III FSK 360/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R.J. o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 360/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1255/17 w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić uzupełnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 360/21, w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 25 czerwca 2018 r., I SA/Gl 1255/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi R.J., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 26 czerwca 2017 r. oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 29 listopada 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od spadków i darowizn. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Jej odpis został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 11 września 2018 r. W piśmie z 15 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Wyrokiem z 16 listopada 2021 r., III FSK 360/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Wnioskiem 21 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie wyroku NSA z 16 listopada 2021 r. w zakresie orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym podnosząc, iż wniosek o zasądzenie kosztów został złożony dwukrotnie: w odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz w piśmie procesowym z 15 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony nie znajduje podstaw, więc należało odmówić uzupełnienia wyroku NSA z 16 listopada 2021 r. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jeżeli orzeczenie uzupełniające dotyczy wyłącznie kosztów, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia (a contrario art. 157 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. wniosek taki można również złożyć w postępowaniu kasacyjnym. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o uzupełnienie wyroku NSA o orzeczenie w zakresie kosztów. Bezspornym jest, że orzeczenie w tym zakresie nie zostało zawarte w tym wyroku. Wobec tego należało ocenić, czy w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Jak wynika z art. 204 p.p.s.a., w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez: 1. organ – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę albo przez 2. skarżącego – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Stawki wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego i katalog czynności, za których wykonanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługują koszty postępowania regulują rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265; dalej: Rozporządzenie). Z § 14 Rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 2, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1200 zł, c) w innej sprawie – 480 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym – 240 zł. Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że na gruncie postępowania kasacyjnego koszty postępowania obejmują poniesione przez stronę koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony, który wykonał czynność określoną w § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c Rozporządzenia, to znaczy stawił się na rozprawie lub w terminie sporządził skargę kasacyjną. Ponadto, możliwe jest zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). Zaznaczyć przy tym należy, że strona nie poniosła kosztów sądowych, do których należą opłaty sądowe (np. wpis od pisma wszczynającego postępowanie) i wydatki, więc nie ma podstaw do zasądzenia ich zwrotu. Jeżeli zaś chodzi o zwrot wynagrodzenia pełnomocnika, NSA stwierdza, że żadna z czynności dokonana przez pełnomocnika nie należy do kategorii czynności przewidzianych przez § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, nie zachodzą podstawy do zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną na gruncie niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wnioskodawca twierdząc, że złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną nie przedstawił na tą okoliczność żadnego dowodu potwierdzającego rzeczywiste dokonanie tej czynność. Wobec tego brak jest podstaw do zakwestionowania kompletności akt sprawy sądowej, w szczególność w zakresie zawartych w nim pism procesowych stron postępowania. Następnie należy stwierdzić, że pismo z 15 listopada 2021 r. zostało wniesione do sądu po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a., więc nie można uznać je za odpowiedź na skargę kasacyjną, zatem nie przysługuje skarżącemu zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c Rozporządzenia. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w wyroku NSA z 16 listopada 2021 r. orzeczono o całości sprawy, a brak orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z tego, że nie ma podstaw do ich przyznania. Tym samym wniosek skarżącej o uzupełnienie wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1, 2 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.