III FSK 544/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Agata Han, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1256/21 w sprawie ze skargi T.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz T.B. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1256/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi T.B. (dalej: skarżący) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 25 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną wywiódł Dyrektor IAS. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd postanowienia Dyrektora IAS, podczas gdy rozstrzygnięcie organu nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd, w szczególności nie naruszało wskazanych w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa; 2) art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 150 i art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego oraz błędną ocenę prawną ustalonego przez organy stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że decyzja o sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego solidarnej z T. Sp. z o.o. (dalej: spółka) i M.B. za zaległości tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę nie została prawidłowo doręczona, co skutkowało uchyleniem przez Sąd pierwszej instancji postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego uchylenie jest przedmiotem niniejszej skargi kasacyjnej; 3) art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora IAS pomimo tego, że wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1255/21 uchylający postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie posiada przymiotu prawomocności, a nadto został zaskarżony przez organ odrębną skargą kasacyjną; 4) art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotności wpływu wskazanych w zaskarżonym wyroku naruszeń na wynik sprawy. Dyrektor IAS wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi skarżącego poprzez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik US) z dnia 22 grudnia 2020 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor IAS przyjął, że decyzja ta prawidłowo została wysłana na adres skarżącego widniejący w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP i została skutecznie doręczona w trybie art. 150 O.p. Sąd pierwszej instancji podniósł, że w świetle postanowień art. 162 § 1 i 2 O.p. warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1255/21 uchylił postanowienie Dyrektora IAS dnia 25 czerwca 2021 stwierdzające uchybienie terminowi jako naruszające prawo. Sąd stwierdził, że brak uchybienia tego terminu skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu może być podjęte wyłącznie wówczas, gdy termin został naruszony. Wynika to wprost z art. 162 § 1 O.p., który stanowi o możliwości przywrócenia uchybionego terminu i jest oczywiście logiczne. W przywołanym przez Sąd pierwszej instancji ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu odwołania. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2023 r., III FSK 543/22. Słusznie zatem zaskarżonym wyrokiem zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowienie Dyrektora IAS z dnia 25 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. wyjaśnić trzeba, że uchylają się one spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż wbrew wymogom art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a. w ogóle nie zostały uzasadnione, podobnie zresztą jak i pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. sędzia A. Juszczyk-Wiśniewska sędzia S. Bogucki sędzia J. Sokołowska