III FSK 4984/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1245/20 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 września 2020 r., nr SKO.Pod./4140/553/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę kasacyjną.

|III FSK 4984/21 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1245/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. B. (dalej jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 września 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że w poddanej sądowej kontroli sprawie sporna była kwalifikacja budynku posadowionego na działce nr [...] o pow. 1055,14 m2, pod adresem: [...]. Dodał, że skarżący nieruchomość tą nabył od H. Sp. z o.o. w dniu 11 kwietnia 2019 r., co wynika z zapisów w ewidencji gruntów i budynków, a jak ponadto wynika z kartoteki budynków w tejże ewidencji, budynek zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych został zaliczony do rodzaju [...] (budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe). Powyższe dane stały się głównym dowodem na podstawie, którego orzekały organy. Jako istotne WSA w Krakowie wskazał także to, że skarżący w toku postępowania składając wyjaśnienia podawał sprzeczne informacje, pierwotnie wyjaśniając, że w przedmiotowym budynku mieszczą się biura, a w nich z kolei prowadzone są sprawy dotyczące jego działalności rolniczej, by następnie twierdzić, że budynek jest pusty, a w biurach nikt nie pracuje. Skarżący nie był w stanie jednoznacznie wskazać (nie uczynił tego w odwołaniu jak również w skardze), czy prawo do zwolnienia przedmiotowego opiera na normatywnej treści art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170, dalej jako: u.p.o.l.) (budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej), czy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. (budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej). W informacji podatkowej skarżący wskazał: "budynek zwolniony na cele rolnicze", natomiast w odwołaniu akcentował już fakt wykorzystywania tego budynku, jako budynku gospodarczego zajętego na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej – prowadzenie takiej działalności w M. i zakup nieruchomości w K. w takim samym celu. WA w Krakowie w dalszej kolejności podkreślił, że organy podatkowe kontestując prawo skarżącego do zastosowania zwolnienia podatkowego, prawidłowo odwołały się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w tym do zawiadomienia Starosty Powiatowego w K. z dnia 13 sierpnia 2019 r., z którego wynikało, że budynek ten jest zaliczany według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) do rodzaju budynków obejmujących budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe - rodzaj nr [...], a dodatkowo posiłkowały się zaświadczeniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, z którego wynika, że przedmiotowy budynek określony był, jako "budynek administracyjny", czyli biurowy. (według KŚT zaliczonego do rodzaju nr [...]). Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt 4 b i c u.p.o.l., organy prawidłowo przyjęły, że sporny budynek nie jest budynkiem gospodarczym, co wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia, a ponadto skarżący nie wykazał, aby budynek ten służył wyłącznie działalności rolniczej. Ustawa podatkowa wymaga związania budynku z działalnością rolniczą w chwili powstania obowiązku podatkowego tj. w niniejszej sprawie w 2020 r. Nie wystarczy potencjalna możliwość użycia danych budynków do produkcji rolnej. Ponadto w protokole z inspekcji nieruchomości przeprowadzonej w dniu 20 marca 2019 r., a stanowiącym załącznik do odwołania, znajduje się zapis: "Opis budynku i stan: konstrukcja rok 1970 (częściowe ulepszenie w 2005-2007). Budynek jednopiętrowy, podpiwniczony o łącznej powierzchni użytkowej 1.099,48 m w stanie do remontu". Sąd ten uznał, że skoro powyższy budynek znajdował się w stanie do remontu, to trudno było przyjąć za wiarygodne wyjaśnienia, że już w 2020 r. służył wyłącznie działalności rolniczej. Nadto z powyższego protokołu wynika, że zostały także wykonane zdjęcia przedstawiające stan budynku i jego pomieszczeń, jednakże nie zostały one załączone do odwołania, ani na żadnym etapie postępowania podatkowego nie przedstawiono ich, jako dowodu w sprawie, który mógłby potwierdzić przydatność budynku w działalności rolniczej prowadzonej przez skarżącego. Zdaniem WSA w Krakowie, określenie "służy wyłącznie" należało interpretować zgodnie z potocznym znaczeniem tych terminów i nie budziło ono wątpliwości. Skarżący nie wykazał, aby przedmiotowy budynek służył w 2020 r. wyłącznie działalności rolniczej, co jest warunkiem zastosowania zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Sam fakt prowadzenia działalności rolniczej, na co powoływał się skarżący, jest niewystarczający dla jego zastosowania. Zwolnienie podatkowe jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a skarżący chcący skorzystać z preferencji podatkowej powinien w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, że spełnia warunki statuujące zwolnienie. Nie można ciężaru udowodnienia, że obiekt budowlany służy wyłącznie działalności rolniczej przerzucać na organy podatkowe, zwłaszcza w sytuacji kiedy sam skarżący miał trudności z jednoznacznym określeniem charakteru i przeznaczenia budynku. Skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na zajęcie w 2020 r. spornego budynku na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej - nie jest takim dowodem sam fakt prowadzenia hodowli pomidorów, kiedy w odwołaniu wskazano, iż główna działalność rolnicza skarżącego polegająca właśnie na hodowli pomidorów jest prowadzona w M., zaś sporny budynek znajduje się w K. Ponadto przedmiotowy budynek był w stanie do remontu (protokół z dnia 20 marca 2019 r.), a skarżący nie wykazał, iż go wykorzystuje, zatem budynek ten nie mógł być zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że z akt kontrolowanej sprawy wynika, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organy wyczerpały wszelkie możliwości dowodowe, a spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Podatnikowi zapewniono także pełny udział w postępowaniu. W szczególności umożliwiono mu składanie zeznań i wyjaśnień na piśmie, informowano o uprawnieniach, zawiadamiano o przeprowadzonych dowodach, umożliwiono zapoznanie się z aktami, a także zawiadamiano o formalnych rozstrzygnięciach kwestii proceduralnych. Dodał jednak, że za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 200 § 1 O.p. w zakresie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, gdyż w toku postępowania odwoławczego organ II instancji nie przeprowadził żadnych nowych dowodów, ani też skarżący nie wskazał, jakie twierdzenia i wnioski zamierzał złożyć korzystając z siedmiodniowego terminu, a którym mowa w powołanym przepisie. Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżącego, który zaskarżył go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi skarżącego, mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 191 w zw. z art. 180 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 O.p. polegającego na nierozpatrzeniu przez SKO w Krakowie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny, polegającej na przyjęciu za udowodnione faktów odpowiadających tezie postawionej przez organ I instancji o nieprowadzeniu działalności rolniczej w spornym budynku, a jedynie działalności związanej z oświatą, kulturą, sportem i rekreacją, a w rezultacie orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego i tym samym nieustalonego stanu faktycznego; skutkujących naruszeniem: a. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 b i c u.p.o.l. przez ich niezastosowanie, w związku z błędnym przyjęciem, iż skarżący winien opłacać podatek od nieruchomości, a posadowiony na działce o nr [...] w K. budynek nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania dla budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej lub (i) zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej; b. art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez przyjęcie wprost danych wynikających z ewidencji gruntów, mimo że informacje w niej zawarte nie dają podstaw do uznania spornego budynku jako obiektu związanego z oświatą, kulturą, nauką i sportem, a jedynie jako budynku gospodarczego położonego na terenie gospodarstwa rolnego służącego wyłącznie działalności rolniczej lub (i) zajętego na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (spójnik i jest użyty dlatego, że działalności prowadzona przez skarżącego może być kwalifikowana w przedmiotowej sprawie jako rolna jak i działów specjalnej produkcji rolnej). Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie w sytuacji gdyby tutejszy Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego według norm prawem przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W poddanej sądowej kontroli sprawie sporna była kwalifikacja budynku posadowionego na działce nr [...] o pow. 1055,14 m2, pod adresem: K. ul. [...]. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, który zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że budynek ten nie korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, bowiem nie jest budynkiem służącym wyłącznie działalności rolniczej ani nie jest zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W pierwszej kolejności zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało skutkować przyjęciem błędnie ustalonego stanu faktycznego za podstawę orzekania. Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych nie są zasadne. Jak prawidłowo stwierdził sąd pierwszej instancji, Skarżący nabył budynek od H. Sp. z o.o. w dniu 11 kwietnia 2019r., co wynika z zapisów w ewidencji gruntów i budynków, a z kartoteki budynków w tejże ewidencji, budynek zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych został zaliczony do rodzaju [...] (budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe). Skarżący w toku postępowania podawał różne, sprzeczne ze sobą informacje co do przeznaczenia budynku, pierwotnie twierdząc, że mieszczą się w nim biura, a w nich z kolei prowadzone są sprawy dotyczące jego działalności rolniczej, następnie twierdził, że budynek jest pusty, a w biurach nikt nie pracuje. Skarżący nie był w stanie jednoznacznie wskazać, czy swoje prawo do zwolnienia przedmiotowego opiera na normatywnej treści art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. (budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej), czy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. (budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej). W skardze kasacyjnej wskazuje natomiast, że prowadzona przez niego uprawa pomidorów spełnia zarówno definicję działalności rolniczej, jak i działów specjalnych produkcji rolnej. WSA zasadnie zaakceptował stanowisko organów podatkowych, które odwołały się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w tym do zawiadomienia Starosty Powiatowego w K. z dnia 13 sierpnia 2019r., z którego wynikało, że budynek ten jest zaliczany według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) do rodzaju budynków obejmujących budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe - rodzaj nr [...], a dodatkowo posiłkowały się zaświadczeniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, z którego wynika, że przedmiotowy budynek określony był, jako "budynek administracyjny", czyli biurowy. (według KŚT zaliczonego do rodzaju nr [...]). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zarzucanych w skardze kasacyjnej uchybień przepisom postępowania, które mogły w istotny sposób wpłynąć na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uznanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania za niezasadny czyni automatycznie niezasadnym zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 b i c u.p.o.l. przez ich niezastosowanie, w związku z błędnym przyjęciem, iż skarżący winien opłacać podatek od nieruchomości, a posadowiony na działce o nr [...] w K. budynek nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania dla budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej lub (i) zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, nie istniały podstawy do zastosowania zwolnienia, o które ubiegał się Skarżący. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stanowi on, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy). O znaczeniu normatywnym tych danych świadczy także to, że w art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. wskazano, że przez użyte w ustawie określenia użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, zaś w cytowanym na wstępie art. 1 ustawy o podatku rolnym wskazano wprost, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają jedynie użytki rolne sklasyfikowane w taki sposób w ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowo sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skoro sporny budynek nie jest w ewidencji gruntów i budynków zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, to nie było podstaw by zastosować zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) lub c) u.p.o.l., gdyż dotyczą one wprost "budynków gospodarczych". Sporny budynek zaś budynkiem gospodarczym nie jest, skoro w ewidencji gruntów i budynków został zakwalifikowany inaczej. Organy podatkowe dokonując wymiaru podatku rolnego (od nieruchomości, leśnego) mają obowiązek korzystać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy, dokonując ustaleń w sprawie podatku, jest związany zarówno zakresem przedmiotowym, jaki i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. O niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej przesądza to, że organy podatkowe pozyskały informacje od organu prowadzącego ewidencje gruntów i budynków, z których bezsprzecznie wynika, że przedmiotowy budynek nie był budynkiem gospodarczym wykorzystywanym do produkcji rolnej, lecz budynkiem zaliczonym rodzajowo do nr [...] (budynki obejmujące budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe). Rację ma sąd pierwszej instancji, że postępowanie podatkowe nie jest postępowaniem właściwym do korygowania niewłaściwych, zdaniem strony, zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogą podważyć argumenty wskazujące na obecne niewykorzystywanie budynku, czy brak podstaw do użytkowania go, jako obiektu kultury i oświaty. Skarżący nie podważył także ustaleń organu bazujących na treści aktu notarialnego z dnia 11 kwietnia 2019r. nr [...], którym nabył nieruchomość od H. Sp. z o.o., a gdzie budynek został określony, jako laboratoryjny, a według KŚT budynki laboratorium wchodzą w skład budynków klasyfikowanych pod nr [...], czyli do budynków oświaty, nauki i kultury oraz budynków sportowych. Wobec niezasadności wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. s. del. WSA Agnieszka Olesińska (spr.) s. NSA Jacek Pruszyński s. NSA Sławomir Presnarowicz