III FSK 3002/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1275/19 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 1 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1275/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 1 lutego 2019 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2017 r. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku skarżąca zaskarżyła go w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 6c, 6m ust. 1, 6o ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454, dalej: "u.c.p.g.") poprzez ustalenie opłaty bez przeprowadzenia rzetelnego określenia stanu faktycznego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, t.j. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej również "p.p.s.a.") w zw. z art. 127 i 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.; dalej jako "O.p.") poprzez brak wnikliwej analizy źródeł ustaleń faktycznych dających podstawę do wymierzenia opłaty w szczególności wynikających z notatki służbowej z 23 stycznia 2018 r. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie zmianę tego wyroku oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a, wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16 (dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), “w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, że autor skargi kasacyjnej zdawkowo odnosi się do kwestii mających elementarne znaczenie dla rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji. Pełnomocnik ogranicza się do powtórzenia argumentacji dotychczas prezentowanej w sprawie. Do tego, czyni to bardzo pobieżnie, wskazując na racje bardzo ogólnej natury – uzasadnienie skargi kasacyjnej zajmuje około pół strony standardowego maszynopisu. Tymczasem wszelkie argumenty strony spotkały się już z odpowiedzią udzieloną przez Sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej brak zanegowania podstawowych kwestii determinujących to rozstrzygnięcie. W sprawie już wyjaśniano, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy, wyjątkowo natomiast ustawa przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.) albo w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g (art. 6 m ust. 2b u.c.p.g.). W myśl art. 6m ust. 1 u.p.c.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust.1a u.p.c.g.). Zgodnie z treścią art. 6o ust. 1 u.p.c.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Argumentacja strony jest nie do przyjęcia, gdy uwzględnić ostatni z ww. przepisów. Strona nie złożyła deklaracji, wobec czego określono jej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane, właściwe dla wybranej przez radę gminy metody – metoda ta opiera się na danych dotyczących ilości wody zużytej na nieruchomości skarżącej (uchwała Rady Miasta Ustka z 25 lutego 2016 r., nr XVI/178/2016). Zarzuty skarżącej są w istocie zarzutami wobec ustawodawcy – podważają one słuszność regulacji art. 6o ust. 1 u.p.c.g. NSA nie znajduje natomiast podstaw by podważać jej zasadność – argumentów takich nie przedstawia też skarżąca. Nie sposób zasadnie utrzymywać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego wymienionych w skardze kasacyjnej. Wręcz przeciwnie, zostały one przez organ właściwie zinterpretowane i zastosowane (co słusznie spotkało się z aprobatą Sądu pierwszej instancji). Podobnie za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia prawa procesowego. Po pierwsze, nie zostały one powiązane z konkretnymi twierdzeniami uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ogóle uzasadniony nie jest zarzut naruszenia art. 127 O.p. Po drugie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona w żaden sposób nie rozwija kwestii notatki służbowej z 23 stycznia 2018 r., jej wpływu na wynik sprawy. Wydaje się, że podobnie jak w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego strona polemizuje z samą regulacją prawną znajdującą zastosowanie w sprawie. Wyjaśnić można, że organy nie mogły zachować się w sprawie inaczej – art. 120 O.p. przewiduje zasadę legalizmu, z której wynika, iż zobowiązane są one działać na podstawie przepisów prawa. Tak też w niniejszej sprawie uczyniły. W związku z powyższym NSA skargę kasacyjną oddalił (art. 184 p.p.s.a.). Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz Sędzia NSA Jacek Brolik (przewodniczący) Sędzia NSA Dominik Gajewski