III FSK 3921/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 295/20 w sprawie ze skarg R. N. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 stycznia 2020 r. nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1.oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 27 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Kr 295/20 oddalił skargi R. N. na cztery decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 20 stycznia 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. i za I i II kwartał 2014 r. oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. N. reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaskarżając ów wyrok w całości. Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wskutek przyjęcia, że w sprawie zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki S. sp. z o.o. oraz że Skarżący, jako prezes zarządu, zobowiązany był do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co, wobec jego niezłożenia, skutkowało obciążeniem Skarżącego solidarną odpowiedzialnością za zaległości finansowe Spółki, podczas gdy w okresie zasiadania przez Skarżącego w zarządzie nie zaistniały okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania upadłościowego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa wskutek przyjęcia, iż Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości podatkowych, a w konsekwencji uznanie, iż Skarżący ponosi odpowiedzialność za przedmiotowe zaległości, podczas gdy Skarżący wskazał Organowi mienie Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja należności; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 12 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wskutek przyjęcia, iż egzekucja z nieruchomości Spółki będzie bezskuteczna z uwagi na liczne obciążenie hipotekami na rzecz różnych podmiotów z pierwszeństwem przed Skarbem Państwa, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest pewnym, iż wszystkie z wpisanych hipotek pozostają wciąż aktualne, a w konsekwencji zastosowanie powinien mieć art. 10 § 1 u.k.w.h., zgodnie z którym możliwe jest usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze, a rzeczywistym stanem prawnym; 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie skarg i nie uchylenie zaskarżonych decyzji, pomimo wskazanych powyżej naruszeń prawa materialnego stanowiących podstawę do zastosowania wskazanego przepisu prawa. Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z 30 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. Odnośnie do pierwszego zarzutu kasacyjnego – spełnienia przesłanek i podstaw ogłoszenia stanu upadłości osoby prawnej, w relacji do której powstały sporne obecnie w zakresie przeniesienia odpowiedzialności należności publicznoprawne – podnieść i podkreślić przede wszystkim należy, że skarga kasacyjna nie zawiera w przywołanym przedmiocie zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów prawa, na podstawie których ustala się, ocenia, przedstawia i uzasadnia stan faktyczny sprawy. Bez tych zarzutów, które obejmować powinny co do zasady odpowiednie regulacje procesowe ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.) oraz adekwatne regulacje ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych ażeby zgodnie z prawem oceniać lub/i weryfikować ustalenia oraz konstatacje dowodowe i prawne Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa ani też obowiązku prawnego domyślać się zarzutów kasacyjnych lub formułować je, przedstawiać albo uzasadniać za skarżącego, tym bardziej, że zgodnie z art. 175 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie działa przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W powyższym zakresie stan faktyczny sprawy, stanowiący przedmiot subsumcji pod materialnoprawne regulacje prawa upadłościowego i prawa podatkowego nie został przez skarżącego zgodnie z prawem kasacyjnie zakwestionowany. Tak samo odnieść się należy do skargi kasacyjnej w przedmiocie art. 116§ 1 pkt 2 o.p. Okoliczność, czy skarżący wskazał w sprawie mienie pierwotnie odpowiedzialnego za sporne co do przeniesienia odpowiedzialności zaległości podatkowe, z którego możliwa byłaby ich egzekucja, należy niewątpliwie do stanu faktycznego danej indywidualnej sprawy. Podniesienie w tym zakresie wyłącznie materialnoprawnej przesłanki egzoneracyjnej (art. 116§ 1 pkt 2 o.p.) jest w rozważanym kontekście niewystarczające, bez kasacyjnego zakwestionowania i ewentualnego zweryfikowania stanu faktycznego sprawy. Zarzuty naruszenia art. 121§ 1 o.p. i art. 122 o.p. również są niewystarczające; statuują one bowiem zasady administracyjnego postępowania podatkowego, które – normatywnie i procesowo – realizowane są na podstawie właściwych - określonych, konkretnych, poszczególnych – unormowań procesowych Ordynacji podatkowej, które nie stanowiły jednak normatywnego przedmiotu skargi kasacyjnej. Skarżący – w przywoływanym obszarze – podnosi również zarzuty naruszenia art. 10 i art. 12 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W tym zakresie brak jest również odpowiednich i wystarczających zarzutów naruszenia przepisów, na podstawie których ustala się i ocenia stan faktyczny sprawy. Ponadto, ze skargi kasacyjnej nie wynika jakakolwiek argumentacja prawna wskazująca i wykazująca, że organ podatkowy posiada legitymacje czynną do wniesienia powództwa do cywilnego sądu powszechnego w przedmiocie usunięcia niezgodności treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym. Zważyć bowiem należy, że strona skarżąca, czy też pierwotnie zobowiązana spółka, nie wystąpiła z powództwem z art. 10 wymienionej ustawy, co uprawniałoby – ewentualnie - rozważenie zawieszenia danego postępowania administracyjnego w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu powszechnego. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 i art. 248 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265). J. Brolik J. Sokołowska T. Zborzyński