III FSK 247/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1158/24, w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 lutego 2024 r., nr 1401-IEE3.7192.44.2024.3.KM w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności podatkowych w Rejestrze Należności Publicznych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji

Wyrokiem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1158/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. F. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 lutego 2024 r., w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności podatkowych w Rejestrze Należności Publicznych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając ten wyrok w całości. Tym samym pismem wniosła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 193 p.p.s.a., o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 lutego 2024 roku oraz postanowienia go poprzedzającego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca wskazała, iż wpis w Rejestrze rzutuje w sposób istotny na wiarygodność podmiotu oraz na możliwość pozyskania klientów. Tym samym blokuje możliwości zarobkowe i spłacenie zobowiązania. W konsekwencji powoduje pozbawienie środków do życia i daje łatwość przejęcia mienia osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nie mówiąc o osobie schorowanej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczony przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać – akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie – pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20.8.2018 r., sygn. akt II FSK 1837/18; z 14.11.2018 r., sygn. akt I FSK 1223/17; z 20.11.2018 r., sygn. akt II FZ 638/18; z 21.10.2020 r., sygn. akt I GSK 1277/20 – CBOSA). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. W świetle powyższych uwag wniosek Skarżącej nie mógł odnieść zamierzonego przez nią rezultatu. Żądanie Skarżącej powinno zawierać w istocie argumentację tj. konkretne dane, twierdzenia, wyliczenia kosztów utrzymania potwierdzonych dokumentacją źródłową wskazującą na rzeczywiste ryzyko powstania znacznej szkody majątkowej w następstwie wykonania postanowienia. Zadaniem strony jest bowiem przedstawienie spójnego i wyczerpującego obrazu sytuacji materialnej i kondycji finansowej, w sytuacji, gdy tego rodzaju okoliczności mają przesądzać o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca jednak nie wskazała okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia. Samo wskazanie, iż wpis w Rejestrze "blokuje możliwości zarobkowe i spłacenie zobowiązania. W konsekwencji powoduje pozbawienie środków do życia i daje łatwość przejęcia mienia osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nie mówiąc o osobie schorowanej." nie można uznać za wystarczające. Także w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, z kolei w żaden sposób nie uzasadniają żądania wniosku. Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z postanowienia kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wniosku Skarżącej nie spełnia wymogów pozwalających na przyznanie jej ochrony tymczasowej. Obowiązkiem Skarżącej było bowiem przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonego postanowienia, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.