III FSK 4489/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 11 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1034/19 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 12 października 2020 r. sygn. I SA/Gl 1034/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D.K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 maja 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości z tytułu odsetek stałych od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za poszczególne miesiące 2013 r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że podziela stanowisko organów podatkowych, które w świetle art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako: "O.p.") zasadnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły przesłanki do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. Wskazał, że nie budzi wątpliwości to, że w czasie, w którym powstała przedmiotowa zaległość, skarżący pełnił funkcje prezesa zarządu, a egzekucja wobec spółki była bezskuteczna. Nadto WSA w Gliwicach stanęło na stanowisku, że skarżący nie udowodnił, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jego winy, a bezspornym było to, że taki wniosek nie został złożony do Sądu. Skarżący nie wskazał jakiegokolwiek mienia spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie roszczeń wierzyciela, a w takich kategoriach nie może być traktowane wskazanie nieruchomości spółki położonej w N., ponieważ po pierwsze mienie to było znane organowi egzekucyjnemu, a po drugie nie dało to realnej możliwości zaspokojenia dochodzonej zaległości. Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącego i na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył w go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p., art. 197 § 1 O.p., art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. oraz art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 O.p. przez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwego stanu faktycznego sprawy polegającego na konstatacji, że w przedmiotowej sprawie skarżący ponosi odpowiedzialność jako były członek zarządu Q. sp. z o.o., podczas gdy nie wykazano bezskuteczności egzekucji z całego majątku spółki, istnienia podstaw do ogłoszenia upadłości spółki i nie doszło do ustalenia czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki egzoneracyjne wyłączające odpowiedzialność subsydiarną skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki Q. Sp. z o.o., czego konsekwencją było niezasadne oddalenie skargi. Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w ślad za zarządzeniem z dnia 11 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, którym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy stacjonarnej, a także na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, wyznaczono posiedzenie niejawne, poinformowano strony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, składzie orzekającym i terminie posiedzenia niejawnego oraz pouczono o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Analiza treści skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że jej autor nie uzasadnił naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 O.p., art. 197 § 1 O.p., art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. oraz art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawierało rozwinięcia zarzutów kasacyjnych w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym przez wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola w tym zakresie obejmowała zobowiązanie organu do ustalenia wszystkich faktów i okoliczności, które są niezbędne dla załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), zebrania wszystkich dostępnych dowodów i rozpatrzenia ich w sposób wyczerpujący, niezależnie od tego, czy potwierdzają one tezy organu czy twierdzenia podatnika (art. 187 § 1 w zw. z art.121 § 1 O.p. oraz oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Tymczasem skarżący nie uzasadniał błędów w rozumowaniu organów podatkowych przy ocenie dowodów. W szczególności nie można doszukać się argumentacji rozwijającej sformułowany zarzut. Nie wiadomo dlaczego skarżący uznaje braki w materiale dowodowym. Nie wykazuje innych, niż przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, okoliczności istotnych dla zastosowania art. 116 O.p. Nie uzasadnia dlaczego przesłuchanie skarżącego, wykaz majątku spółki, opinia biegłego były konieczne w sprawie. Właściwie argumentacja skargi kasacyjnej pomija wywód, jaki poczyniono w zaskarżonym wyroku. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wymaganym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. W petitum wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania. Jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano ani wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, ani w jaki sposób przepisy te zostały naruszone. Przypomnieć trzeba, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Nie wiadomo dlaczego skarżący uznaje, że Sąd pierwszej instancji przyjął niewłaściwy stan faktyczny. Nie precyzuje na czym polegałoby oczekiwane wykazanie bezskuteczności egzekucji z całego majątku spółki, istnienia podstaw do ogłoszenia upadłości spółki czy do ustalenia czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Wysoki stopień uogólnienia treści zarzutu i brak konkretnego uzasadnienia doprowadziły do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). M. Łent J. Pruszyński D. Gajewski