III FSK 4787/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 476/18 w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r. nr 1201-IOD-2.4054.1.2018.2 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 25 maja 2018 r., I SA/Kr 476/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 6 marca 2018 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.: – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z) art. 306b § 1 o.p. w zw. z art. 306a § 2 pkt 2 o.p. poprzez przyjęcie, że w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia, kiedy strona ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w zakresie zwolnienia od podatku od spadku. Organ nie może uwzględniać pozostającego w jego dyspozycji postanowienia w przedmiocie działu spadku i wynikającej z niego okoliczności świadczącej o złożeniu w terminie zgłoszenia nabycia spadku i tym samym świadczącym o możliwości żądania wydania zaświadczenia w zakresie zwolnienia od podatku od spadku, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzić powinna do wniosku, że wiedza organu o wskazanym postanowieniu spadkowym mieści się w zakresie "innych danych znajdujących się w posiadaniu organu" o których mowa w art. 306b § 1 o.p. i powinna zostać w niniejszym postępowaniu uwzględniona; – naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się jego niezastosowaniem, tj. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z) art. 4a ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 r., poz. 833 ze zm., dalej: "u.p.s.d.") polegające na pominięciu przy orzekaniu treści art. 4a ust 2 u.p.s.d., w sytuacji gdy skarżąca zachowała 6-miesięczny termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu spadku, przy czym termin ten powinien być liczony od powzięcia przez skarżącą wiedzy o tym co wchodzi w skład spadku po zmarłej, co miało miejsce w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z 9 października 2017 r., sygn. akt [...], tj. w dniu 28 listopada 2017 r., zaś skarżąca złożyła zgłoszenie SD-Z2 w dniu 28 grudnia 2017 r., zatem zachowała 6-miesięczny termin przewidziany w tym przepisie, co skutkowało błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. poprzez jej uwzględnienie i uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 o.p. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, natomiast zgodnie z art. 306b § 1 o.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Żadnego z tych przepisów organ podatkowy nie naruszył, podobnie jak art. 4a u.p.s.d. stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania zaświadczenia. Zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zaś wynikające z tych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawnie posiadanych danych. Innymi słowy, wydanie zaświadczenia nie wiąże się z czynnością władczą organu i nie wyraża jego woli, lecz stanowi jedynie dokument potwierdzający istnienie lub nieistnienie pewnych stosunków prawnych lub faktycznych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 września 2018 r., I SA/Gd 9/18). Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 o.p., sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Zasadnie w związku z tym organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia określonej treści, albowiem będące w jego posiadaniu dokumenty nie dawały podstawy do stwierdzenia, że skarżąca jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a u.p.s.d. Ta kwestia, w przypadku rozbieżnych zapatrywań stron, może być rozstrzygnięta jedynie w przeprowadzonym postępowaniu wymiarowych, co zresztą się stało. Organ podatkowy wydał w tym względzie decyzję 2 marca 2018 r. o treści odmiennej, niż oczekiwana przez stronę. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jolanta Sokołowska