III FSK 4072/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 16 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 405/20 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. I SA/Wr 405/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożyła Skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania ww. przepisu, poprzez błędne uznanie, że Spółka nie wystąpiła w terminie z wnioskiem o dokonanie zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych, choć za taki wniosek można uznać pismo Spółki z dnia 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w postępowaniach egzekucyjnych oraz błędne przyjęcie, że Spółka nie otrzymała takiego zawiadomienia, choć odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 17 lipca 2019 r. [...] wraz z załączonym zestawieniem wypełnia elementy zawiadomienia zobowiązanego o kosztach egzekucyjnych; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. oraz art. 8 § 1, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji w toku postępowania ww. przepisów poprzez dokonanie mylnej kwalifikacji istoty i celu pisma Skarżącej z dnia 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w postępowaniach egzekucyjnych, choć organ egzekucyjny miał wystarczające podstawy do zakwalifikowania pisma Spółki z dnia 9 lipca 2019 r. w istocie jako wniosku o zawiadomienie zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych albo o wystąpienie do wnioskodawcy o doprecyzowanie, uzupełnienie, czy wyjaśnienie zakresu żądania, czego organ jednak nie uczynił. Wskazując na powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ponadto wniósł o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw, a także o zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania, tj. kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Złożył również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawą skargi kasacyjnej. W związku z treścią skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. Wiąże się to z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10). W skardze kasacyjnej jej autor sformułował zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 64c § 7 u.p.e.a., art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a., a także art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Według Spółki pismo z dnia 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w postępowaniach egzekucyjnych można uznać za wniosek w przedmiocie zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych. Dokonując mylnej kwalifikacji tego pisma organy błędnie przyjęły, że Skarżąca nie wystąpiła w terminie o wydanie wskazanego zawiadomienia. Zdaniem Skarżącej, jeżeli organ miał wątpliwości co do rzeczywistego charakteru tego wniosku powinien zwrócić się o jego sprecyzowanie. Ponadto Skarżąca podnosi, że odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia 17 lipca 2019 r. [...] wraz z załączonym zestawieniem wypełnia elementy zawiadomienia zobowiązanego o kosztach egzekucyjnych. Brak pouczenia przez organ w rzekomym zawiadomieniu o sposobie złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, zdaniem Skarżącej, uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu w tym zakresie. Zgodnie z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Trzeba zatem dodać, że według art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia: a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Podnosząc wskazane kwestie autor skargi kasacyjnej nie sformułował zarzutu naruszenia ani art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a., który jak wskazano powyżej, określa termin do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, ani zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania pozwalających na podważenie stanu faktycznego przyjętego w tym zakresie za podstawę zaskarżonego orzeczenia. Uniemożliwia to poddanie kontroli instancyjnej tychże zagadnień. W sprawie nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 64c § 7 u.p.e.a. Przepis ten nie określa terminu do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, a w tym kontekście sformułowano zarzut w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji prawidłowo natomiast zaakceptował ustalenia organu dotyczące terminu do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że w niniejszej sprawie sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych upływał 10 grudnia 2019 r. Natomiast jednoznacznie sformułowany wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów nadany został na poczcie dopiero 10 stycznia 2020 r., a więc po upływie terminu. W ocenie Sądu I instancji treść pisma z 9 lipca 2019 r. była jasna i nie pozostawiała wątpliwości co do oczekiwań strony, które organ zrealizował. Sąd uznał także, że organ nie miał podstaw, by wzywać stronę do sprecyzowania żądania, gdyż w piśmie nie ma wzmianki, która wskazywałaby, że intencją strony jest uzyskanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Jak wskazuje WSA, Spółka po otrzymaniu pisma organu z 17 lipca 2019 r., aż do momentu wniesienia skargi nie artykułowała niezadowolenia z treści otrzymanej odpowiedzi i nie wskazywała, że organ niewłaściwe rozpoznał jej wniosek. Z tych względów, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie nie było przesłanek do wzywania Spółki na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do wyjaśnienia treści pisma z 9 lipca 2019 r. Konsekwentnie w tym zakresie nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie 184 p.p.s.a., po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Jacek Pruszyński Paweł Borszowski Tomasz Zborzyński