III FSK 3394/21

Dnia 22 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2784/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną.

1. Postanowieniem z 7.02.2020 r. o sygn. III SA/Wa 2784/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. D. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 11.04.2019 r., o nr [...], wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Warszawie podał, że skarżąca pismem z 18.09.2019 r. wniosła do tegoż Sądu skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie z 11.04.2019 r., będące stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W zaskarżonym postanowieniu zawarto pouczenie, że jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji i nie przysługuje prawo wniesienia na nie skargi. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem, powołując się na art. 58 § 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Wyjaśnił, że skarga dotyczy postanowienia wydanego w przedmiocie stanowiska wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego W.), co do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca wyłączył spod kontroli sądów administracyjnych postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to skarga (na stanowisko wierzyciela) jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez Sąd bez merytorycznego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że z dniem 15.08.2015 r. weszła w życie ustawa z 9.04.2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zgodnie z aktualną na dzień wydawania przez Sąd pierwszej instancji treścią tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jednak z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane skargą wniesioną po 15.09.2015 r. (dokładnie – 23.09.2019 r.), zatem zastosowanie ma art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), która zaskarżyła to postanowienie w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: naruszenie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. określającego właściwość sądów administracyjnych co do orzekania w sprawie postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, przez odrzucenie skargi z dnia 18.09.2019 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Należy zaaprobować stanowisko Sądu pierwszej instancji, który odrzucił skargę skarżącej jako niedopuszczalną, ponieważ akt, którego kontroli przez sąd administracyjny domagała się skarżąca, w momencie składania skargi był wyłączony spod kontroli tych sądów. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 11.04.2019 r., wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego W.), co do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W chwili składania skargi art. 3 § 2 p.p.s.a. miał brzmienie: "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650, zwanej dalej: "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej "O.p."), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw." Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, skoro ustawodawca wyłączył spod kontroli sądów administracyjnych postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to niniejsza skarga (na stanowisko wierzyciela) jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez Sąd bez merytorycznego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ustawą z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm.) art. 3 w § 2 pkt 3 otrzymał wprawdzie nowe brzmienie, tj. "3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;" jednak należy mieć na uwadze, że akt ten wszedł w życie dopiero 30.07.2020 r. Powyższe powoduje, że wniesiona 18.09.2019 r. skarga na postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie z 11.04.2019 r. zasadnie została przez WSA w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucona. 4.2. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.