Dalkowskiej od udziału w postępowaniu w sprawie o sygn. III FSK 605/24 i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 5a § 13 p.u.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie sędzia NSA Anna Dalkowska (Skarżąca) wniosła na podstawie art.125 pkt 1 w zw. z art.197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz.935 t.j.; dalej p.p.s.a.) o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie sygn. akt P 4/243 oraz przed TSUE w związku z pytaniami prejudycjalnymi Sądu Najwyższego zawartymi w postanowieniu z 17 października 2024r. sygn. akt III CB 72/23, postanowieniu z 19 sierpnia 2024r. sygn. akt III CB 65/24, ponieważ rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku tych postępowań toczących się przed TK i TSUE. I.na podstawie art. 5a § 10 p.u.s.a. i art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.nr 78,poz.483 ze zm.; dalej Konstytucja RP) i art.47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U.UE.C.2007.303.1, dalej: KPP) wniosła o przeprowadzenie jawnego losowania składu sędziowskiego do rozpoznania zażalenia z udziałem wnioskodawcy i sędziego, którego dotyczy wniosek ponieważ zgodnie z zasadą jawności i transparentności sąd należycie obsadzony zgodnie z w/w przepisami prawa to sąd wyznaczony według jawnych i przejrzystych kryteriów oraz zastosowanych metod – tj. jawnych dla stron postępowania, co ma szczególnie istotne znaczenie w sprawie dotyczącej wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów bezstronności i niezawisłości. II. na podstawie art.183 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art.5 a § 16 u.p.s.a. zarzuciła rażące naruszenie art.5 a § 10 i art. 5a § 11 p.u.s.a. oraz art.45 Konstytucji RP, art.19 akapit 1 zdanie 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 6 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej Konwencji) przez : a. pozbawienie Skarżącej prawa do bezstronnego i niezależnego sądu w rozumieniu art.45 Konstytucji RP, art.19 akapit 1 zdanie 2 TUE i art. 6 ust.1 Konwencji, którego skład tworzą sędziowie powołani na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa (dalej KRS), który to organ nie miał koniecznej legitymacji demokratycznej oraz w procedurze, której zgodność z Konstytucją RP stwierdził TK w wyrokach; b. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów bezstronności i niezawisłości przez naruszenie zasady jawności i transparentności w procedurze losowania składu orzekającego według jawnych i przejrzystych kryteriów oraz zastosowanych metod, pozbawienie możliwości wysłuchania po rozpoznaniu wniosku w przedmiocie wyłączenia członka składu orzekającego poprzez nieuwzględnienie wniosku z 4 września 2024 r., niedoręczenie pisma wnioskodawcy z 7 października 2024 r,; III. na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art.5 a § 16 p.u.s.a. obrazę prawa procesowego mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, co skutkowało nieuprawnionym wyłączeniem Skarżącej od rozpoznania sprawy o sygn. III FSK 605/24 przez nierozpoznanie istoty sprawy tj. nierozpoznanie wniosku sędzi NSA Anny Dalkowskiej z dnia 4 września 2024r. o odrzucenie wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, co doprowadziło w konsekwencji do przedwczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy wniosek powinien podlegać odrzuceniu, bowiem wnioskodawca nie wykazał dowodami istnienia przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego oraz jakiegokolwiek związku pomiędzy okolicznościami, które wskazał na poparcie swoich twierdzeń; a. z okolicznościami sprawy, której przedmiotem jest orzeczenie solidarnej odpowiedzialności Wnioskodawcy jako byłego prezesa zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2013 i 2014; b. z okolicznościami dotyczącymi Wnioskodawcy-skarżącego kasacyjnie w sprawie III FSK 605/23; c. charakterem sprawy w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Wnioskodawcy jako byłego prezesa zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2013 i 2014. IV. naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie okoliczności uzasadniających brak rozpoznania wniosku o odrzucenie wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności; niewyjaśnienie motywów odstąpienia od utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art.5a § 1 p.u.s.a. tj. konieczności zbadania standardów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem konkretnej sprawy i okoliczności dotyczących uprawnionego; niewyjaśnienie motywów nieprzestrzegania powszechnie obowiązujących wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz nieuwzględnienia wyroków TSUE i ETPCz w zakresie niedopuszczalności przeprowadzenia abstrakcyjnego testu bezstronności bez uwzględnienia okoliczności niniejszej sprawy; niewyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wykreowania przez sąd pozaustawowych wymogów dla kandydatów na urząd sędziego NSA oraz motywów odstąpienia od konstytucyjnej zasady równego dostępu do służby publicznej; niewyjaśnienie podstawy prawnej dopuszczalności dokonania przez NSA merytorycznej kontroli uchwały KRS oraz niedopuszczalnej oceny powołania sędziego w niniejszym postępowaniu; brak uzasadnienia w zakresie oceny załączonych do wniosku dowodów i ich związku z brakiem niezawisłości i bezstronności w tej sprawie; V. na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. obrazę prawa konstytucyjnego i ustrojowego : a. rażące naruszenie art.7, art.179, art.184 Konstytucji RP oraz art.44 ustawy z 12 maja 2011r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (t.j. Dz.U. z 2024r.,poz.1186) przez dokonanie merytorycznej kontroli prawomocnej uchwały nr 487/2020 KRS z 18 czerwca 2020r. w sprawie rekomendacji Anny Dalkowskiej do objęcia urzędu sędziego NSA, co doprowadziło do naruszenia przyznanej KRS przez ustrojodawcę w Konstytucji RP wyłącznej kompetencji do oceny kandydatur na sędziów i przekroczenia kompetencji przez Naczelny Sąd Administracyjny, który zgodnie z art.184 Konstytucji RP sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej; b. rażące naruszenie art.190 ust.1 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z całkowitym pominięciem powszechnie obowiązujących wyroków TK z 25 marca 2019r. sygn. akt K 12/18 i z dnia 4 marca 2020r. sygn. akt K/2; VI. na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art.5 a § 16 p.u.s.a. obrazę prawa materialnego, co skutkowało nieuprawnionym wyłączeniem Skarżącej od rozpoznania sprawy III FSK 605/23 tj: a. art.5 § 1b p.u.s.a. przez niedopuszczalne zbadanie aktu powołania sędziego przez dokonanie merytorycznej oceny uchwały KRS nr 487/2020 z 18 czerwca 2020r. z pominięciem wyroku Sądu Najwyższego z 10 listopada 2020r. sygn. INO 123/20 ,w którym SN dokonując kontroli w/w uchwały oddalił odwołanie wskazując, że jest ona zgodna z prawem; b. art.5 § 1 c p.u.s.a. poprzez uznanie, że okoliczności uzasadniające rekomendację Skarżącej zawarte w prawomocnej uchwale KRS nr 487/2020 z 18 czerwca 2020r. stanowią wyczerpującą przesłankę "okoliczności towarzyszących powołaniu" i dokonanie oceny spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Skarżącą skutkujące jej wyłączeniem w niniejszej sprawie, wyłącznie na podstawie okoliczności przytoczonych w uchwale z pominięciem ustawowego obowiązku udowodnienia przez uprawnionego istnienia powyższych niedostatków i powiązania ich z niniejszą sprawą i okolicznościami dotyczącymi Wnioskodawcy; c. okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego sądu administracyjnego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowaniu jego niezawisłości i bezstronności; d. art. 5 a § 6 p.u.s.a przez ich nie zastosowanie i uznanie, że wniosek spełnia warunki formalne i w konsekwencji dokonanie jego merytorycznej oceny co skutkowało bezzasadnym wyłączeniem sędzi NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy; e. art. 5 a § 1 u.p.s.a. przez błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie przez sąd, że do przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w art.5 a § 1 p.u.s.a. tj. okoliczności towarzyszących powołaniu albo postępowania sędziego po powołaniu podczas gdy regulacja zawarta w art. 5a p.u.s.a. wskazuje kumulatywne przesłanki dopuszczające badanie zachowania standardu niezawisłości lub bezstronności; f. art. 5a § 1 p.u.s.a. przez błędną wykładnię i w konsekwencji zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego przez dokonanie merytorycznej kontroli uchwały KRS i w konsekwencji przyjęcie, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego o którym mowa w art.5a §1 p.u.s.a. są tożsame z okolicznościami stanowiącymi podstawę rekomendacji sędziego przez KRS co doprowadziło do niedopuszczalnej kontroli powołania sędziego; g. art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz art.19 akapit 1 zdanie 2 TUE przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego bez uwzględnienia przesłanek negatywnych uwzględnienia wniosku tj." okoliczności danej sprawy", "okoliczności dotyczących uprawnionego". "charakteru sprawy" co doprowadziło do niedopuszczalnej w świetle orzecznictwa TSUE abstrakcyjnej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego; h. art. 5a § 5 p.u.s.a. oraz art.19 akapit 1 zdanie 2 TUE przez ich błędną wykładnię co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez sąd, że brak dowodów wpływu ewentualnego braku bezstronności i niezawisłości na "okoliczności niniejszej sprawy", "okoliczności dotyczących uprawnionego" i na "charakteru sprawy" nie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu wniosku co doprowadziło do niedopuszczalnej w świetle orzecznictwa TSUE abstrakcyjnej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA w pierwszej instancji celem odrzucenia wniosku ewentualnie oddalenie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Skarżącą w niniejszej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odrzucenie wniosku lub oddalenie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Skarżącą w tej sprawie. Skarżąca powyższe zarzuty zażalenia uzasadniła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Mocą ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), dokonano nowelizacji p.u.s.a. przez dodanie do tej ustawy art. 5a. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3). Przepis art. 5a p.u.s.a. wprowadza szczególną podstawę wyłączenia sędziego - związaną ściśle z okolicznościami jego powołania na stanowisko oraz reguluje postępowanie w tym przedmiocie. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania o wyłączenie sędziego z art. 18-24 p.p.s.a. Wniosek o stwierdzenie przesłanek z art. 5a § 1 p.u.s.a. musi odpowiadać wymogom określonym w § 5 tego przepisu, tj. powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1. żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1; oraz 2. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Po tych wyjaśnieniach natury ogólnej dotyczących art.5 a p.p.s.a. rozpoznając zażalenie Skarżącej, w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu, że złożony w tej sprawie na podstawie art.5 a u.p.s.a wniosek D.W. powinien podlegać odrzuceniu. W ocenie NSA zarzut ten nie jest uzasadniony. Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III FSK 605/24 spełnia wymogi formalne określone w art. 5a § 5 p.u.s.a. Zawiera żądanie stwierdzenia, że w sprawie zachodzą wobec sędziego NSA Anny Dalkowskiej przesłanki wskazane w art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz przytacza okoliczności uzasadniające żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Unormowanie art. 5 a p.u.s.a. wskazując na potrzebę poparcia wniosku dowodami nie precyzuje pojęcia dowodu, tym samym należy przyjąć, zgodnie z ogólnym standardem proceduralnym dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dokumentacja przedłożona przez Wnioskodawcę łącznie z wnioskiem spełnia te kryteria. Nastąpiło wskazanie okoliczności dotyczących konkretnej sprawy, powołano indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności, okoliczności związane z zachowaniem sędziego po powołaniu, zatem element formalny wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności został wypełniony. I tak Wnioskujący podał okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego NSA przez KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 8 grudnia 2017r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2028r., poz.3) i postępowaniu sędzi NSA Anny Dalkowskiej po powołaniu, koncentrując się na wskazywaniu braku odpowiednich kwalifikacji merytorycznych i doświadczenia do zajmowania urzędu sędziego NSA oraz jej postawy po powołaniu na ten urząd, co może w okolicznościach tej sprawy doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Jako dowody na poparcie przytoczonych przez Wnioskodawcę okoliczności wskazano także informacje publicznie dostępne (w sieci Internet). Wbrew twierdzeniom Skarżącej wniosek nie zawierał braków formalnych. Słusznie wobec tego Sąd pierwszej instancji dokonał jego merytorycznej oceny nie znajdując podstaw do jego odrzucenia z przyczyn formalnych. Nie jest także uzasadniony wniosek Skarżącej o zawieszenie postępowania na podst. art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a (Skarżąca nieprawidłowo wskazała art.125 pkt 1 p.p.s.a.) do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P4/243 i przed TSUE w sprawach sygn. akt III CB 72/23 oraz sygn. akt III CB 65/24. Wniosek ten jest nieuzasadniony, ponieważ przepisy rozdziału 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zawieszenia postępowania i jego podjęcia) nie mają zastosowania w sprawie badania na podstawie art.5a p.u.s.a. wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego. Z art. 5a § 18 p.u.s.a. wynika, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z przepisu tego wyraźnie wynika, zakres odpowiedniego, a więc w pewnym tylko wyjątkowym zakresie, stosowania ustawy p.p.s.a. przy badaniu wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego. Przykładem odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. przy badaniu wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego jest art. 5a § 19 p.p.s.a. – który stanowi, że od prawomocnego postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku nie przysługuje skarga o wznowienie postępowania. Uzupełniająco, tytułem wyjaśnienia należy także wskazać, że przedmiotem postanowienia SN z dnia 6 kwietnia 2023 r. do Trybunału Konstytucyjnego ( sygn. akt P 4/23) jest pytanie prawne o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów regulujących postępowanie w sprawie wymogów niezawisłości i bezstronności w tym sądownictwie– tj. art. 29 § 4 i 5 w związku z art. 29 § 15 oraz z art. 29 § 18 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym i choć uregulowanie to jest podobne do regulacji przewidzianej w art.5 p.u.s.a., to udzielenie odpowiedzi na takie pytanie nie będzie miało bezpośredniego wpływu na wynik niniejszego postępowania przed NSA . Uregulowanie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi odrębną regulację w tym zakresie w odniesieniu do sądownictwa administracyjnego i nawet podobieństwo rozwiązań prawnych z rozwiązaniami ustawy o Sądzie Najwyższym objętym postanowieniem SN z dnia 6 kwietnia 2023 r. nie stanowi kwestii prejudycjalnej dla niniejszego postępowania. Bez wpływu na wynik niniejszego postępowania mają pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zadane przez Izbę Cywilną Sądu Najwyższego w składzie jednego sędziego, w sprawach o sygn. akt : III CB 65/24 (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2024 r. ), III CB 72/23 (postanowienie z 17 października 2024 r.) dot. zbadania spełnienia przez konkretnych sędziów SN wymogów niezawisłości i bezstronności. Poza tym jak wykazano w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości z 7 listopada 2024 r. Sygnatura sprawy TK/TSUE: C-326/23 "Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonym przez Sąd Najwyższy (Polska) orzekający w składzie jednego sędziego postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. jest niedopuszczalne. Oznacza to, że w podobnych przypadkach sędziowie SN nie uzyskiwali oczekiwanego orzeczenia, stąd też nie może być to kwestia od której uzależniono by rozstrzygnięcie w tej sprawie. Nie są zasadne zarzuty sformułowane w punktach I i II zażalenia. Sąd pierwszej instancji nie naruszył powoływanego art.5a § 10 p.u.s.a. ponieważ przepis ten dotyczy składu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego wniosek w przedmiocie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, a nie składu Naczelnego Sądu Administracyjnego wymaganego do rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w tym przedmiocie. Dla porządku wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 5a § 17 p.u.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 2 tygodni od dnia wniesienia zażalenia. Sędzia, którego orzeczenie dotyczy oraz sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia są wyłączeni z losowania. Wyznaczenie składu orzekającego w drodze losowania odbywa się zgodnie z regulaminem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2020r. (Rozporządzenie Prezydenta RP z 4 lipca 2020r.; Dz.U.2024.805 t.j.; dalej "Regulamin NSA"), który w § 29 ust. 1 pkt stanowi, że przewodniczący wydziału albo sędzia pełniący jego obowiązki zarządza wyznaczenie składu orzekającego w drodze losowania w przypadkach badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności albo rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane na skutek rozpoznania wniosku o badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Przebieg losowania składu orzekającego został szczegółowo uregulowany w § 30 Regulaminu NSA. Jak wynika z materiału sprawy w postaci protokołu losowania składu orzekającego w dniu 30 października 2024 r. i protokołu z powtórnego losowania w miejsce nieobecnego sędziego w tej samej dacie, losowanie odbyło się zgodnie z treścią § 30 Regulaminu NSA. Protokoły spełniają wymogi określone w ust.5 zawierając oznaczenie sprawy, imiona i nazwiska sędziów, spośród których losowano skład orzekający, imiona i nazwiska wyznaczonych w drodze losowania członków składu orzekającego, w tym sędziego sprawozdawcy i przewodniczącego, imiona i nazwiska sędziów zastępców, imiona i nazwiska sędziów, którzy nie weszli do składu orzekającego ani nie zostali sędziami zastępcami w przypadku, o którym mowa w ust. 4b zdanie pierwsze, oraz imiona i nazwiska sędziów wyłączonych z losowania wraz z podaniem przyczyny tego wyłączenia. Protokoły dołączono do akt sprawy (ust.5). Skoro Regulamin NSA nie przewiduje losowania składu orzekającego w obecności sędziego, którego dotyczy wniosek oraz wnioskującego, zostały z niego sporządzone protokoły odpowiadające wymogom w/w przepisu to zarzuty Skarżącej w tym zakresie są bezzasadne. Nie został także naruszony art.5a § 11 p.u.s.a., ponieważ zgodnie z tym przepisem wniosek został rozpoznany po wysłuchaniu Skarżącej, które nastąpiło na piśmie. Świadczy o tym treść pisma z 4 września 2024r. Podniesiony przez Skarżącą zarzut pozbawienia prawa do bezstronnego i niezależnego sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP, art.19 akapit 1 zdanie 2 TUE i art.6 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, z uwagi na to, że zdaniem Skarżącej "skład sądu w tej sprawie został ukształtowany w całości z udziałem osób, które przed 2018 r. wzięły udział w postępowaniu konkursowym na urząd sędziego przed KRS z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, która nie miała koniecznej legitymacji demokratycznej wymaganej art. 4 Konstytucji RP oraz procedurze, której zgodność stwierdził TK w wyrokach, nie jest zrozumiały. Po pierwsze nie ma żadnego związku z tą sprawą. Po drugie żaden z sędziów wyznaczonych do rozpoznania zażalenia w tej sprawie nie został wyłączony od orzekania w przewidzianym prawem trybie. Tak więc skład orzekający, biorąc także pod uwagę prawidłowo przeprowadzoną procedurę losowania w trybie w/w § 30 Regulaminu NSA jest zgodny z prawem. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty sformułowane w pkt. III do VII zażalenia Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że mając na uwadze treść art. 5a § 1 p.u.s.a., badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności powinno zostać przeprowadzone "z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu", a koniunkcja ta oznacza konieczność brania pod uwagę (uwzględniania) obydwu wymienionych w tym przepisie okoliczności, przy czym pełna wykładnia tego przepisu – językowa, celowościowa i systemowa – prowadzą do wniosku, zgodnie z którym dla wyłączenia sędziego w trybie art. 5a § 1 – 13 p.u.s.a. nie jest konieczne spełnienie łącznie obydwu przesłanek. Powyższa regulacja, literalnie wprowadza obowiązek "uwzględnienia" wskazanych w niej okoliczności, co oznacza obowiązek ich rozważenia, wzięcia pod uwagę, przeanalizowania. W kontekście celu tej regulacji, jakim jest zagwarantowanie obiektywnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej przez bezstronnych i niezawisłych sędziów oraz mając na uwadze konstytucyjnie gwarantowane standardy niezawisłości sędziego (art. 178 Konstytucji RP), brak byłoby podstaw do przyjęcia, że sędzia spełnia wymóg niezawisłości i bezstronności, w sytuacji, gdy przeczą temu – choćby tylko niektóre - okoliczności spośród wymienionych w art. 5a § 1 p.u.s.a. Podzielić tym samym należy stanowisko prezentowane w piśmiennictwie prawniczym, zgodnie z którym "przesłankami wyłączenia są zarówno okoliczności związane z powołaniem sędziego, jak i jego postępowaniem po tym powołaniu (...) trzeba odczytywać więc te przesłanki wyłączenia sędziego tak, jakby każda z nich mogła oddzielnie uzasadniać wyłączenie sędziego" (zob. J. Chlebny, W. Chróścielewski, Test niezawisłości i bezstronności sędziego – forma przeciwdziałania kryzysowi w sądownictwie administracyjnym, Państwo i Prawo z 2024 r., nr 6, s. 12). Podsumowując - "i" w sformułowaniu "z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu" nie pełni funkcji koniunkcyjnej. Należy jednak podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie zarzut ten o tyle nie mógłby odnieść zamierzonego skutku – a więc niezależnie od tego czy pogląd Skarżącej w tej kwestii jest słuszny czy też nie, ponieważ obie te przesłanki w przypadku sędzi NSA Anny Dalkowskiej, jak wskazał to Sąd pierwszej instancji zostały spełnione. Słusznie także Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (str.13-20) stwierdził, że również wykładane w powyższy sposób przesłanki: "okoliczności danej sprawy" "z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy" powinny być odczytywane jako przesłanki negatywne uwzględnienia wniosku wtedy tylko, gdy nie został on złożony w konkretnej sprawie administracyjnej albo w stosunku do sędziego, który nie został "wyznaczony do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną" (art. 5a § 2 p.u.s.a.), a zwłaszcza brak podstaw, aby "okoliczności dotyczące uprawnionego", "okoliczności danej sprawy", "charakter sprawy" uzasadniały różnicowanie spraw sądowoadministracyjnych na sprawy "ważniejsze", w których standard niezawisłości sędziego powinien być realizowany oraz inne sprawy, w których wymóg taki mógłby być niespełniony. Prawo do bezstronnego i niezawisłego sądu jest konstytucyjnym publicznym prawem podmiotowym w każdej sprawie sądowej, zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) – dalej: Konstytucja RP, "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". W umowach międzynarodowych prawo to zagwarantowano w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) – dalej jako Europejska Konwencja Praw Człowieka, oraz w art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 38, poz. 167). O prawie do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy stanowi także art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z 2007 r. Nr 303/1) – dalej: KPP. Z kolei Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, dalej: TUE) w art. 19 ust. 1 stanowi, że Państwa Członkowskie ustanawiają środki zaskarżenia niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 – odwołującej się do oceny obiektywnych warunków postrzegania sądu jako niezawisłego i bezstronnego, zgodnie z kryteriami wskazanymi w wyroku TSUE z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18 oraz nawiązującej do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA-I-4110-1/20, rozwiniętej później w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22 (OSNK 2022, nr 6, poz. 22) - wskazano, że mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności powinien polegać na ocenie zarówno stopnia wadliwości poszczególnych postępowań konkursowych, jak też okoliczności odnoszących się do samych sędziów biorących w nich udział oraz charakteru spraw, w których orzekają (orzekały) sądy z ich udziałem, co oznacza, że przy ocenie wpływu wadliwości procesu powołania na urząd sędziego na dochowanie standardu bezstronności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiego sędziego konieczne jest uwzględnienie całego zespołu rozmaitych kryteriów. Mianowicie: 1) w przypadku sądów wyższego szczebla w strukturze organizacyjnej organów wymiaru sprawiedliwości za obowiązujący trzeba przyjąć wyższy poziom wymagań w zakresie minimalnych warunków bezstronności i niezawisłości; 2) rozróżnić należy sytuacje, w których oceniane powołanie nastąpiło po raz pierwszy na urząd sędziego, oraz w których wiązało się z objęciem kolejnego urzędu przez sędziego, w sądzie wyższego rzędu (uwzględnienie charakteru awansu - jak szybko do niego doszło, na jakie stanowisko awansował dany sędzia); 3) przy dokonywaniu tej oceny znaczenie mogą mieć szczególne okoliczności dotyczące samego sędziego (np. zaangażowanie sędziego bezpośrednio przed powołaniem na urząd w jednostkach podległych Ministrowi Sprawiedliwości lub innych organach władzy wykonawczej lub Krajowej Radzie Sądownictwa – w okresie, w którym kierownictwo organów zwierzchnich tych jednostek kształtowane było przez większość parlamentarną uchwalającą ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw; 4) stosunek sędziego do dokonywanych zmian, publicznie wyrażany zarówno w procedurze konkursowej, jak i później, zwłaszcza w zakresie akceptacji niekonstytucyjnych działań organów władzy wykonawczej wobec sądów, czy akceptacji utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności); 5) wpływ na ocenę bezstronności i niezawisłości sędziego może mieć również stwierdzenie innych wadliwości postępowania konkursowego, takich jak np.: zaniechanie wyłączenia się poszczególnych członków Krajowej Rady Sądownictwa z postępowania prowadzonego wobec osób z nimi powiązanych; pozytywne rozstrzyganie konkursów na urząd sędziego na rzecz osób uzyskujących awanse o charakterze administracyjnym w strukturze sądownictwa w drodze arbitralnych decyzji Ministra Sprawiedliwości; szczególny brak transparentności procedur konkursowych; uzyskanie wskazania Rady na urząd sędziego przy braku opinii organów samorządu sędziowskiego lub po uzyskaniu opinii wyraźnie ukazującej brak poparcia kandydatury lub wskazanie osoby o oczywiście mniejszych kompetencjach w stosunku do innych osób startujących w konkursie; 6) wobec strukturalnego uzależnienia Krajowej Rady Sądownictwa od władzy politycznej, większe wątpliwości co do dochowania standardów bezstronności i niezawisłości będą występować wówczas, gdy w danej sprawie sąd miałby orzekać w kwestiach istotnych z punktu widzenia tej władzy. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego, w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, zwrócono również uwagę, że pewne okoliczności mogą wskazywać, że mimo wadliwości procedury powołania co do konkretnego sędziego zachowany został minimalny standard warunkujący postrzeganie sądu jako bezstronnego i niezawisłego, w szczególności w sytuacji, w której dana osoba spełniałaby obowiązujące kryteria wskazania na urząd sędziego także w poprawnie ukształtowanej procedurze postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. C-562/21 PPU w odniesieniu do kryteriów naruszenia prawa podstawowego do sądu ustanowionego na mocy ustawy w rozumieniu art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych stwierdził, że nie każda nieprawidłowość w ramach powołania sędziów może być uznana za stanowiącą takie naruszenie. W ocenie Trybunału nieprawidłowość zaistniała przy powołaniu sędziów w ramach danego systemu sądownictwa skutkuje takim naruszeniem w szczególności, gdy ta nieprawidłowość ma taki charakter i wagę, że stwarza ona rzeczywiste ryzyko, iż pozostałe władze, w szczególności władza wykonawcza, będą mogły skorzystać z nienależnych im uprawnień w sposób zagrażający prawidłowości skutku, do którego prowadzi procedura powołania, wzbudzając w ten sposób w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności danego sędziego lub danych sędziów. Trybunał podkreślił, że stwierdzenie związane z istnieniem naruszenia wymogu dotyczącego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy oraz ze skutkami takiego naruszenia zależy od całościowej oceny określonej liczby okoliczności, które, rozpatrywane łącznie, przyczyniają się do powstania, w przekonaniu jednostek, uzasadnionych wątpliwości dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów. Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że "okoliczność, że organ taki jak krajowa rada sądownicza, uczestniczący w procesie powoływania sędziów, składa się w przeważającej mierze z członków wybranych przez władzę ustawodawczą, nie może sama w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów wyłonionych w tym procesie (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lipca 2020 r., L.H., C-272/19, EU:C:2020:535, pkt 55, 56). Jednakże, możliwe jest dojście do innego wniosku, jeżeli ta sama okoliczność, w połączeniu z innymi istotnymi czynnikami i warunkami, w jakich dokonano tych wyborów, prowadzą do powstania takich wątpliwości (zob. podobnie wyrok z dnia 15 lipca 2021 r., Komisja/Polska (System odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów) (C-791/19, EU:C:2021:596), pkt 103)". Należy w całości zgodzić się z poglądem Sądu pierwszej instancji, ze mając na uwadze treść i motywy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 należy przyjąć, że przesłanka spełniania przez sędziego sądu administracyjnego wymogów "niezawisłości i bezstronności" ma charakter autonomiczny z akcentem na niezawisłość jako kategorię szerszą od bezstronności, tj. obejmującą również bezstronność jako brak powiązań sędziego (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) mających wpływ na orzekanie w postępowaniu sądowym na każdym jego etapie. W piśmiennictwie podkreśla się, że na pojęcie "niezawisłości" składa się wiele elementów, takich jak: 1) bezstronność w stosunku do uczestników postępowania, 2) niezależność wobec organów pozasądowych, 3) samodzielność sędziego wobec władzy, 4) niezależność od czynników politycznych, 5) wewnętrzna niezależność sędziego (zob. Z. Czeszejko-Sochacki, Prawo do sądu w świetle Konstytucji RP, Państwo i Prawo 1997, nr 11-12, s. 99-100). Określenie "niezawisłość" jest zatem szersze niż "bezstronność". To drugie pojęcie odnosi się bowiem wyłącznie do braku jakichkolwiek powiązań, pozytywnych i negatywnych, w stosunku do stron postępowania lub przedmiotu sprawy. Walor niezawisłości uzyskuje szczególną wagę w sądach administracyjnych rozpatrujących sprawy, w których jedną ze stron postępowania sądowoadministracyjnego jest organ administracji publicznej, a więc - odnosząc to do wyrażonej w art. 10 ust. 1 Konstytucji RP zasady podziału władzy - organ władzy wykonawczej. W przypadku postępowania sądowoadministracyjnego należy uznać, że bezstronnym sędzią sądu administracyjnego jest taki sędzia, który nie jest powiązany ze stronami postępowania lub ze sprawą w sposób określony w art. 18, art. 19 lub art. 285i § 2 p.p.s.a. Natomiast "niezawisłość" obejmuje swym zakresem bezstronność, ale także odnosi się do braku jakiegokolwiek podporządkowania sędziego w procesie sprawowania urzędu czynnikom administracyjnym, politycznym, ale także poglądom opinii społecznej. Sędzia jest podporządkowany jedynie Konstytucji oraz ustawom, przy czym podporządkowanie to oznacza również wymóg poszanowania art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami". Zgodnie z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej poszanowanie prawa w wykładni i stosowaniu Traktatów zapewnia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z kolei według art. 46 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, "Wysokie Układające się Strony zobowiązują się do przestrzegania ostatecznego wyroku Trybunału we wszystkich sprawach, w których są stronami". Okoliczności towarzyszące powołaniu sędzi Anny Dalkowskiej do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego wzorcowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i okoliczności jej postępowania po powołaniu uzasadniają stanowisko Wnioskodawcy, że orzekanie przez sędzię Annę Dalkowską w sprawie o sygn. akt III FSK 605/24 naruszałoby standard niezawisłości i bezstronności z wpływem na wynik sprawy mającej charakter sprawy z zakresu prawa finansowego i dotyczącej jego interesu prawnego. Wnioskujący trafnie podkreśla we wniosku, że postawa sędzi Anny Dalkowskiej po błyskawicznej karierze i awansach i po powołaniu na urząd sędziego nie daje rękojmii niezawisłości i bezstronności w jego sporze z administracją podatkową, w którym powołuje się on na zasady i przepisy prawa Unii Europejskiej. W związku z tym ze względu na uzewnętrzniony przez sędzię A. Dalkowską negatywny a jednocześnie sprzeczny z Konstytucją RP i wiążącymi umowami międzynarodowymi stosunek do stosowania prawa unii europejskiej uważa on, że nie może liczyć na jej niezawisłość i bezstronność w sprawie. Postawa sędziego, który manifestuje publicznie poglądy o niewiążącym charakterze części unormowań prawnych obowiązujących również w polskim porządku prawnym może wzbudzać uzasadnioną obawę u skarżącego kasacyjnie, że jego sprawa zostanie rozstrzygnięta według nieznanych mu kryteriów, a sędzia rozpatrujący sprawę nie jest "zawisły" od prawa powszechnie obowiązującego. W związku z powyższym, nie można podzielić stanowiska Skarżącej, która w zażaleniu podnosi, że brak dowodów wpływu ewentualnego braku bezstronności i niezawisłości na okoliczności niniejszej sprawy, okoliczności dotyczące uprawnionego i na charakter sprawy doprowadziło do niedopuszczalnej w świetle orzecznictwa TSUE abstrakcyjnej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego tj. modelu abstrakcyjnego testu bezstronności. Podkreślić trzeba, że sędzia Anna Dalkowska została powołana na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Nr 1130.20.2021 z dnia 15 lutego 2021 r., na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (uchwała nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W wyniku tej nowelizacji w skład tego organu wchodzi obecnie 19 osób wybranych przez Sejm (w tym 15 sędziów), 2 osoby wybrane przez Senat, po jednej wybranej przez Prezydenta RP i przez Radę Ministrów oraz z urzędu Prezes Sądu Najwyższego i Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestionowanie legalności powoływania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., wyraźnie wskazane we wniosku nie jest zatem wyłącznie subiektywnym zapatrywaniem Wnioskodawcy. Legalność powołania sędziów na wniosek tak ukształtowanego podmiotowo organu zakwestionowano w orzecznictwie, tj.: w wyroku Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa i C.P. i D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu (EU:C:2019:982), w wyroku Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa; w wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: z dnia 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, R. przeciwko Polsce (HUDOC); z dnia 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 D. i O. przeciwko Polsce (HUDOC); z dnia 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, A. sp. z o.o. przeciwko Polsce (HUDOC). Również podstawą i przyczyną unormowań prawnych stanowiących podstawę rozpatrywania niniejszego wniosku, które weszły w życie od dnia 15 lipca 2022 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1259), było podważanie statusu sędziów, którzy zostali powołani przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Należy w związku z tym podkreślić, że powyższe stanowisko, w tym stanowisko Wnioskodawcy, nie dotyczą istoty Krajowej Rady Sądownictwa jako konstytucyjnego organu państwa, lecz Krajowej Rady Sądownictwa (uchwała nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) ukształtowanej podmiotowo przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i działalności tak właśnie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Kwestia braku instytucjonalnego zakwestionowania konstytucyjności tak ukształtowanej KRS nie zmienia faktu, że kształt tej Rady został oceniony we wskazanych wyżej i wiążących Rzeczpospolitą Polską orzeczeniach jako niespełniający standardów prawa unijnego wynikających z art. 19 ust. 1 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej, zgodnie z którym "Państwa Członkowskie ustanawiają środki zaskarżenia niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii". Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że wymagane na mocy prawa Unii w odniesieniu do sądów, do których należy dokonywanie wykładni i stosowanie prawa Unii, gwarancje niezawisłości i bezstronności oznaczają, że muszą istnieć zasady, w szczególności co do składu organu, powoływania jego członków, okresu trwania ich kadencji oraz powodów ich wyłączania lub odwołania, pozwalające wykluczyć, w przekonaniu jednostek, wszelką uzasadnioną wątpliwość co do niepodatności tego organu na czynniki zewnętrzne oraz jego neutralności względem ścierających się przed nim interesów. Wymóg niezawisłości sędziowskiej, stanowiącej integralny element sądzenia, wchodzi w zakres istoty prawa do skutecznej ochrony sądowej oraz prawa podstawowego do rzetelnego procesu sądowego, które to prawo ma fundamentalne znaczenie jako gwarancja ochrony wszystkich praw, jakie podmioty prawa wywodzą z prawa Unii, oraz zachowania wartości wspólnych państwom członkowskim określonych w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, w szczególności wartości państwa prawnego (por. wyrok z dnia 15 lipca 2021 r., Komisja/Polska, C-791/19, EU:C:2021:596, punkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo). Ukształtowanie podmiotowe Krajowej Rady Sądownictwa przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi jeden z koniecznych do wzięcia pod uwagę elementów kontekstu systemowo-celowościowego w ocenie, czy sędziowie powołani przy udziale tej Krajowej Rady Sądownictwa dają – mimo to - gwarancję niezawisłości i bezstronności. Jak podkreślono w wyroku Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, KRS w nowym składzie wynikającym z wprowadzenia art. 9a ustawy o KRS został ukształtowany w realiach, w których trwająca wówczas kadencja niektórych członków wchodzących wcześniej w skład KRS, która zgodnie z art. 187 ust. 3 Konstytucji powinna trwać cztery lata, została skrócona, a na mocy tego art. 9a piętnastu członków KRS, którzy są sędziami i byli wcześniej wyłaniani przez środowisko sędziowskie, zostało w wypadku nowej KRS wybranych przez Sejm z tym skutkiem, że 23 z 25 członków wchodzących w skład tego organu zostało wskazanych przez polską władzę wykonawczą i ustawodawczą lub jest członkami organów tych władz (punkt 63 wyroku). Trybunał uznał właśnie tę okoliczność jako jeden z istotnych elementów systemowo-celowościowych wskazujący na to, że sędziowie powołani przy udziale tej Krajowej Rady Sądownictwa nie dają gwarancji niezawisłości i bezstronności (punkt 77 wyroku). Okoliczność ta w żadnym wypadku nie może być bagatelizowana i pomijana również w niniejszym postępowaniu, zwłaszcza, że orzeczenia te dotyczą konkretnie tej właśnie Krajowej Rady Sądownictwa w jej kształcie podmiotowym wynikającym z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Niewątpliwie powołanie sędzi Anny Dalkowskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (uchwała nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw wchodzi w zakres okoliczności towarzyszących jej powołaniu, których nie można pomijać. Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy przedstawił okoliczności powołania sędzi Anny Dalkowskiej wykazując, że uzasadnione jest stanowisko Wnioskodawcy, że nie merytoryczne kwalifikacje i doświadczenia były podstawą powołania jej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie ma potrzeby zatem opisywania ponownie postępowania przed KRS w wyniku którego została podjęta uchwała nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) Jednak podkreślenia wymaga trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji który stwierdził, że awans zawodowy sędzi sądu rejonowego Anny Dalkowskiej cechował się niewątpliwie nadzwyczajną sytuacją, kiedy to sędzia sądu rejonowego z pominięciem szczebli kariery sędziowskiej zostaje od razu sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego (odpowiednikiem w strukturze sądownictwa administracyjnego Sądu Najwyższego), nie mając żadnego doświadczenia w orzekaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, ani też żadnego doświadczenia w orzekaniu w sądzie odwoławczym. W istocie osoba legitymująca się teoretyczną ogólną wiedzą z zakresu prawa administracyjnego i doświadczeniem w pracy urzędniczej uzyskała możliwość zdobycia doświadczenia w sądowym stosowaniu prawa finansowego w ramach kontroli administracji publicznej dopiero po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego eliminując z uzyskania tego stanowiska osoby o znacznie wyższym przygotowaniu merytorycznym i mające wieloletnie doświadczenie w pracy sędziego administracyjnego, w tym sędziego sądu administracyjnego w sądzie odwoławczym w związku z orzekaniem w ramach delegacji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że Krajowa Rada Sądownictwa w konkursie na stanowisko sędziego NSA w Izbie Finansowej oceniła jako gorsze w stosunku do kandydatury sędzi Anny Dalkowskiej kwalifikacje kandydatów o bogatym przygotowaniu merytorycznym i doświadczeniu orzeczniczym w zakresie prawa finansowego, jednocześnie w żadnym miejscu uzasadnienia podjętej przez siebie uchwały nie wskazując na jakiekolwiek kwalifikacje sędzi Anny Dalkowskiej w zakresie prawa finansowego. Sędzia Anna Dalkowska już po otrzymaniu nominacji do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew składanym przed Krajową Radą Sądownictwa zapewnieniom (co wynika z treści uzasadnienia uchwały nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) nie tylko od razu nie zrezygnowała z funkcji podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, sprawując ją jeszcze przez prawie dwa miesiące, tj. od czasu nominacji w dniu 23 lutego 2021 r. do dnia 12 kwietnia 2021 r., ale już jako sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie widziała elementarnej niestosowności ani kolizji ze standardami demokratycznego państwa prawa w postawie polegającej na łączeniu funkcji urzędniczej w strukturze władzy wykonawczej z funkcją sędziego sądu administracyjnego powołanego do dokonywania w ramach sądownictwa administracyjnego kontroli administracji publicznej. Z akt osobowych sędzi Anny Dalkowskiej wynika, że już w dniu odbioru aktu nominacji do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. w dniu 23 lutego 2021 r. złożyła ona oświadczenie o wyrażeniu zgody na delegowanie do Ministerstwa Sprawiedliwości "od dnia 23 lutego 2021 r. na okres zajmowania stanowiska Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości" w związku z wnioskiem w tym zakresie skierowanym do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego przez ówczesnego Ministra Sprawiedliwości Z.Z. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca odnosząc się do tej argumentacji Sądu pierwszej instancji podniosła, że wielu sędziów sądów administracyjnych na przestrzeni ostatnich 30 lat pełniło funkcję podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości a "niektórzy z nich jak np. sędzia NSA Bogusław Dauter orzeka w sądzie do chwili obecnej". Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że Skarżąca nie zrozumiała przekazu Sądu pierwszej instancji, który przecież w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie negował legalności delegowania sędziów sądów administracyjnych do Ministerstwa Sprawiedliwości na stanowisko Podsekretarza Stanu lecz wskazywał na postawę Anny Dalkowskiej po objęciu funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie skupiła się na realizowaniu aktywności orzeczniczej lecz zaangażowała się w prace w Ministerstwie Sprawiedliwości będące projektodawcą zmian w Krajowej Radzie Sądowniczej, popierała te zmiany będąc silne związania z opcją polityczną dominującą w organach władzy wykonawczej przed 13 grudnia 2023r. i czyniła starania uzyskania statusu członka Krajowej Rady Sądowniczej z czym z kolei wiąże się zmniejszony wymiar orzekania w NSA. Nie można tracić z pola widzenia, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jest wynikiem zaangażowania władzy wykonawczej, w której pracach i inicjatywach – jako urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości (w tym pełniąc funkcję polityczną podsekretarza stanu) – sędzia Anna Dalkowska brała aktywny udział i publicznie wypowiadała się i wypowiada o zgodności z prawem przyjętego modelu Krajowej Rady Sądownictwa (co jest okolicznością powszechnie znaną). Obecnie jako członek Krajowej Rady Sądownictwa sędzia Anna Dalkowska reprezentuje Radę m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym- w szczególności patrz uchwała KRS z dnia 8 listopada 2024 r., Nr 974/2024. Istotne jest przy tym, co należy jeszcze raz podkreślić, że jest to wynik dobrowolnego zaangażowania się Sędzi w pracę organu, którego status jest kwalifikowany w wiążącym orzecznictwie unijnym i międzynarodowym jako niezgodny z prawem unijnym i międzynarodowym. Podkreślić również trzeba powszechnie znaną okoliczność, że sędzia Anna Dalkowska była członkiem grupy skupionej wokół Ministra Sprawiedliwości realizującej jego program polityczny, którego jednym z filarów była zmiana modelu Krajowej Rady Sądownictwa w kierunku wprowadzonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Okoliczność ta, jak i kryteria wyboru kandydatów zastosowane w konkursie zakończonym uchwałą KRS nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r., mogą wskazywać, że Krajowa Rada Sądownictwa w tym konkursie popierała kandydatury swojego własnego środowiska kosztem kandydatów legitymujących się w tym konkursie kwalifikacjami znacznie przewyższającymi kwalifikacje sędzi Anny Dalkowskiej, co z kolei może budzić w odczuciu społecznym nie tylko wątpliwości, ale i przekonanie o braku niezawisłości sędzi Anny Dalkowskiej, gdy się zważy, że na charakter Krajowej Rady Sądownictwa określany powszechnie jako "upolityczniony" wskazuje orzecznictwo unijne w przytaczanych wyżej orzeczeniach, a zatem nie jest to wyłącznie subiektywna ocena Wnioskodawcy, tym samym nie jest to abstrakcyjny test niezawisłości i bezstronności. Świadczy o tym także okoliczność, że sędzia Anna Dalkowska już po otrzymaniu nominacji do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew składanym przed Krajową Radą Sądownictwa zapewnieniom (co wynika z treści uzasadnienia uchwały nr 487/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r.) nie tylko od razu nie zrezygnowała z funkcji podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, sprawując ją jeszcze przez prawie dwa miesiące, tj. od czasu nominacji w dniu 23 lutego 2021 r. do dnia 12 kwietnia 2021 r., ale już jako sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie widziała elementarnej niestosowności ani kolizji ze standardami demokratycznego państwa prawa w postawie polegającej na łączeniu funkcji urzędniczej w strukturze władzy wykonawczej z funkcją sędziego sądu administracyjnego powołanego do dokonywania w ramach sądownictwa administracyjnego kontroli administracji publicznej. Słusznie Sąd pierwszej instancji zaakcentował, że jest to wynik dobrowolnego zaangażowania się sędzi w pracę organu, którego status jest kwalifikowany w wiążącym orzecznictwie unijnym i międzynarodowym jako niezgodny z prawem unijnym i międzynarodowym, a nie kwestia rozważanej in genere aktywności w ramach konstytucyjnego organu. Wobec tego nie tylko okoliczności towarzyszące powołaniu sędzi sądu rejonowego Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz również okoliczności postępowania sędzi Anny Dalkowskiej po jej powołaniu do pełnienia funkcji sędziego NSA wzbudzają uzasadnione przekonanie, że nie spełnia ona standardów niezawisłości i bezstronności, co z kolei może w odczuciu społecznym osłabiać zaufanie do bezstronności i sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie jest także uzasadniony zarzut, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem dokonał merytorycznej kontroli prawomocnej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr 487/2020 w sprawie rekomendacji Anny Dalkowskiej do objęcia urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego czym dopuścił się wskazanych w pkt Va zażalenia przepisów Konstytucji RP oraz art. 44 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd pierwszej instancji nie dokonywał merytorycznej kontroli tej uchwały. Starannie prześledził natomiast okoliczności związane z powołaniem sędzi Anny Dalkowskiej na urząd sędziego NSA w toku procedury konkursowej przed KRS nie podważając w żadnym momencie samego aktu rekomendacji do objęcia urzędu sędziego NSA. Ustalenia Sądu w tym zakresie i dokonanie ich oceny nie dotyczyły legalności tej uchwały lecz polegały na poznaniu przesłanek w tej konkretnej sprawie, które zadecydowały o podjęciu uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr 487/2020. Skarżąca myli tu procesową kontrolę legalności uchwał podejmowanych przez KRS z analizą, dokonywaną przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie, przebiegu postępowania przed KRS w kontekście badania zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 5 u.p.s.a. Nawet negatywny dla sędziego poddanego testowi niezawisłości i bezstronności wynik tej analizy nie powoduje wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Brak też jakichkolwiek podstaw do uznania zasadności zarzutu wskazanego w pkt Vb , co do wydania zaskarżonego postanowienia z "całkowitym pominięciem powszechnie obowiązujących wyroków TK z 25 marca 2019r. sygn. akt K12/18 i z dnia 4 marca 2020r sygn. akt K/2 (Skarżąca nie podała pełnej sygnatury tej sprawy) uzasadnionego w kolejnych punktach zażalenia. Podkreślenia wymaga, że NSA wydając zaskarżone postanowienie powołał się na uzasadnienie wiążącej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 - odwołującej się do oceny obiektywnych warunków postrzegania sądu jako niezawisłego i bezstronnego, zgodnie z kryteriami wskazanymi w wyroku TSUE z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18 oraz nawiązującej do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu chwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA-l-4110-1/20 ). Uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wskazuje na to jakie kryteria w ocenie NSA należy wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosków o wyłączenie sędziów w trybie art.5 a § 1 p.u.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, w całości podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczącą mechanizmu kontroli standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. W zażaleniu brak jest merytorycznej wypowiedzi, która kwestionowałaby wskazane w wiążącej uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. kryteria. Trudno bowiem nie zgodzić się z tym, że "przy ocenie wpływu wadliwości procesu powołania na urząd sędziego na dochowanie standardu bezstronności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiego sędziego konieczne jest uwzględnienie całego zespołu rozmaitych kryteriów. NSA jako Sąd pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy wskazanych poszczególnych kryteriów, które następnie powiązał z okolicznościami niniejszej sprawy dotyczącymi sędzi Anny Dalkowskiej. Wbrew jej twierdzeniom dokonana analiza w żadnej mierze nie nosi cech kontroli abstrakcyjnej oceny wniosku, wprost przeciwnie została ściśle i rzeczowo powiązania okoliczności uzasadniającymi wyłączenie sędziego z charakterem sprawy i okolicznościami dotyczącymi Wnioskodawcy. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w sprawie objętej wnioskiem spełnione zostały przesłanki określone w art. 5a § 1 p.u.s.a. do wyłączenia sędzi Anny Dalkowskiej od udziału w postępowaniu w sprawie o sygn. III FSK 605/24. Biorąc powyższe pod uwagę, należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Tomasz Zborzyński /przewodniczący/ Mirosław Trzecki Anna Żak (sprawozdawca) /autor uzasadnienia/ Roman Wiatrowski Zbigniew Ślusarczyk Jolanta Sokołowska Małgorzata Masternak - Kubiak
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
art. 5a · Dz.U. 2024 poz. 1267
- Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (t.j.)
art. 29 ust. 1 pkt 2); art. 30. · Dz.U. 2024 poz. 805
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III FSK 706/23 · 12 grudnia 2024
Wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., III FSK 706/23 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygnatura: III SA/Wa 1902/24 · 12 grudnia 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2024 r., III SA/Wa 1902/24 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygnatura: III FSK 275/23 · 12 grudnia 2024
Wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., III FSK 275/23 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny