III FSK 3126/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2563/19 w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 września 2019 r., nr BON.III.5220.422.7.2018.MW w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od czerwca 2013 r. do lutego 2014 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. C. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 9 września 2020 r., III SA/Wa 2563/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. C. (dalej: "Skarżący"), na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 17 września 2019 r., nr BON.III.5220.422.7.2018.MW, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od czerwca 2013 r. do lutego 2014 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z 6 lipca 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: ,,Prezes Zarządu PFRON"), ustalił, że Skarżący, jako członek zarządu H. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka"), ponosi solidarną odpowiedzialność z pozostałym członkiem zarządu M. T.za zaległości tej Spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: ,,PFRON’’) za okres od czerwca 2013 r. do lutego 2014 r. w kwocie głównej 46 596,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 18 080,00 zł, naliczonymi na dzień wydania decyzji. Decyzją z 17 września 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w tej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany zgodnie z art. 70 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.; dalej jako: ,,o.p.’’), poprzez ogłoszenie upadłości i biegnie on od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego, tj. 31 października 2017 r. Stwierdził, że zostały spełnione pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 o.p., wymagane do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. pełnienie przez Skarżącego od 26 czerwca 2013 r. do 3 kwietnia 2014 r. funkcji członka zarządu Spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki organ zaznaczył, że istniała podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki z uwagi na zaprzestanie regulowania przez Spółkę należności wobec PFRON zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej: ,,p.u.n."), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. Oceniając przesłanki negatywne organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący miał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki już w 2013 r., gdyż Spółka zaprzestała regulowania należności wobec PFRON. Poza tym, Skarżący nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga złożona na decyzję organu drugiej instancji jest bezzasadna. Oceniając kwestię wymagalności zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od czerwca 2013 r. do lutego 2014 r., sąd zgodził się z organem, że zobowiązanie to pozostało wymagalne z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 3 o.p. - poprzez ogłoszenie upadłości Spółki. Termin ten biegnie na nowo od 1 listopada 2017 r. Sąd zaaprobował również ustalenia organu, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, a więc spełniona została pierwsza z przesłanek pozytywnych z art. 116 § 1 o.p. Dalej sąd wskazał, że spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Uznał, że ważną okolicznością w sprawie wykazania bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Spółki jest fakt, na co wskazały organy podatkowe, że postanowieniem z 6 października 2017 r. w sprawie akt X GUp 475/16, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie umorzył postępowanie upadłościowe. W dalszej kolejności sąd wskazał, że wynik przeprowadzonego postępowania upadłościowego w niniejszej sprawie był oceniany jedynie w kontekście spełniania przesłanek bezskuteczności egzekucji oraz ewentualnego spełnienia przesłanek egzoneracyjnych. Bezzasadna pozostaje argumentacja Skarżącego, że organ nie podjął od 2012 r. żadnych czynności zmierzających do ustalenia oraz wyegzekwowania przedmiotowych należności. W ocenie sądu, nie zaistniały w sprawie przesłanki powodujące uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki. W tych okolicznościach, sąd uznał, że pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 ust. 1 p.u.n., tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować zobowiązania wobec PFRON i jak również ZUS. Zdaniem sądu, Skarżący nie wykazał również kolejnej przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, jaką jest wskazanie mienia Spółki, którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. zwalniające z odpowiedzialności za zaległości Spółki. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego - art. 116 § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, iż: a) istnieje jakakolwiek zaległość podatkowa spółki H. sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON, b) do dnia złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji w zarządzie Spółki, istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i oparcie tych przesłanek na analizie stanowiska organu co do zaległości z tytułu opłat na rzecz PFRON, w sytuacji gdy brak dowodów na ich istnienie i nie zostały one stwierdzone żadnym postępowaniem podatkowym, c) Skarżący w sposób zawiniony nie złożył wniosku o upadłość Spółki, d) istnieje jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy jakimkolwiek działaniem lub zaniechaniem Skarżącego, a faktem nieuzyskania przez PFRON hipotetycznej należności, na którą się powołuje, w sytuacji gdy w żaden sposób nie zostało wykazane aby, zarówno w datach, które wskazuje PFRON jako hipotetyczne daty ich powstania, jak i w dacie złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji w zarządzie Spółki, istniało jakiekolwiek zobowiązanie Spółki w stosunku do PFRON. 2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania całości sprawy i nierozpoznanie zarzutów zawartych w skardze poprzez nie odniesienie się w żaden sposób do zarzutu nieistnienia zobowiązania Spółki wobec PFRON oraz uznaniu, iż spełnione zostały przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki jedynie w związku ze wskazanym przez organ administracji faktem niedokonania wpłat na rzecz PFRON, co do których brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego konieczność ich uiszczenia przez Spółkę, w sytuacji braku wykazania ich istnienia w jakikolwiek inny sposób, niż poprzez zapisy w systemie PFRON oparte na deklaracjach złożonych przez osoby do tego nieumocowane. W oparciu o te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie, na podstawie art. 185 p.p.s.a., zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na podstawie art. 203 p.p.s.a., na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o wyznaczenie w sprawie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości zaskarżonego wyroku. Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. z reguły wymaga rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego. Jednak w tej sprawie rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 116 § 1 o.p., gdyż prawidłowa wykładnia tego przepisu rzutuje na ocenę stanowiska sądu pierwszej instancji w kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Należy zatem przypomnieć, że w myśl art. 116 § 1 o.p. (w stanie prawnym, którego sprawa dotyczy) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przepisy te, na mocy art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127 poz. 721 z późn. zm., dalej jako: ,,u.r.o.n."), stosuje się odpowiednio do wpłat należności wobec PFRON. Wynikające z przywołanych przepisów przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki można podzielić na dwie grupy: pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe; a także negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki, w okresie, w którym powstała zaległość oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Jedną z nich jest brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, drugą zaś wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut odnoszący się do – błędnego zdaniem Skarżącego - uznania ,,istnienia jakiejkolwiek" zaległości podatkowej Spółki, w istocie nie może być badany w toku niniejszego postępowania kasacyjnego. Należy zauważyć, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest odpowiedzialność osoby trzeciej, organ bada jedynie wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 116 § 1 o.p. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się zatem kwestii związanych z prawidłowością ustalenia istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego (por. m.in. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., II FSK 1576/20). Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, jak już trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, nie można skutecznie kwestionować zobowiązania wynikającego z decyzji wydanej wobec Spółki. Z tych względów słuszne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie brak podstaw do kwestionowania przez Skarżącego ,,istnienia i wysokości zobowiązań Spółki wynikających ze złożonych deklaracji. Deklaracje zostały złożone terminowo w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce" (s. 11 uzasadnienia wyroku). Poprawności powyższego stanowiska nie podważa argumentacja Skarżącego, wyrażona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odnosząc się do samych deklaracji, sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że z ustaleń organów wynika, że Skarżący funkcję członka zarządu, pełnił w okresie, kiedy upływał termin płatności wpłat za okres od czerwca 2013 r. do lutego 2014 r. Tę okoliczność potwierdzają dokumenty: uchwała nr 13 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 26 czerwca 2012 r. oraz rezygnacja z pełnienia funkcji prezesa zarządu z 3 kwietnia 2014 r. i pełny odpis KRS nr 0000187365. Jeżeli zatem wpłaty do PFRON winny być uregulowane do dnia 20 następnego miesiąca (zgodnie z art. 49 ust. 2 u.r.o.n.), to wpłaty objęte zaskarżoną decyzją stały się wymagalne w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki. Trzeba przy tym podkreślić, że jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Zaistnienie przesłanki "niewypłacalności" Spółki w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n., skutkuje powstaniem obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji trafnie skonkludował, że wobec nieuregulowania powyższych zobowiązań w terminie, zaistniał przypadek niewypłacalności uregulowany w art. 11 ust. 1 p.u.n. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także pozostałe argumenty skargi kasacyjnej w zakresie omawianego zarzutu nie są zasadne. Organy obu instancji prawidłowo przypisały Skarżącemu odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. Wykazały, że zostały spełnione pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony, tj. pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie kiedy wpłaty objęte zaskarżoną decyzją stały się wymagalne, bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki oraz zaistnienie podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki w dacie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Przy czym, bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku Spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, postanowieniem z 6 października 2017 r. (X GUp 475/16), Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie umorzył postępowanie upadłościowe prowadzone wobec Spółki, gdyż wierzyciel - Bank S.A. - w wyznaczonym terminie nie złożył zaliczki na koszty postępowania w kwocie 294.660.00 zł. Jednocześnie Sąd wskazał, że nawet gdyby nie wystąpiła ww. przesłanka, zasadnym byłoby umorzenie postępowania z uwagi na fakt, że majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zestawem skarbowym lub hipoteką morską, nie wystarczyłby na zaspokojenie kosztów postępowania. Skarżący natomiast nie wykazał przesłanek uwalniających go od analizowanej odpowiedzialności, a ciężar dowodowy w tym zakresie – co należy podkreślić – obciążał Skarżącego. Mianowicie, Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe w stosunku do Spółki (w sprawie nie było sporne, że taki wniosek w ogóle nie został wobec Spółki złożony), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, że taki wniosek winien być złożony już w 2013 r. Postępowanie upadłościowe toczyło się z wniosku wierzyciela Spółki - Banku który wniosek ten złożył dopiero 10 grudnia 2014 r. Niewątpliwie też należy uznać, że Skarżący nie wykazał istnienia mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Z powyższych względów w tej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. zwalniające Skarżącego z odpowiedzialności za zaległości Spółki. W świetle powyższych okoliczności, bezzasadne pozostają podnoszone zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 o.p. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. Przede wszystkim należy przypomnieć że w postępowaniu przed sądem administracyjnym sąd ten nie ustala stanu faktycznego (za wyjątkiem spraw dotyczących bezczynności organu), lecz bada, czy organ ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy niezbędne do wydania decyzji, czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zgodzie z normami procesowymi oraz czy ocena materiału dowodowego także odpowiada tym regułom (zob. wyrok NSA z 7 kwietnia 2021 r., sygn. III FSK 2910/21). Podstawą orzekania sądu administracyjnego są akta sprawy administracyjnej wraz z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Zatem zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. mógłby być zasadny, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał, czego w niniejszej sprawie NSA nie stwierdził. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). SWSA(del.) Bogusław Woźniak SNSA Wojciech Stachurski SNSA Sławomir Presnarowicz