III FSK 4828/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 124/21 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 6 listopada 2020 r. nr 1001-IEE.711.51.2020.11/MF, UNP 1001-20-110057 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 26 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 124/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") oddalił skargę B. K. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektor") z dnia 6 listopada 2020 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sadów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła także o zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.; 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organ zabezpieczający i organ drugiej instancji art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 166b, w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 oraz art. 154 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), poprzez niespełnienia w zarządzeniach zabezpieczenia wymogów określonych w art. 156 § 1 pkt 5 ww. ustawy i błędne uznanie, że prawidłowe jest działanie organu polegające na niewskazaniu w zarządzeniach zabezpieczenia okoliczności uzasadniających zarządzenie zabezpieczenia, w sytuacji gdy zostały one opisane w decyzji o zabezpieczeniu, która stanowiła podstawę do wydania zarządzeń zabezpieczenia; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nie zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - pomimo stosownych zarzutów w tym względzie - stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez określenie wysokości należności pieniężnej w błędnej wysokości; 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organ zabezpieczający i organ II instancji art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 166b, w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez niespełnienie w zarządzeniach zabezpieczenia wymogów określonych w art. 156 § 1 pkt 3 ww. ustawy i błędne uznanie, że prawidłowe jest działanie organu polegające na określeniu w zarządzeniach zabezpieczenia należności pieniężnej w błędnej wysokości. Dyrektor skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Naczelny Sąd Administracyjny za bezpodstawny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 166b w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 5 oraz art. 154 § 1 u.p.e.a., poprzez niespełnienie w zarządzeniu zabezpieczenia wymogów określonych w art. 156 § 1 pkt 3 i pkt 5 u.p.e.a. Autor skargi kasacyjnej stoi na stanowisku, iż zarządzenie zabezpieczenia nie wskazywało okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji, oraz że określono zabezpieczenie należności w błędnej wysokości. Wbrew jednak zarzutowi, WSA prawidłowo uznał, iż przedmiotowy zarzut jest nietrafny. WSA kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia dokonał wszechstronnej, szczegółowej analizy przepisu art. 156 § 1 u.p.e.a. w związku z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzoru zarządzenia zabezpieczenia (Dz. U. z 2014 r., poz. 645), które obowiązywało w dacie wystawiania zarządzeń zabezpieczenia w kontekście spornych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 31 października 2019 r. WSA zauważył, iż Rozporządzenie zawiera precyzyjne instrukcje co do wypełnienia przez wierzyciela m.in. części D zarządzenia zabezpieczenia. Odnosząc wskazania z instrukcji do treści Zarządzeń Zabezpieczenia, WSA słusznie uznał, że wpisanie w przedmiotowych zarządzeniach zabezpieczenia w części D w polu nr 2 "DECYZJA Nr [...]" wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Dodatkowo należy zauważyć, iż zgodnie z ww. instrukcją w przypadku dokonania zabezpieczenia w oparciu o decyzję zabezpieczającą nie ma obowiązku wypełniania poz. 5 części D zarządzenia zabezpieczenia. Co oznacza, że wierzyciel wystawił przedmiotowe zarządzenia zabezpieczenia, w których zakreślił w poz. 4 jako okoliczności świadczące o wystąpieniu możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji: kwadrat nr 2. - "unikanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku przez nieujawniania zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych" oraz kwadrat nr 5. - "inne okoliczności", pozostawiając niewypełnioną poz. nr 5 ("opis okoliczności wskazanych w pkt 4"). Wskazane w poz. 4 okoliczności zostały szczegółowo uzasadnione w decyzji z dnia z dnia 4 października 2019 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o zabezpieczeniu. Oznacza to zatem, że kontrola WSA - w wyniku której WSA uznał legalność zaskarżonego postanowienia, została dokonana w sposób prawidłowy. Podstawę prawną prowadzenia postępowania zabezpieczającego, stanowiącego przedmiot ocenianego przez WSA działania organów administracji publicznej, było wydanie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od października 2015 do kwietnia 2016 r. i czerwiec-lipiec 2016 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zobowiązań. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia, bądź udaremnienia egzekucji jest wymogiem formalnym zarządzenia zabezpieczenia. Wskazanie w zarządzeniu zabezpieczenia takich okoliczności, jak nieujawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa i nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych spełnia wymóg z art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z 31 marca 2015 r., II FSK 408/13). W przedmiotowej sprawie zapisy w zarządzeniu zabezpieczenia odpowiadają treści decyzji o zabezpieczeniu, na podstawie której zarządzenie zostało wydane i stanowią istotne określenie okoliczności z zakresu unormowania art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a., z powodu wystąpienia których została wydana decyzja o zabezpieczeniu oraz wszczęte zostało wykonujące tę decyzję postępowanie zabezpieczające. Naczelny Sąd Administracyjny także za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W niniejszej sprawie zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne. WSA w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący i wszechstronny odniósł się do ustalonego stanu faktycznego, WSA odniósł się merytorycznie do zarzutów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. WSA w sposób wyczerpujący odniósł się do wszelkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i uznanie, iż prawidłowym jest rozstrzygnięcie Dyrektora utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku pozwala na poznanie motywów, które doprowadziły do wydania orzeczenia określonej treści. Zaskarżony wyrok poddaje się ponadto kontroli instancyjnej. W konsekwencji w ocenie organu - brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną oceną, nie może być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Jolanta Sokołowska Bogusław Woźniak Sławomir Presnarowicz (spr.)