III FSK 4922/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Katarzyna Malinowska, po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1981/20 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2020 r., nr KOA/1158/Fi/14 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 17 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1981/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 sierpnia 2020 r., nr KOA/1158/Fi/14 w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik, na zasadzie art. 173 § 1, art. 175 § 1, art. 176 pkt 1, 2 i 3, art 177 § 1 i art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej: p.p.s.a.) oraz w oparciu o przepisy art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 § 5 pkt 1 ordynacji podatkowej i art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z 1 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785, zwanej dalej: u.p.o.l.), - zaskarżył orzeczenie w całości, z uwagi na: 1. naruszenie przepisów postępowania: a) poprzez wydanie orzeczenia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję pomimo, iż Sąd stwierdził, że "E. S. kwestionuje prawidłowość wymiaru podatkowego za 2014 r. twierdząc, że "Nie powinna być obciążona podatkiem od przedmiotowej nieruchomości tj. w istocie strona kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości", b) błędne przyjęcie, "iż w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania dotyczące wszczęcia postępowania i zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego" i, że "postępowanie nie zostało wszczęte i przeprowadzone w sposób zgodny z prawem" (por. k. 8 uzasadnienia), c) błędne ustalenie, iż w sprawie w toku postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania podatkowego E. S. i A. S. jako współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] mogło dojść do naruszenia przepisów materialnych. Z uwagi na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Ponadto wniósł o wyznaczenie rozprawy celem rozpoznania niniejszej skargi na rozprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Biorąc pod uwagę treść skargi kasacyjnej należy wskazać, że granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Sąd ten jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 8 maja 2014 r., I GSK 1005/12; z 2 września 2014 r., II OSK 435/13; z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14; z 19 listopada 2014 r., I FSK 1367/13; z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13). W kontrolowanej sprawie skarżący zarzucił naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.) i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. zawiera definicję budowli stosowaną na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym opiera zarzut naruszenia tego przepisu, co uniemożliwia jego ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z kolei z art. 165 § 5 pkt 1 o.p. wynika, że przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Wskazane § 2 i 4 art. 165 o.p. stanowią odpowiednio, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Przepis art. 165 § 5 pkt 1 o.p. przewiduje odstępstwo od zasady wszczynania postępowania z urzędu w formie postanowienia w przypadku ustalenia zobowiązań podatkowych, które – zgodnie z odrębnymi przepisami – ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 165 § 5 pkt 1 o.p. może mieć zastosowanie w sprawach o bezspornie ustalonym stanie faktycznym, niewymagającym przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jeżeli natomiast organ podatkowy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i uzna za konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, powinien odstąpić od zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 o.p. i wszczęcie postępowania winno wiązać się z wydaniem i doręczeniem postanowienia (por. wyrok NSA z 17 lipca 2014 r., II FSK 1847/13). W przypadku gdy toczy się spór, co do istnienia obowiązku podatkowego (w całości lub w części) i skarżone są decyzje dotyczące zobowiązań podatkowych za poprzednie okresy rozliczeniowe, to nie ma możliwości odstąpienia od wszczęcia postępowania przez organ I instancji w sposób określony w art. 165 § 2 i § 4 o.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 stycznia 2018 r., I SA/Wr 1136/17). W sytuacji gdy decyzja wymiarowa dotycząca poprzedniego okresu (roku podatkowego) nie uzyskała przymiotu decyzji ostatecznej i prawomocnej to organ podatkowy, ustalając podatek na kolejny rok podatkowy, powinien stosować ogólne reguły w zakresie wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2020 r., I SA/Po 27/20). Sąd pierwszej instancji wskazał, że na dzień wydania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji nie istniała ostateczna decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2013. SKO w Warszawie zaskarżoną decyzją z 9 października 2018 r. uchyliło bowiem decyzję Burmistrza Miasta Z. o ustaleniu zobowiązania podatkowego za rok 2013. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 września 2019 r., sygn. III SA/Wa 2883/18. W związku z tym wskazano, że w aktach sprawy nie znajduje się decyzja za rok poprzedni, która mogłaby potwierdzać niezmienność stanu faktycznego i możność skorzystania z trybu określonego w art. 165 § 5 pkt 1 o.p. Tymczasem Burmistrz Miasta Z. nie wszczął postępowania podatkowego, ani nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji podatkowej w sprawie (art. 200 § 1 o.p.). Powyższe ustalenia, z których wynika, że uchylona została decyzja dotycząca zobowiązań podatkowych za rok 2013 i toczy się spór co do istnienia i zakresu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, nie zostały podważone w skardze kasacyjnej. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie stwierdzenia naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 165 § 5 pkt 1 o.p. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. SWSA(del.) Bogusław Woźniak SNSA Jacek Pruszyński SNSA Wojciech Stachurski [pic]