III FSK 2820/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. P. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 143/20 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 3 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 143/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA) oddalił skargę E.P. (dalej: "Skarżąca") w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą prawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej: "p.p.s.a."). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na powyższy wyrok WSA. W skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnił prawo sądu do wstrzymania wykonania decyzji od spełnienia jednej z wymienionych w tym przepisie pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie uregulował w jaki sposób Skarżący, we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien wykazać istnienie okoliczności uzasadniających spełnienie choć jednej z tych przesłanek. Procedura postępowania przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, za wyjątkiem uzupełniającego, wykorzystywanego jedynie pomocniczo, dowodu z dokumentu w trybie i na zasadach przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Z tej przyczyny, stosując wykładnię funkcjonalną uznać należy, że wykazanie istnienia faktów uzasadniających twierdzenie o spełnieniu warunków przyznania ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania przed sądem administracyjnym powinno odbywać się poprzez ich uprawdopodobnienie, które zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie oświadczenia strony złożonego we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FZ 489/06, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA z dnia 20 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 145/12; z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 711/11, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedającego pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75; podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 142/12, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie stosowane jest w postępowaniu sądowym w rozstrzyganiu kwestii ubocznych (wpadkowych), do których należy między innymi rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Analiza akt rozpoznawanej sprawy nie pozwala uznać, że Skarżąca wykazała, że w sprawie zaistniało ryzyko wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wynika, by Skarżąca nie była w stanie zgromadzić środków na dobrowolne uiszczenie wynikających z decyzji należności publicznoprawnych. Skarżąca we wniosku wskazała jedynie, że "wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień może uchronić Skarżącą kasacyjnie przed ewentualnym doznaniem szkody", jednak nie wskazuje na czym ta szkoda miałaby polegać. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem, to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek takiego sformułowania wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował sytuację finansową i majątkową wnioskującego, a tym samym uprawdopodabniał, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem Skarżącej było więc przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Skarżąca nie wywiązał się z powyższego obowiązku. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postanowienie WSA odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.