III FSK 4812/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 945/20 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 lutego 2020 r., nr 1401-IEW1.4123.107.2019.7.MG w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić zawieszenia postępowania.

Wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., III SA/Wa 945/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. A. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 21 lutego 2020 r., nr 1401-IEW1.4123.107.2019.7.MG, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Od powyższego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną. Następnie w piśmie z 20 lutego 2024 r., stanowiącym uzupełnienie argumentacji skargi kasacyjnej, zawarł wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), z tego względu, że postanowieniem z 31 stycznia 2024 r. (omyłkowo wskazano datę 30 stycznia 2024 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. I SA/Wr 966/22 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytania prejudycjalne w przedmiocie wykładni dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku VAT. Jednocześnie w przypadku nieuwzględnienia przez sąd ww. wniosku w oparciu o wskazane przesłanki dotyczące pytań prejudycjalnych do TSUE, Skarżący wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na brak zakończenia istotnej dla Skarżącego sprawy prowadzonej przeciwko A. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: ,,Spółka"). Wskazał, że sprawa ta oczekuje aktualnie na wyznaczenie terminu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwagi na wniesienie przez Dyrektora IAS skargi kasacyjnej od korzystnego dla tej Spółki wyroku WSA w Warszawie z 9 listopada 2022 r., III SA/Wa 390/22. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Po pierwsze, żadna z tych okoliczności nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 124 p.p.s.a.) Po drugie, żadna z nich nie stanowi bezpośredniej przeszkody do rozpoznania tej sprawy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (zob. postanowienia NSA: z 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., II OSK 304/12; a także wyroki NSA: z 15 września 2017 r.). Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (postanowienie NSA z 23 października 2008 r., II GZ 249/08). Należy też podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu uprawnienie do fakultatywnego wstrzymania toku postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wystąpienie opisanych w tym przepisie okoliczności. Poprzez użycie zwrotu "sąd może", ustawodawca pozostawił do oceny sądu, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowego, czy też nie. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania sądowego jest nieuzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Postępowanie sądowodowoadministracyjne w tej sprawie, uwzględniając postępowanie przed sądem pierwszej instancji, trwa już blisko cztery lata (skarga z 30 marca 2020 r.). Dalsze oczekiwanie na rozpoznanie tej sprawy, nie tylko godziłoby we wspomnianą zasadę szybkości postępowania, ale utrzymywałoby w tym zakresie stan niepewności. Należy też zauważyć, że w zależności od odpowiedzi udzielonej przez TSUE na postawione pytania prejudycjalne, strony będą mogły żądać powrotu do sprawy w trybie nadzwyczajnym (art. 272 § 2a p.p.s.a. i art. 240 § 1 pkt 11 o.p.). Podobnie w przypadku korzystnego dla strony rozstrzygnięcia wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie o sygn. III SA/Wa 390/22 (zawisłej przed NSA pod sygnaturą I FSK 938/23), dotyczącej wymiaru zobowiązania podatkowego wobec Spółki. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki bez wątpienia opiera się na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wobec Spółki (przesłanka art. 247 § 1 pkt 7 o.p.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.