III FSK 225/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1522/23 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 1401-IEE2.7192.32.2023.10.TŁ w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1522/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "sąd I instancji") oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor", "Organ", "DIAS") z dnia 25 kwietnia 2023 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go w całości, zrzekając się rozprawy oraz wniosła o uchylenie postanowienia DIAS z dnia 25 kwietnia 2023 roku oraz poprzedzającego go postanowienia organu I Instancji z dnia 5 stycznia 2023 roku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Dodatkowo Skarżąca wniosła o zasądzenie od Organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), w zw. z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie błędne przyjęcie, że brak było innych środków egzekucyjnych, które mogły być zastosowane z uwzględnieniem zasady celowości, a w konsekwencji błędne uznanie, że organ skorzystał z adekwatnego środka egzekucyjnego, który w ocenie Sądu nie może być uznany za nadmiernie uciążliwy dla Skarżącej, 2. art. 89 u.p.e.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie błędne przyjęcie, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej został przez organ zastosowany w sposób prawidłowy; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a,, poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora z dnia 25 kwietnia 2023 roku w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, podczas gdy zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7,8, 77 § 1,80 w zw. z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez m.in. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nieuwzględnienie i nierozważenie słusznego interesu strony, brak wyjaśnienia podstaw oceny zastosowanego środka egzekucyjnego jako adekwatnego i niepowodującego dla Skarżącej nadmiernej uciążliwości, podczas gdy możliwym było prowadzenie egzekucji w rachunków bankowych Skarżącej, co niewątpliwie byłoby mniej uciążliwe dla podmiotu Zobowiązanego. 2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez pominięcie dokonania szczegółowej analizy dokonanego przez organ zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, a tym samym dokonanie błędnej oceny, i przyjęcie, że zastosowany środek, pomimo iż jest uciążliwy, jest środkiem adekwatnym, w sytuacji istnienia alternatywnych środków egzekucyjnych, o których organ miał pełną wiedzę, a zatem, błędne przyjęcie ze dokonane czynności są prawidłowe i nie naruszają interesu skarżącej. 3. art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a., poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora dnia 25 kwietnia 2023 roku w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, pomimo, że postępowanie przed organem zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie stron do władzy publicznej oraz kierowania się zasadami proporcjonalności, 4. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez WSA dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy. Dyrektor nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Treść i forma skargi kasacyjnej, w istocie uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W rozpatrywanej sprawie, w petitum skargi kasacyjnej jej autor przywołał jednostki redakcyjne p.p.s.a., u.p.e.a., oraz k.p.a. w związku z postępowaniem w przedmiocie czynności egzekucyjnych, podnosząc bardzo ogólnie sformułowane zarzuty naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a., w zw. z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a., art. 89 u.p.e.a., art. 134 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a, art. 7,8, 77 § 1,80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. Należy przypomnieć, że przedmiotem niniejszej sprawy, było oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora o oddaleniu skargi Zobowiązanego na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Skarżący podnosił, że powyższy środek egzekucyjny jest nadmiernie uciążliwy, jednocześnie wskazując na możliwość przeprowadzenia egzekucji z rachunków bankowych. Zdaniem organów egzekucja z rachunków bankowych nie byłaby skuteczna, co prowadziło do wniosku o braku wykazania przez Zobowiązanego innych środków egzekucyjnych pozwalających na zaspokojenie wierzyciela. W niniejszej sprawie, w petitum skargi kasacyjnej z przepisów prawa materialnego przywołano jedynie jednostkę redakcyjną w postaci art. 7 § 2 u.p.e.a., w zw. z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Ani w petitum skargi kasacyjnej, czy w jej uzasadnieniu w ogóle nie przywołano przepisu wynikającego z art. 7 § 2 u.p.e.a., czy art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nie tylko nie przywołano brzmienia (treści) przepisów prawa, zawartych w opisanych wyżej jednostkach redakcyjnych przepisów prawa, ale co najważniejsze nie przedstawiono sposobu ich rozumienia. Wskazanych przepisów w przywołanych wyżej jednostkach redakcyjnych (art. 89 u.p.e.a., art. 134 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a, art. 7,8, 77 § 1,80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a., art. 134 § 1 p.p.s.a.), w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie odniesiono do elementów stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Nie przywołano również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, poza ogólnymi stwierdzeniami, jakichkolwiek argumentów na poparcie postawionych tez (brak prawniczych argumentacji i wywodów). W zakresie wyżej opisanych oraz innych uchybień zawartych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania autora skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. s. Mirella Łent s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Bogusław Woźniak