III FSK 3318/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt I SAB/Kr 16/19 w zakresie bezczynności Wójta Gminy D. w przedmiocie bezczynność organu w sprawie ulgi płatniczej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Z.P. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie umorzenia należności. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w rozpoznawanej sprawie nie wniósł ponaglenia na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie umorzenia należności. Z tego względu sąd pierwszej instancji uznał skargę na bezczynność za niedopuszczalną. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 49 § 1 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. poprzez przedwczesne odrzucenie skargi, gdyż Sąd pierwszej Instancji przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi powinien był wezwać Skarżącego pod rygorem odrzucenia skargi do wykazania, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wystąpił z ponagleniem do właściwego organu wyższego stopnia; - art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności, mimo że Skarżący dokonał ponaglenia zwracając się ustnie w kwestii opieszałości Organu zarówno do samego Organu, jak i do organu wyższego stopnia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak wniesienia ponaglenia (wyczerpania ścieżki zaskarżenia) stanowił bezpośrednią przyczynę odrzucenia skargi; - art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 121 w zw. z art.140 § 1 i § 2 i 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) poprzez odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności, mimo że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący został przez Organ podatkowy prawidłowo pouczony o prawie do wniesienia ponaglenia wobec niezałatwienia sprawy przez organ podatkowy w terminie; - art. 133 § 1 w zw. z art. 149 § 1 i § 1 a i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi i nierozpoznanie istoty sprawy, na skutek wybiórczej oceny pisma Skarżącego z dnia 6 marca 2019 r. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do prowadzenia i merytorycznego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, nieopłaconej w całości ani w części, i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na bezczynność organu. Natomiast 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej wyczerpaniem środków zaskarżenia jest - w rozumieniu wskazanego przepisu - wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z treścią którego na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, jak też przewlekłości ich działania na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Przenosząc teoretyczne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga na bezczynność na obecnym etapie - wobec niezłożenia przez stronę skarżącą ponaglenia - postępowania jest niedopuszczalna. Zasadnie bowiem wskazał sąd pierwszej instancji, że za ponaglenie można uznać pismo, w którym zawarto zarzuty związane z niezałatwieniem sprawy w terminie. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy za prawidłowe uznać odrzucenie skargi na bezczynność Wójta Gminy Dębno w przedmiocie umorzenia należności wobec niezłożenia ponaglenia. Należy także podkreślić, że słusznie zauważono w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że odrzucenie skargi na bezczynność Wójta nie zamyka skarżącemu drogi do wniesienia kolejnej skargi na bezczynność organu podatkowego, o ile tylko zostanie ona poprzedzona ponagleniem, wniesionym do organu podatkowego wyższego stopnia, którym w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się stawianych w skardze kasacyjnej naruszeń, uznając tym samym orzeczenie WSA za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.