III FSK 4852/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1402/20 w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 sierpnia 2020 r., nr 2401-IEW1.4121.5.2020 UNP:2401-20-145980 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki postanawia: 1) odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., I SA/Gl 1402/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. F. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 11 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającej go decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania przedmiotowej sprawy z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego w części dotyczącej wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia (wyroku) podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Stronie wnoszącej skargę kasacyjną wyjaśnić należy, że kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy jednak wyłącznie wstrzymania wykonania aktów bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że nie może on stanowić podstawy wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienia NSA: z 11 kwietnia 2019 r., I OSK 774/19; z 29 października 2020 r., II FSK 1765/20). W konsekwencji, skoro strona skarżąca w skardze kasacyjnej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniosek ten należało odrzucić. Nie ma bowiem prawnej możliwości rozważania o zasadności wstrzymania wykonania wyroku sądu pierwszej instancji, ponieważ żądanie to nie ma oparcia w przepisach prawa, co czyni przedmiotowy wniosek niedopuszczalnym. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Przechodząc zaś do wniosku w części dotyczącej wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA"). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, publik. CBOSA). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przywołał argumentacji, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże winna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Uzasadnienie wniosku charakteryzuje się wysokim poziomem ogólności: "pozbawienie środków niezbędnych do realizacji podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny", "pociągnęłoby za sobą nieodwracalne skutki i wpłynęło na funkcjonowanie skarżącego i jego całej rodziny", "konsekwencje egzekucji łącznej kwoty 40 830 zł będą niezwykle trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 23 sierpnia 2011 r., II GSK 1562/11, publik. CBOSA). Skarżący nie wyjaśnił natomiast, na czym opiera swoje twierdzenie, że "późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji". Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie drugim postanowienia.