III FSK 494/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Paweł Borszowski, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędzi NSA [...] o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej O.S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2905/17 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić wyłączenia sędzi NSA [...] od orzekania w sprawie.

Wnioskiem z dnia r. sędzia NSA [...], działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie ze względu na fakt, że zna osobiście Sędzię [...], która orzekała w składzie WSA w Warszawie w ww. sprawie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie zaś z treścią art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przesłankami wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być zainteresowany wynikiem sprawy lub jest uprzedzony, niekorzystnie nastawiony do strony (Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 19, LEX). Zatem treść powyższego przepisu w zestawieniu z poglądami doktryny prowadzi do wniosku, że okoliczności wyłączenia sędziego dotyczą osobistego stosunku ze stroną postępowania, które polegają na przychylnym odnoszeniu się do jednej i nieprzychylności wobec drugiej strony. Opisane okoliczności dotyczą jednak stosunków łączących sędziego ze strona postępowania, a nie sędziego będącego członkiem składu orzekającego wydającego kontrolowane rozstrzygnięcie. Ponadto w orzecznictwie sądów prezentowane jest stanowisko, że nie uzasadniają wyłączenia sędziego kontakty urzędowe, jakie mogą łączyć sędziego z innymi osobami w związku z ich obowiązkami zawodowymi. Tym należało orzec, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.