III FSK 464/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 690/22 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 19 września 2022 r. nr SKO.4140.235.1738.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.

III FSK 464/23 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA) wyrokiem z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 690/22 uchylił postanowienie z 19 września 2022 r., nr SKO.4140.235.1738.2022 oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: SKO), w sprawie ze skargi A. B., w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie: na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r, poz. 259) - zwanej dalej P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art. 168 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.) - dalej zwanej "Op" w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że odwołujący się podatnik wypełnił wymogi formalne podania, określone w art. 168 § 2 Op podając, w wyniku wezwania Kolegium, zarówno numer PESEL jak i NIP bez wskazania, który z nich jest jego identyfikatorem podatkowym. Z art. 3 ust. 1 o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, wynika natomiast w sposób nie budzący wątpliwości, że identyfikatorem podatkowym może być wyłącznie jeden z powyższych numerów, co oznacza, że wskazanie w podaniu obydwu z nich nie pozwala na ustalenie identyfikatora podatkowego osoby wnoszącej podanie, co z kolei świadczy o tym, że podanie nie spełnia wymogów określonych w art. 168 § 2 Op. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, P.p.s.a. w związku z art. 169 § 1 i § 4, w związku z art. 168 § 2 Op i w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w wyniku błędnego przyjęcia, że niezasadne było pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, gdyż podatnik odpowiedział na wezwanie organu i podał nie tylko numer PESEL, ale też NIP, a doprecyzowanie, który z identyfikatorów jest właściwy w sprawie, nie było niezbędne do rozpatrzenia odwołania. Tymczasem jednoczesnego podania numeru PESEL jak i NIP nie można było w żaden sposób uznać za wskazanie identyfikatora podatkowego (gdyż tylko jeden z tych numerów może być identyfikatorem podatkowym, a nigdy obydwa naraz) co oznacza, że podatnik nie uzupełnił braków formalnych odwołania, pomimo prawidłowo wystosowanych do niego wezwań. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia odwołania jest zaś to, by przede wszystkim spełniało ono wymogi określone w art. 168 § 2 Op., do których to wymogów należy wskazanie identyfikatora podatkowego. Przy czym w przypadku ustalania podatku od nieruchomości (a ten właśnie podatek jest kwestionowany w tym przypadku przez odwołującego) ustalenie, jakim rodzajem identyfikatora posługuje się podatnik (tj. NIP - właściwym dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, czy też nr PESEL - właściwym dla osób fizycznych nieprowadzących takiej działalności), może być istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż może przysłużyć się do ustalenia, czy jest on przedsiębiorcą, co z kolei może mieć znaczenie dla przyjęcia właściwych stawek podatkowych. W takiej sytuacji Kolegium, nie uzyskując od podatnika właściwego identyfikatora podatkowego, miało wynikający z art. 169 § 1 i § 4 Op obowiązek pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W związku z tymi zarzutami autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Jednocześnie mając na uwadze dyspozycję art 176 § 2 p.p.s.a., Kolegium zrzekło się rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej na rozprawie. W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest określenie, czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował rozstrzygnięcia SKO o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braku formalnego odwołania, polegającego na niewskazaniu, który z numerów jest jego identyfikatorem podatkowym PESEL lub NIP. Wymogami, o których stanowi art. 169 § 1 O.p., są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 i § 3 O.p. I tak przepis art. 168 § 2 O.p. stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Spełnienie wymagań formalnych gwarantuje, że treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie podkreślił, że w każdym przypadku należy badać, czy brak formalny niweczy możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia nie może dotyczyć wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawidłowo ustalił, że Podatnik wskazał właściwy identyfikator w postaci numeru PESEL. Zatem do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu wezwania strony do ich usunięcia, zalicza się tylko takie braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Doprecyzowanie, który z podanych identyfikatorów jest właściwy w sprawie, nie było niezbędne do rozpatrzenia odwołania od decyzji podatkowej. Z tych względów nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 169 § 1 i 4 O.p., w zw. z art. 168 § 2 tej ustawy. Podobnie nie jest trafny zarzut naruszenia z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Zgodnie z ww. artykułem w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL. Natomiast w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu identyfikatorem podatkowym jest NIP. Rolnik ryczałtowy, korzystający ze zwolnienia, który nie jest czynnym podatnikiem VAT posługuje się numerem PESEL. Rolnik ryczałtowy jest rolnikiem, który dostarcza na rynek produkty rolne pochodzące z własnej działalności rolniczej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyprowadzona przez autora skargi kasacyjnej konkluzja, iż w niniejszej sprawie osoba ta może być podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą była zbyt daleko idąca. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, który trafnie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie SKO w Krośnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, P.p.s.a. W konsekwencji, ponieważ żaden z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił tę skargę. SNSA Dominik Gajewski SNSA Wojciech Stachurski SWSA (del.) Agnieszka Olesińska