III FSK 499/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Bogusława Woźniaka o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej "E." sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2995/21 w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., nr 1401-IEE3.711.10.15.2021.5.BKR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia wyłączyć Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Bogusława Woźniaka od orzekania w sprawie.

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2024 r. sędzia NSA Bogusław Woźniak, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej "E." sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2995/21, wydanego w sprawie ze skargi Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku sędzia NSA Bogusław Woźniak wskazał, że w skardze kasacyjnej, w której został wyznaczony sprawozdawcą, sformułowany został zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 Konstytucji RP, polegające na wydaniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd w składzie, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności co w konsekwencji sprawiało, że zdaniem Skarżącej zaskarżone orzeczenie wydane zostało przez skład sprzeczny z przepisami prawa, przez co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w rozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji brali udział sędziowie (cały skład) powołani na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją RP kadencji legalnie działającej Rady. W związku z powyższym sędzia NSA Bogusław Woźniak oświadczył, że na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 24 sierpnia 2023 r., w dniu 6 grudnia 2023 r., na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 2023 r., powołany został do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, co stanowi okoliczność, że może powstać wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie III FSK 499/23 zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza natomiast sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Artykuł 19 P.p.s.a. odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w danej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie. Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia NSA Bogusław Woźniak, składając w związku z tym stosowny wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 19 § 1 P.p.s.a. postanowił wyłączyć sędziego NSA Bogusława Woźniaka od orzekania w sprawie.