III FSK 472/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Malinowska, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2023 r,. sygn. akt I SA/Kr 588/23 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 25 maja 2023 r., nr 1201-IEE.7113.1.54.2023.2.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 588/23 oddalił skargę B. K. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: organ, DIAS) z dnia 25 maja 2023 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego na powyższy wyrok, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego, który miał istotny wpływ na wynik sprawy: a/ art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej - przez przyjęcie, że termin podatnik i termin zobowiązany, którym posługują się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają takie same znaczenie prawne, a w konsekwencji na przyjęciu, ze przesłanie zobowiązanemu w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "zawiadomienia o dokonaniu czynności egzekucyjnej" jest równoznaczne z "zawiadomieniem podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego" o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej; b/ niewłaściwym zastosowaniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej polegającym na zastosowaniu tego przepisu w sprawie, gdy tymczasem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu; 2) naruszenie przepisów postępowania, który miał istotny wpływ na wynik sprawy: a/ poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi – naruszenie art. 3 § 1 w/w ustawy. Wskazując na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wniesiono o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zwrotu kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz DIAS w Krakowie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), toteż rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie w ustalonych okolicznościach sprawy, organy odmówiły skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 r. Zdaniem skarżącego, postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone, gdyż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Skarżący uzasadnił to, że nie doszło w sprawie do przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, gdyż dla osiągnięcia tego efektu niezbędne jest zawiadomienie podatnika, a nie zobowiązanego o wszczęciu egzekucji. Odmienne stanowisko zaprezentował organ, który uznał, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż na skutek zastosowanych w toku postępowania egzekucyjnego środków egzekucyjnych doszło do przerwania biegu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty - sformułowane w skardze kasacyjnej - naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię. Na samym wstępie należy poczynić uwagę natury podstawowej wiedzy z zakresu prawa, że podnoszony art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie stanowi przepisu prawa materialnego lecz prawa procesowego. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna jest sporządzana przez profesjonalnego pełnomocnika (w tym przypadku adwokata), takie uchybienie formalne nie powinno mieć miejsca. Ponadto Skarżący kasacyjnie nie wskazał w zarzutach w jakim zakresie doszło do naruszenia w/w przepisu. Kontestując stanowisko organów zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, nie uzasadnił to żadnym logicznym i prawidłowym wywodem. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji, w którym dokonano prawidłowej wykładni art. 70 § 4 O.p. w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, a w konsekwencji uznanie, że utożsamianie podatnika ze zobowiązanym jest w pełni uprawnione. Należy zauważyć, iż art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie stosownie do treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Odnosząc się do niniejszej sprawy, w oparciu o treść art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, że termin płatności zobowiązania skarżącego w zryczałtowanym podatku dochodowym z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 r. upływał 30 kwietnia 2014 r., a zatem zobowiązanie to przedawniało się z dniem 31 grudnia 2019 r. Jednakże jak ustalił prawidłowo organ przed tą datą doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na zastosowanie środków egzekucyjnych, o których skarżący został powiadomiony. Nie kwestionowane są przez skarżącego zastosowane wobec niego środki egzekucyjne, które przerwały termin przedawniania, tj.: zajęcie rachunku bankowego w m., zajęcie rachunku bankowego w S.., zajęcie ruchomości – pojazdu o nr rej.[...], zajęcie rachunku bankowego w I. oraz zajęcie innych wierzytelności – kosztów sądowych w sprawie [...]. Mając powyższe na uwadze, słusznie uznały organy, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, że zastosowanie ww. środków egzekucyjnych przesunęło termin przedawnienia zobowiązania skarżącego co najmniej do 4 czerwca 2027 r. Podatnik, który nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku podatkowego i została wszczęta przeciwko niemu egzekucja staje się zobowiązanym. Doręczenie zobowiązanemu dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia ma skutek doręczenia go podatnikowi. Wobec podatnika, który w terminie nie ureguluje zaległego podatku może być wszczęte postępowanie egzekucyjne, co powoduje, że strona z podatnika staje się zobowiązanym, co wynika z przepisów ustawy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że organ egzekucyjny prawidłowo wskazał w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu, że nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a. i w związku z tym zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał również zarzutu – sformułowanego w skardze kasacyjnej - naruszenia art. 3 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący formułując ten zarzut nie wskazał (również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) w jakim zakresie sąd pierwszej instancji naruszył w/w przepis. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy. SNSA Dominik Gajewski SNSA Stanisław Bogucki SWSA (del.) Agnieszka Olesińska